Laren (Gelderland)

Plaats
Dorp
Lochem
Achterhoek
Gelderland

laren_magazine_gelderland_kopie.jpg

Sinds 2016 is er het prachtige kleurrijke kwartaalmagazine Laren! Magazine, dat bij de inwoners gratis in de bus valt. Gelukkig is hij voor mensen 'van buiten' die in het dorp geïnteresseerd zijn ook online te lezen!

Sinds 2016 is er het prachtige kleurrijke kwartaalmagazine Laren! Magazine, dat bij de inwoners gratis in de bus valt. Gelukkig is hij voor mensen 'van buiten' die in het dorp geïnteresseerd zijn ook online te lezen!

laren_gelderland_kermis_kopie.jpg

De Larense Kermis (gedurende vier dagen begin september) is naar eigen zeggen 'het gezelligste feest van Gelderland'. Drie horecagelegenheden met optredens van live bands en artiesten, met de kermis ertussen.

De Larense Kermis (gedurende vier dagen begin september) is naar eigen zeggen 'het gezelligste feest van Gelderland'. Drie horecagelegenheden met optredens van live bands en artiesten, met de kermis ertussen.

laren_gl_belangenvereniging_wakker_laorne_kopie.jpg

Wakker Laorne is de belangenvereniging van het Gelderse dorp Laren

Wakker Laorne is de belangenvereniging van het Gelderse dorp Laren

laren_landgoed_verwolde_dikke_boom_640x480.jpg

Laren is o.a. bekend van landgoed Verwolde, dat op zijn beurt weer bekend is van de Dikke Boom (7,60 meter omtrek!); bovendien een erg oude boom (geschatte leeftijd: tussen de 450 en 500 jaar oud).

Laren is o.a. bekend van landgoed Verwolde, dat op zijn beurt weer bekend is van de Dikke Boom (7,60 meter omtrek!); bovendien een erg oude boom (geschatte leeftijd: tussen de 450 en 500 jaar oud).

gemeente_laren_noordwestelijk_deel_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Laren, NW deel, anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Laren, NW deel, anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

gemeente_laren_zuidoostelijk_deel_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Laren, ZO deel, anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Laren, ZO deel, anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Laren (Gelderland)

Terug naar boven

Status

- Laren is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Lochem. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-7-1971. De gemeente was de voortzetting van het oude Scholtambt Lochem (niet te verwarren met de stad Lochem en de daaronder vallende buurtschappen "buiten de veste").

- In 1818 is Verwolde van de gemeente afgesplitst (nadat zij daar eerst in 1812 aan was toegevoegd) tot een zelfstandige gemeente. Per 22-5-1854 is deze gemeente opgeheven en wederom aan de gemeente Laren toegevoegd. In 1840 heeft de gemeente Verwolde, die alleen de gelijknamige buurtschap omvatte, 86 huizen met 595 inwoners. Tegenwoordig wordt Verwolde niet meer als buurtschap/plaatsnaam maar alleen nog als landgoed beschouwd, waarvoor zie verder het hoofdstuk Landschap etc.

- Wapen van de voormalige gemeente Laren.

- Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Bekmansbroek / 't Veller, Groot Dochteren en Oolde, een deel van buurtschap De Wippert, en alleen voor de postadressen ook het dorp Exel (bij Exel lichten wij toe welke buurtschappen die in de praktijk onder Exel vallen, voor de postadressen onder Laren respectievelijk Lochem vallen).

Terug naar boven

Naam

In het Achterhoeks
Loarne.

Oudere vermeldingen
1294-1295 Lare, 1573 Laren, 1587 Laer, 1665 sic: Laen, 1741 naast de huidige spelling ook Laar.

Naamsverklaring
Betekent bij het laar 'intensief benut bos, bosweide'. Door de tijd heen wisselen enkelvouds- en meervoudsvormen elkaar af.(1)

