Leuth

Plaats
Dorp
Berg en Dal
Rijk van Nijmegen
Gelderland

GL kadastrale gemeente Leuth en Kekerdom in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

kadastrale gemeente Leuth en Kekerdom in ca. 1870 kaart J. Kuijper

kadastrale gemeente Leuth en Kekerdom in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Leuth

Terug naar boven

Status

Leuth is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Rijk van Nijmegen, gemeente Berg en Dal. T/m 2014 gemeente Ubbergen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
891-892 kopie 1170-1175 Lotde, 1189 Lothe, 1e kwart 13e eeuw Luthe, 1357 Leute, 1593 Leut, 1665 en 1773-1794 Loedt.

Naamsverklaring
Afleiding van het Oudnederlandse lôt 'loot, jonge boomtak' met het verzamelsuffix -iþi* met de betekenis 'plaats waar jong hout groeit'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Leuth ligt NO van Beek, ZW van Millingen en Kekerdom.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Leuth 25 huizen met 234 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 650 huizen met ruim 1.650 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Leuth in de Romeinse tijd al bewoond
In 2014 is tijdens opgravingen i.v.m. de renovatie van het sportpark van voetbalvereniging VVLK een nederzetting uit de Romeinse tijd ontdekt. Er zijn mooie vondsten gedaan, die duiden op welgestelde bewoners: mantelspelden, luxe aardewerk en funderingen van nederzettingen. De archeologen vermoeden dat de vondsten duiden op de aanwezigheid van een Romeins legerkamp. Het meest bijzonder is de vondst van een schedeldeel - dat met geweld lijkt te zijn ingeslagen - en een pluk zwart haar op de bodem van een waterput.

Dit is uniek en kan veel informatie opleveren over de afkomst van de bewoners en wellicht ook over het geslacht en levensverhaal van mensen die op dat moment in het gebied woonden. Bijzonder is dat de pluk haar niet vergaan is: normaal gesproken blijft er niets van over. Middels crowdsourcing beoogt men de fondsen te werven om het nader onderzoek aan de schedel en het haar te kunnen doen. In de nabije omgeving is eerder al een Romeins grafveld blootgelegd op het huidige bedrijventerrein Lieskes Wengs.

De Zandpol
De Zandpol is een voormalige buurtschap, gelegen tussen Botsestraat en Duffeltdijk op de grens van Leuth met Kekerdom. Als eind 19e, begin 20e eeuw de steenfabricage komt opzetten, zijn er veel arbeiders nodig. Immers alles verloopt nog met man- en handkracht. Die arbeiders zijn er niet in de dan dunbevolkte polderdorpen Leuth en Kekerdom. De oplossing wordt gevonden in het aantrekken van hele gezinnen - soms zelfs families – uit onder meer de Over-Betuwe. Niet de overheid maar de werkgever - in dit geval de ‘steenbaas’ - moet voor woonruimte zorgen. En zo verschijnen er meestal 'in the middle of nowhere' buurtschappen. Zo is ook de Zandpol begin 20e eeuw gebouwd. In totaal 12 huizen, waarvan een aantal dubbele.

Op z’n top wonen er en leven er in de jaren veertig van de vorige eeuw ruim 200 personen. De mannelijke bevolking werkt allemaal op de 'd’n oven' van Terwindt en Arnzt (T&A) in Kekerdom en Erlecom. De afstand naar beide steenovens kan te voet worden afgelegd. Bij de bevrijding van Leuth en Kekerdom tijdens Operatie Veritable, in februari 1945, is de Zandpol volledig verwoest. Na oorlog en evacuatie heeft een aantal woningen nog als noodwoning dienst gedaan. Doch uiteindelijk is de gehele 'Bult', zoals deze buurtschap in de volksmond heette, gesloopt en zijn de woningcontingenten toegewezen aan het dorp Leuth. Daar woont thans de vierde generatie nazaten van de eerste 'Bultbewoners'. (bron: Stichting tot Behoud van Monument en Landschap in de gemeente Berg en Dal)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente heeft plannen ontwikkeld voor 170 woningen met een basisschool, kinderopvang, een peuterspeelzaal en een voorzieningencomplex met o.a. sportzalen (en het bestaande zwembad), in Leuth-Zuid.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Leuth heeft 4 rijksmonumenten, zijnde de kop-hals-rompboerderij uit 1935 met aangebouwdde dwarsstal, mestvaalt en vrijstaande schuur op Botsestraat 9, en T-boerderij Pezenburg uit 1810 (verbouwd in 1910) met schuur op Plezenburgsestraat 17.

- Leuth heeft 14 gemeentelijke monumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - CV De Sokkenummers.

- In een weekend in augustus is er in Leuth het popfestival PolderPop. Sinds augustus is het van een 1-daags naar een 2-daags evenement gegaan. Op de zaterdag is er PolderPop Roots & More, waar je kunt genieten van country, blues, americana, folk en een snufje jazz en soul. De dag erna is er PolderPopzondag. Die blijft als voorheen gratis. Voor PolderPop Roots & More betaal je wel entree

Terug naar boven

Beeld

- Dorpsfilm van Leuth anno 1957 (30 min.).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Leuth (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Sport: - Voetbalvereniging Leuth - Kekerdom (VVLK). - Tennisvereniging Leuth beschikt over een drietal gravelbanen en een oefenbaan. Bij de banen ligt een kantine met terras, waardoor er op speeldagen, competitiedagen en toernooidagen gezellig kan worden gekeken naar de overige sporters. De vereniging heeft in 2018 LED-verlichting aangelegd. Deze verbruikt minder stroom, wat een gunstige invloed heeft op de exploitatiekosten van de vereniging. Ook kunnen door deze LED-verlichting de masten korter zijn, waardoor de nieuwe bewoners van het plan Groenlanden minder of geen last zullen hebben van het licht op het tennispark.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Leuth RK.

Reactie toevoegen