Lexmond

Plaats
Dorp
Zederik
Vijfheerenlanden
Zuid-Holland

lexmond_oranjevereniging.jpg

Ook in Lexmond is op Koningsdag van alles te doen. Dat wordt georganiseerd door de lokale Oranjevereniging, die nog meer evenementen door het jaar heen organiseert, zoals bijv. de Nieuwjaarsduik.

Ook in Lexmond is op Koningsdag van alles te doen. Dat wordt georganiseerd door de lokale Oranjevereniging, die nog meer evenementen door het jaar heen organiseert, zoals bijv. de Nieuwjaarsduik.

lexmond_collage.jpg

Lexmond, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Lexmond, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

lexmond lakerveld ca 1900 [640x480].jpg

Lexmond Lakerveld ca. 1900

Lexmond Lakerveld ca. 1900

Lexmond.JPG

Lexmond vanaf hetzelfde punt maar dan ruim 100 jaar later.

Lexmond vanaf hetzelfde punt maar dan ruim 100 jaar later.

lexmond_3.jpg

We zien het dorp Lexmond in de streek de Vijfheerenlanden vanaf de Lekdijk.

We zien het dorp Lexmond in de streek de Vijfheerenlanden vanaf de Lekdijk.

lexmond_4.jpg

Huisjes onder aan de Lekdijk (Kom Lekdijk) in het dorp Lexmond aan de rivier de Lek in de Vijfheerenlanden.

Huisjes onder aan de Lekdijk (Kom Lekdijk) in het dorp Lexmond aan de rivier de Lek in de Vijfheerenlanden.

lexmond.jpg

Gemaal Scharperswijk aan de Kanaaldijk in Lexmond, dat het water uitslaat op het Merwedekanaal.

Gemaal Scharperswijk aan de Kanaaldijk in Lexmond, dat het water uitslaat op het Merwedekanaal.

lexmond_2.jpg

Het is heerlijk wandelen door natuurgebied Scharperswijk, zowel over de graskaden als over de onder je voeten een ouderwetse knisperende grindweg. Heb je zin in deze wandeling; hij begint bij het gemaal.

Het is heerlijk wandelen door natuurgebied Scharperswijk, zowel over de graskaden als over de onder je voeten een ouderwetse knisperende grindweg. Heb je zin in deze wandeling; hij begint bij het gemaal.

leksmond.jpg

Prachtig Lexmond in een ver verleden met de petroleumboer pontificaal op de foto en dan die mooie dorpspomp en die bomen, is het niet prachtig. Je zou haast zeggen gemeente Zederik: de bomen en de pomp er weer in en de auto er uit.

Prachtig Lexmond in een ver verleden met de petroleumboer pontificaal op de foto en dan die mooie dorpspomp en die bomen, is het niet prachtig. Je zou haast zeggen gemeente Zederik: de bomen en de pomp er weer in en de auto er uit.

lexmond.jpg

Lexmond mooi gelegen aan de rivier de Lek en zijn uiterwaarden met nevengeulen, gegraven in het kader van het project 'Ruimte voor de Rivier'.

Lexmond mooi gelegen aan de rivier de Lek en zijn uiterwaarden met nevengeulen, gegraven in het kader van het project 'Ruimte voor de Rivier'.

ZH gemeente Lexmond in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Lexmond in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Lexmond in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Lexmond

Terug naar boven

Status

- Lexmond is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard, gemeente Zederik. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985.

- Onder het dorp Lexmond vallen ook de buurtschappen Achthoven, Kortenhoeven en Lakerveld.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Leksmond, ca. 1180 Lakesmunde, 1277 Laxemunde, 1396 Lexmonde.

Naamsverklaring
Naar de ligging aan de mond 'monding' van de Laak, die hier in de Lek stroomt. In de -es- van de oudste vorm schuilt een genitiefmorfeem, een verschijnsel dat zich bij riviernamen vaker voordoet (vergelijk Rijnsburg, Amersfoort), met name bij samenstellingen met metaforisch gebruikte lichaamsdelen als grondwoord.(1)

Terug naar boven

Ligging

Lexmond ligt ZW van Nieuwegein en Vianen, NW van Leerdam. Het dorpsgebied wordt doorsneden door de A27 en grenst in het N aan de Lek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Lexmond 187 huizen met 1.320 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 100/700 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Achthoven 30/200, Lakerveld 45/300 en Kortenhoeven 12/120. Tegenwoordig heeft het dorp (inclusief de buurtschappen) ca. 1.100 met ca. 2.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Vereniging Historisch Lexmond en Hei- en Boeicop.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Lexmond heeft 14 rijksmonumenten.

