Lichtenvoorde

Plaats
Stad
Oost Gelre
Achterhoek
Gelderland

lichtenvoorde rapenburgerstraat 1916 [640x480].jpg

Lichtenvoorde Rapenburgerstraat 1916

Lichtenvoorde Rapenburgerstraat 1916

GL gemeente Lichtenvoorde in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Lichtenvoorde in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Lichtenvoorde in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Lichtenvoorde

Terug naar boven

Status

- Lichtenvoorde is een dorp* in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oost Gelre. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2004.

* De plaats is gedurende zekere tijd als stad betiteld geweest, maar wordt vandaag de dag als dorp beschouwd, getuige o.a. de kwalificatie als zodanig op de site van de Vereniging voor Oudheidkunde Lichtenvoorde. Zie ook het hoofdstuk Geschiedenis.

- Wapen van de voormalige gemeente Lichtenvoorde.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Lechtnvoorde.

Terug naar boven

Ligging

Lichtenvoorde ligt ZW van Groenlo, NW van Winterswijk.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Lichtenvoorde 593 huizen met 3.722 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 197/1.139 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Zieuwent (deels) 213/1.417 (waarmee Zieuwent op dat moment dus groter was dan Lichtenvoorde!), Lievelde 105/663 en Vragender 78/503. Verder viel onder de gemeente het dorp Harreveld. Tegenwoordig heeft de stad ca. 5.000 huizen met ca. 13.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

"De oudste vermelding van ‘Lichtenuorde’ dateert van 1312. Bij de ‘voorde’ (doorwaadbare plaats) in het centrale bekengebied bouwt Gijsbert van Bronckhorst, heer van Borculo, in 1277 de burcht ‘Lichtenvoorde’. Op 29 febr. 1312 belooft de bisschop van Munster zich te zullen onderwerpen aan de uitspraak van de graaf van Gelre in het geschil met de heer van Bronckhorst. De bisschop stelt dat Lichtenvoorde zijn dominium directum is, terwijl Gijsbert het zijn allodium noemt. Pas in 1674 geeft de bisschop van Munster zijn vermeend recht op de heerlijkheid op ten gunste van de Staten van Gelderland.

Vóór 1600 is Lichtenvoorde een van de voogdijen waarin de heerlijkheid Borculo is verdeeld. Bij gelegenheid van de inhuldiging in 1616 van Joost, graaf van Limburg Stirum, als heer van Borculo, krijgt de nederzetting een eigen ambtman, meestal "richter" genoemd, die niet, zoals tot dan de voogd, onder de drost van Borculo geplaatst is. Daarmede wordt Lichtenvoorde juridisch losgemaakt van Borculo, ondermeer door de rechtspraak te herstellen. De rechtspraak blijft overigens in volle omvang in het bezit van de heer. Er is dan ook geen sprake geweest van een stadsgericht. De door de heer benoemde richter is tevens de belangrijkste bestuurder die wordt bijgestaan door twee keurnoten en een landschrijver. Nog in het begin van de 17e eeuw wordt in officiële akten altijd gesproken van het ‘ambt’ Lichtenvoorde, pas in 1616 wordt het een heerlijkheid.

Er zijn geen gegevens over een stadsrecht. In een beschrijving van rond 1740 wordt het een stadje genoemd: ‘Het bijzonderste, dat men er vindt, is het open steedje en ’t slot Lichtenvoorde. Het steedje is klein en heeft maar eene poort’. Het is een nederzetting bij het kasteel met bepaalde vrijheden, die zou passen in het beeld van de zogeheten ‘Minderstädte’. Dit wordt in de bronnen echter niet bevestigd." (© Joost C.M. Cox in 'Repertorium van de stadsrechten in Nederland')

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van) deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de Vereniging voor Oudheidkunde Lichtenvoorde.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Lichtenvoorde heeft 12 rijksmonumenten.

- Mariakapel.

- Gevelstenen in Lichtenvoorde.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Zomermarkt in hartje Lichtenvoorde (weekend begin juli) biedt tal van evenementen en activiteiten zoals een grote braderie (ca. 170 kramen), een kermis, doe-activiteiten, op de terrassen overdag 'easy listening' muziek en 's avonds een beetje meer power op de podia.

- Lichtenvoorde is landelijk bekend vanwege het Zwarte Cross Festival (weekend in juli), een heel weekend zowel crosswedstrijden van uiteenlopende aard plus een popfestival met tientallen livebands. Het festival trekt ca. 150.000 bezoekers. Sinds 2014 is er weer een aantal nieuwe klassen bij gekomen in de cross. Eén daarvan is de Roze Cross, een 'Achterhoekse Canal Pride op het droge' voor hetero's, holebi's en transgenders. Het gaat het om een motorcross waarbij deelnemers zich in het roze over de baan begeven in 'Nichtenvoorde'. "Op de Zwarte Cross viert iedereen samen feest ongeacht leeftijd, huidskleur, geaardheid, afkomst, lichaamsgewicht en geur", aldus de organisatie.

- Het dorp is ook bekend van Bloemencorso Lichtenvoorde (2e zondag van september), dat tienduizenden bezoekers trekt. 20 metershoge corsowagens versierd met meer dan 3,5 miljoen dahlia’s trekken door de straten van de stad. Betrokkenen zijn er vrijwel het hele jaar mee bezig. In de winter wordt een thema bedacht en ontwerp gemaakt. In voorjaar en zomer wordt de wagen gebouwd, en kort voor het corso gaan duizenden vrijwilligers aan de slag om de bloemen te sorteren en te plakken.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In 2010 zijn de Hofbeek en het Wentholtpark heringericht. Een groot project dat erop gericht is om de groene long van Lichtenvoorde beleefbaarder te maken voor toeristen, eigen inwoners, schoolgaande kinderen en jeugd. Door de komst van toeristen via nieuw aangelegde fietspaden, wordt de lokale economie versterkt. Er is ook gelegenheid gecreëerd voor natuurlijk spelen. Opzet is de kinderen een natuurlijke plek te bieden in een woonwijk waar ze met bijna vergeten speelelementen zoals water, zand, takken en bomen spelenderwijs kunnen leren en lekker bewegen in een natuurlijk omgeving.

Cool Nature, zoals het natuurlijk spelen-project heet, biedt kinderen op een natuurlijke manier een uitdagende omgeving waarin spelen als vanzelf gaat. Kinderen bouwen hierdoor meer fysieke weerstand op, komen tot rust en ontwikkelen motorische vaardigheden. Cool Nature is ook onderdeel van een nieuwe manier van de omgeving inrichten. Door de klimaatverandering is het nodig om - in het bijzonder in de stedelijke omgeving - plekken te hebben waar bij hevige regenval natuurlijke wateropvang mogelijk is, waar het koel is bij hitte en waar een groene buffer is die het leefklimaat gezond houdt. Het project rond de Hofbeek en het Wentholtpark voldoet aan al deze voorwaarden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Lichtenvoorde (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Muziek: - Dweil- en feestband Dokters’ Swingende Infuustoeters is opgericht in 1988 en is begonnen in Bar 't Doktertje, waar de naam van de band van is afgeleid. Grote evenementen worden niet geschuwd, maar ook tijdens de kleinere feesten zorgen de Infuustoeters voor een feest. Verjaardagen, bruiloften, kermissen, festival. Als er een feest is, komen ze graag.

- Sport: - MACL Lichtenvoorde is een actieve motorclub die door het jaar heen verschillende evenementen organiseert, waaronder de Zwarte Cross, andere grote crossevenementen en trainingsdagen.

Reactie toevoegen