Leur

Plaats
Dorp
Wijchen
Land van Maas en Waal
Gelderland

Leur bord [640x480].JPG

Het dorpje Leur heeft formeel geen bebouwde kom (want een wit plaatsnaambord), maar is wel een 30 km-zone

Het dorpje Leur heeft formeel geen bebouwde kom (want een wit plaatsnaambord), maar is wel een 30 km-zone

Leur..jpg

Leur, maar wel een dorpje met een mooie kerk

Leur, maar wel een dorpje met een mooie kerk

Leur. (2).jpg

Het mooi gelegen dorp Leur

Het mooi gelegen dorp Leur

Leur. (3).jpg

Dwarshuisboerderij vlakbij de kerk in Leur

Dwarshuisboerderij vlakbij de kerk in Leur

hernen_dorpshuis_de_mijlpaal.jpg

Het dorp Hernen deelt veel voorzieningen met het piepkleine buurdorp Leur. Dat geldt bijvoorbeeld voor dorpshuis De Mijlpaal.

Het dorp Hernen deelt veel voorzieningen met het piepkleine buurdorp Leur. Dat geldt bijvoorbeeld voor dorpshuis De Mijlpaal.

Leur

Terug naar boven

Status

- Leur is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Land van Maas en Waal, gemeente Wijchen. T/m 1983 gemeente Bergharen.

- Leur heeft formeel geen bebouwde kom (want een wit plaatsnaambord), maar is wel een 30 km-zone. Het dorpje heeft wel een eigen postcode (6615) en plaatsnaam in het postcodeboek en is daarmee een formele 'woonplaats'.

- Vroeger stond er in documenten en bijv. poststempels en -adressen de provincie-aanduiding achter deze plaatsnaam, om het te onderscheiden van het Brabantse dorp (tegenwoordig Etten-)Leur.

- Het dorp Bergharen en de kleinere buurdorpen Hernen en Leur hebben veel samenwerkingsverbanden en delen veel gezamenlijke faciliteiten. Je zou ze daarom gezamenlijk als een 'drielingdorp' kunnen beschouwen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
2e helft 13e eeuw Lore, 1309 kopie eind 15e eeuw de Lore, 1380 Loer, 1312 kopie eind 15e eeuw de Loer, 1566 Luer; ook in veldnamen, o.a. eenen beempt geheijten de luer (Valkenswaard, 1587). Van een huis wordt gezegd staende opte Loer (1461, zie Etten-Leur).

Naamsverklaring
De etymologie is onduidelijk. Misschien bij lore, leur 'zaak van weinig waarde' (Kiliaan), in het bijzonder slechte wijn, ontstaan uit het Latijnse lôra, of, indien niet verwant, bij lor 'vod, prul, lap'. Ondanks het vocalisme misschien toch bij het Oostnederlandse lure, luur 'glooiing', en het Westfaalse lüre 'hooggelegen gronden', verwant met het Middelnederlandse lier 'wang'. Ten slotte behoort een abstractum bij verliezen in de betekenis 'verloren hoek' technisch ook nog tot de mogelijkheden. Ter vergelijking: Luur bij Steenderen, ca. 1400 Lure, 1458 Luer, Luyr; bij Zwolle Lure, 1407-1408 ter Luer, en bij Epe een gehucht Luurstraat.(1)

Terug naar boven

Ligging

Leur ligt direct NW van Wijchen, ZO van Hernen, in de 'oksel' van A50 in het W en A326 in het Z.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Leur 37 huizen met 247 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 60 huizen met ca. 150 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Leur heeft een, in verhouding tot de 'grootte' van het dorpje, fors aantal rijksmonumenten (24 stuks).

- Leur heeft 14 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde Dorpskerk in Leur (Van Balverenlaan 4) is een gotisch zaalkerkje. Het wordt sinds 1976 beheerd door Stichting Oude Gelderse Kerken. Deze kerk was oorspronkelijk de moederkerk van kapellen in Bergharen en Overasselt. Aan de kerk zoals die er nu staat ging een romaans kerkje uit de 12e/13e eeuw vooraf. Het verving een oorspronkelijk houten kerkje. De kerk ligt verhoogd, op wellicht een motteheuvel, en wordt omringd door een kerkhof en eikenbomen. De eenvoudige toren heeft een opvallende scheefgezakte torenspits. Die spits is het jongst en stamt uit de 16e eeuw. Als je goed naar de toren kijkt zie je dat aan de basis deze breder is. Oorspronkelijk was dit de schipruimte. Later, in de eerste helft van de 14e eeuw, is de toren pas ingebouwd.

De kerk heeft een robuust torenportaal met koepelgewelf in onbepleisterd metselwerk. Dit portaal deed ooit dienst als dorpsgevangenis. Het lage schip is opgetrokken uit voornamelijk baksteen en stamt uit dezelfde tijd. Het kerkschip heeft witgepleisterde muren met stemmige glas-in-loodramen en wordt overkoepeld door een houten tongewelf. Het daarachter liggende verhoogde gotische koor aan de oostkant dateert uit het begin van de 16e eeuw. Het is gemetseld van baksteen en met speklagen van tufsteen bekleed. Het heeft een mooi netgewelf en stergewelf in de sluiting. De rondboogvensters aan de noordkant zijn nog oud.

De grafkamer uit 1752 is gebouwd bij gelegenheid van het overlijden van Gerrit Willem van Balveren. Hij was de eerste heer van dit geslacht in Leur. In de kerk zijn de bijzondere muurschilderingen uit de eerste helft van de 16e eeuw zeer het bekijken waard. Op het koorgewelf zie je behalve plantenmotieven een voorstelling van Maria met Kind en rechts van haar St. Bernardus. In het torenportaal staat nog een oude altaarsteen met wijdingskruisjes op het blad. In het koor staat een doopvont uit de vroeg 13e eeuw. De preekstoel is uit de 18e eeuw. In de banken en de voorganglezenaar zijn delen van laatgotisch houtsnijwerk verwerkt die bij de restauratie van 1910-1911 zijn gevonden.

- Gevelstenen in Leur.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Kindervakantiedorp Hernen-Leur (augustus).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Bezoekerscentrum Bakhuis Leur is elke zondag geopend. In de historische bakoven worden brood en andere lekkernijen gebakken.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Bergharen en de buurdorpen Hernen en Leur.

- Sport: - De in 1999 opgerichte v.v. UHC is de voetbalvereniging van de dorpen Bergharen, Hernen en Leur.

Reactie toevoegen