- Lexmond heeft 40 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk (Kortenhoevenseweg 4) valt onder de Hervormde PKN Gemeente Lexmond.

- De Protestantse (PKN) Gemeente Lexmond, ook wel Geloofsgemeenschap Lux Mundi, heeft ca. 700 leden en kerkt in Protestants Kerkelijk Centrum Lux Mundi (Zuidernes 45), dat in 1991 is gebouwd. Sinds 2015 is de jonge, toen zojuist afgestudeerde ds. Willem Roskam hier predikant. - Geschiedenis Geloofsgemeenschap Lux Mundi. Voorheen kerkte men in de Gereformeerde Kerk uit 1890 op De Laak 5. Sinds 1990 is hier een parketzaak gevestigd, die in het pand een verdieping heeft aangebracht.

- De Vlietmolen, de Bonkmolen en de Pluckopmolen staan in buurtschap Lakerveld en worden daarom aldaar beschreven.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- IJsclub DEV (Door Eendracht Vooruit) is opgericht in 1917 en viert in 2017 dus het 100-jarig bestaan. Ze faciliteren uiteraard het schaatsgebeuren in de winter, maar organiseren door het jaar heen nog meer evenementen, zoals een Motortoertocht op een zaterdag in mei.

- Nieuwjaarsduik.

- Sinds 1967 wordt jaarlijks de Wielerronde van Lexmond (begin april) verreden. Dit 3 dagen durende wielerevenment start op donderdag met een fietstocht door de omgeving voor fietsliefhebbers van alle leeftijden, op vrijdag gevolgd door de Rabo DIkke Banden Race. Tot slot wordt op zaterdag de driedaagse afgesloten met wedstrijden binnnen KNWU-verband.

- Koningsdag.

- Op een zaterdag begin juli is er de Trekkertrek Lexmond. De 1e editie in 2017 heeft 1500 bezoekers getrokken.

- Vermoedelijk is de Feestweek hier, zoals bij veel dorpen in de regio, eens in de 5 jaar. De laatste keer was in 2017, dus de eerstvolgende keer is dan augustus 2022.

- Sinterklaas.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Vanaf TOP (Toeristisch Overstappunt) Lexmond kun je diverse wandel- en fietsroutes volgen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Lexmond (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Onderwijs en kinderopvang: - De Prinses Wilhelminaschool biedt ook onderdak aan VSO/BSO Bijenkorfkanjers. - Basisschool Het Kompas.

- Sport: - Tennisvereniging. - Gymnastiekvereniging V.E.K. (= Vlugheid en Kracht, in de volksmond ook wel Varkens en Koeien) is opgericht in 1950. Hoe het allemaal zo gekomen is kun je lezen op de pagina Geschiedenis V.E.K. Naast gymnastiek houden ze zich ook bezig met allerlei danssoorten.

- Overige verenigingen: - Schuttersgilde St. Martinus & St. Antonius (voor Lexmond en Hei- en Boeicop) is het enige schuttersgilde van Zuid-Holland, en is (her)opgericht in 2002, naar aanleiding van de Feestweek van dat jaar. De schutterijen in deze dorpen zijn echter al eeuwenoud. De schutterij heeft de geschiedenis van deze schutterijen uit archieven stukje bij beetje zo goed mogelijk tevoorschijn gepeuterd en onder de link chronologisch op een rijtje gezet.

- Zorg: - Zorgboerderij de Herefordhoeve. - Zorg en Doen is een kleinschalige dagbesteding in het centrum van het dorp. Een van de activiteiten is het maken van leuke dingen die ze ter plekke verkopen.

- Welzijn: - Sinds 2015 is er Café UP!, een ca. maandelijks 'opgroeicafé' voor en door ouders in Lexmond e.o. met kinderen in de leeftijd van 0 t/m 12 jaar. Café UP is een laagdrempelig initiatief. Alle ouders zijn welkom en hoeven zich niet vooraf voor een avond aan te melden. De toegang is gratis (consumpties voor eigen rekening). Café UP werkt niet met budgetten. De bijdrage die sprekers (vaak zelf ook ouders) leveren is kosteloos. Ondernemers zijn welkom om het initiatief te steunen, bijvoorbeeld door het sponsoren van goederen of diensten. Ouders kunnen zelf thema’s aandragen voor de avonden.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Lexmond, met foto's van de grafzerken. - Doop-, trouw- en begraafboeken Lexmond van 17e eeuw tot 1815.

Reactie toevoegen