Lemsterland

Voormalige gemeente
De Fryske Marren
Fryslân

FR gemeente Lemsterland in ca. 1870 kaart B. Behrns [1024x768].gif

gemeente Lemsterland in ca. 1870 kaart B. Behrns

gemeente Lemsterland in ca. 1870 kaart B. Behrns

Lemsterland

Terug naar boven

Status

- Lemsterland is een voormalige gemeente in de provincie Fryslân. De hoofdplaats van de gemeente was Lemmer. De gemeente is in 2014 met de gemeenten Gaasterlân-Sleat en Skarsterlân gefuseerd tot één nieuwe gemeente, genaamd De Fryske Marren.

- Wapen van de voormalige gemeente Lemsterland.

- De gemeente Lemsterland omvatte de dorpen Bantega, Delfstrahuizen, Echten, Echtenerbrug, Eesterga, Follega, Lemmer en Oosterzee en de buurtschappen Commissiepolle, Schoterzijl, Tacozijl (grotendeels), Vierhuis (deels) en Zevenbuurt. In totaal waren dit dus 8 dorpen en 5 buurtschappen.

- Wijken en buurten in de voormalige gemeente Lemsterland.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Lemsterlân.
Tot de jaren zeventig liep de taalgrens tussen Fries en Stellingwerfs door de gemeente. Het Stellingwerfs werd geïntroduceerd met de kolonisatie van het gebied door Gieterse verveners omstreeks 1800 (zie verder bij Oosterzee). In de oostelijke helft werd Stellingwerfs naast de Friese taal gebruikt. Nadien is ook dit gebied verfriest. Het Stellingwerfs wordt weinig meer gebruikt.

Naamsverklaring
De gemeente is genoemd naar de hoofdplaats Lemmer.

Terug naar boven

Ligging

De voormalige gemeente Lemsterland ligt in het Z van de provincie Fryslân en grenst in het W aan de streek Gaasterland, in het O aan de gemeente Weststellingwerf, in het ZO aan de provincie Overijssel (kern Kuinre, gemeente Steenwijkerland) en in het Z aan de provincie Flevoland (Noordoostpolder) en het IJsselmeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 heeft de gemeente Lemsterland 858 huizen met 4.729 inwoners, verdeeld in de dorpen Lemmer 464/2.581 (= huizen/inwoners), Oosterzee 161/880, Echten 172/894, Eesterga 23/143 en Follega 38/231.

- In de loop der jaren heeft een aantal kleine grenscorrecties plaatsgevonden (met de gemeenten Noordoostpolder, Gaasterland, Haskerland, Doniawerstal en Scharsterland) en 1 grote grenscorrctie, namelijk bij de grote herindelingsronde van 1984 in deze provincie, toen Lemsterland 1.436 hectare (met 160 huizen en 412 inwoners) erbij kreeg van de op te heffen gemeente Haskerland. Dat betrof met name het dorp Delfstrahuizen met de bijbehorende polder, plus de eveneens in die polder gelegen buurtschap Zevenbuurt en het Z deel van de buurtschap Vierhuis.

- In 2013, vlak voor haar opheffing, had de gemeente Lemsterland ca. 5.500 huizen met ca. 13.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Site met veel artikelen over de geschiedenis van Lemmer e.a. kernen in de voormalige gemeente Lemsterland.

- De gemeente heeft in 2013 het boek 'Lemsterland' uitgegeven (auteur: Klaas Jansma), over de geschiedenis van de gemeente. Het boek is als afscheidscadeau t.g.v. de opheffing van de gemeente aan alle inwoners verstrekt. Via de link is het boek ook online te bestellen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Stg. Dorpsbehoud Lemsterland zet zich in voor het behouden en waar nodig herstellen van de dorpsgezichten in deze voormalige gemeente. Daar is natuurlijk voor nodig dat je allereerst weet welke panden in de toenmalige gemeente van cultuurhistorisch belang zijn. Daarom heeft de stichting in 2011 een inventarisatie van karakteristieke panden in de gehele toenmalige gemeente afgerond, dus zowel van Lemmer als van de 'buitendorpen'. Die lijst omvat nu tegen de 300 panden. De lijst is mede in samenspraak met de plaatselijke belangen van de buitendorpen opgesteld.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Lemsterland (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Lemsternijs is een nieuwssite over Lemmer e.o., dus dat zal grosso modo de voormalige gemeente Lemsterland omvatten. - Lemsternijs op Facebook.

Reacties

(2)

Geachte mevrouw, mijnheer, al snuffelende op Lemster Nijs kwam ik uw site tegen. Ik ben in 1943 in Lemmer geboren op de sleepboot COJA, die toen gemeerd lag aan de binnenkant van de oude sluis t.h.v. (toentertijd) oliehandel Slurink. Mijn vader werkte op het scheepvaartbevrachtingskantoor bij de sluis (naast kolenhandel Gosse Wierda). Eind 1956 zijn we verhuisd naar Enschede, waar mijn vader werkte bij de Rijksverkeersinspectie. In Lemmer hebben wij laatstelijk gewoond aan de Schoolstraat 12. (dat rijtje woningen is of zal worden gesloopt, zag ik op foto's). Helaas is mijn echte vriend, Haye Dijkstra, al verscheidene jaren geleden overleden. Zijn vader was eerste sluiswachter op de oude sluis en later havenmeester. Ik heb op verzoek van Roelie Spanjaard-Visser, op haar site (spanvis.nl) de herinneringen aan mijn kinderjaren verteld. Het is een heel lang verhaal geworden (meer dan 90 A4-tjes). Blijkbaar omdat ik ouder word, komt Lemmer t.g.v. de herinneringen aan mijn kinderjaren steeds meer in m'n gedachten naar boven. Het opschrijven op spanvis.nl heeft daar zeker aan bijgedragen.
Vraag aan u: kan ik in het bezit komen van het boek "Lemsterland" dat in 2013 is uitgegeven? Zo ja, wat moet ik daarvoor doen?
Met dank voor uw reactie.
Met een hartelijke groet,
Drs. E.L.J. (Leendert) Bosma
Hof van Kingma 30
7642 DD Wierden
tel. 0546455510

Inderdaad mooie uitvoerige verhalen heer Bosma over uw herinneringen aan Lemmer, met veel oude foto's ook. Daar hebben Lemsters wel een avondje lees- en kijkvoer aan en dat zal ook bij hen weer allerlei herinneringen en herkenbaarheden oproepen. Mooi toch. Hier kan men uw verhalen vinden: http://www.spanvis.nl/Leen%20Bosma/index.html
Ik had die interessante Spanvis-site al gelinkt bij Lemmer en nu ook hierboven, omdat het ook over Lemsterland in bredere zin gaat.
Ik heb uitgevogeld dat het boek over Lemsterland gelukkig ook te koop is, en niet alleen aan de inwoners is verstrekt. Via de link hierboven kunt u het bestellen.

Reactie toevoegen