Terug naar boven

Ligging

Laren ligt NW van Lochem en grenst via het buitengebied in het N aan de provincie Overijssel (kern Holten).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Laren 445 huizen met 3.071 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 86/612 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Oolde 69/421, Exel 38/280, Ampsen 17/155, Groot-Dochteren 39/309, Klein-Dochteren 13/105 (deels), Nettelhorst 28/191, Langen 29/136, Zwiep 50/343, Boshuurne 26/173 en Barchem 50/346. Tegenwoordig heeft het dorp (inclusief de buurtschappen) ca. 1.600 huizen met ca. 4.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Historisch Genootschap Lochem - Laren - Barchem. Het Genootschap bestudeert de geschiedenis van (de kernen van) het grondgebied van de gemeente van voor de herindeling van 2005 (oftewel de huidige gemeente minus het grondgebied van de voormalige gemeente Gorssel). Tot de activiteiten van het Genootschap behoren: het uitgeven van het blad Land van Lochem (3x per jaar) met artikelen over monumenten, historische personen, oude gebruiken en veel meer; het houden van lezingen over onderwerpen uit de lokale geschiedenis; het beheren van bibliotheek en archief, (grotendeels gedigitaliseerd) beeldarchief en historisch kaartmateriaal en het ontsluiten daarvan voor publiek in gebouw De Veldmaat; het voorbereiden van de jaarlijkse Monumentendag; het adviseren van de gemeente over monumenten, straatnamen en andere zaken van historische betekenis; het onderhouden van de Oude Begraafplaats en het beheren en onderhouden van de Kruidentuin rondom het Bleekhuisje; het bestuderen van oude handschriften in een Paleografische leeskring.

Het Historisch Genootschap beschikt over een eigen gebouw, De Veldmaat, waar het grootste deel van de collectie van het Genootschap wordt bewaard. Tijdens de openingsuren kun je binnenlopen voor algemene informatie of voor advies met betrekking tot het werkveld van het Genootschap. Ook kunnen hier met hulp van aanwezige vrijwilligers documentatie en objecten van het Genootschap worden bezichtigd of geraadpleegd.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan Laren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Laren heeft 19 rijksmonumenten.

- Laren heeft 27 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk (Dorpsstraat 2) is in 1835 gebouwd naar ontwerp van architect B. van Zalingen. Daarvoor kerkten de protestanten uit Laren in de nabijgelegen kapel uit 1684 aan de Kloosterweg, die dermate was vervallen dat werd overgegaan tot nieuwbouw. De kerk is in neoclassicistische stijl gebouwd, waarbij de banken rondom de preekstoel zijn geplaatst. De kerk is een van de zes overgebleven Waterstaatskerken in Oost-Gelderland. Doordat Duitse soldaten aan het einde van de Tweede Wereldoorlog de naastgelegen pastorie opbliezen, raakte de kerk zwaar beschadigd. Na de oorlog is de kerk hersteld, waarbij een groot aantal elementen is aangepast. De gietijzeren ramen zijn vervangen door houten boogramen en de kerk is ingericht als zaalkerk. Aan de voorzijde bleef de neoclassicistische stijl behouden met decoratieve zuilen, een duidelijke architraaf, geison, fronton en cimaas. De kerk heeft een houten klokkentoren. Het liturgische meubilair van de kerk is door een Larense schrijnwerker gemaakt, bijna geheel van één enorme beukenboom, afkomstig van het Larense landgoed Verwolde. Aan de zuidwestzijde van de kerk is een stiltecentrum gecreëerd, dat ook bij een verder gesloten kerk toegankelijk is.

- Gevelstenen in Laren.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Evenementenagenda Laren.

- De Laornse Spöllers vormen een toneelgroep die eens in de twee jaar (in de oneven jaren, in juni) uitvoeringen verzorgt in het Achterhoeks dialect. De Laornse Spöllers zijn begonnen in 1980 op initiatief van Henk Langenkamp, die jarenlang een gedreven regisseur van het gezelschap is geweest. De motivatie om met een toneelgroep van start te gaan is ontstaan toen Henk Langenkamp van de familie Gossink toestemming kreeg om stukken van J.W Gossink op te voeren. Uit de pen van deze Larense toneelschrijver zijn vele oud-Achterhoekse belevenissen voortgevloeid. Het eerste optreden van de Laornse Spöllers met 'Leentje' was gelijk een daverend succes. Zes volle zalen bij Witkamp in Laren was iets waar niemand, behalve Henk Langenkamp, op had gerekend. Na Leentje volgden nog een aantal toneelstukken van J.W. Gossink. In juni 2017 hadden ze 5x een volle bak met het openluchtspel 'In 't Laornse Venne'.

- De Larense Kermis (gedurende 4 dagen begin september) is naar eigen zeggen 'het gezelligste feest van Gelderland'. Drie horecagelegenheden met optredens van live bands en artiesten met de kermis ertussen.

- Popfestival Bullrock (op een zaterdag in november).

- Op een zondag half december is er de jaarlijkse Kerstfair bij Tuincentrum, Hoveniersbedrijf en Bloemisterij Haneveld.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Landgoed en Huis Verwolde worden vaak onder Laren beschreven, omdat het daar voor de postadressen onder valt. In de praktijk valt dit landgoed echter onder het buitengebied van buurdorp Exel, vandaar dat wij Verwolde onder dat dorp beschrijven.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's, ansichtkaarten en ander historisch materiaal van Laren op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Laren.

- Nieuws: - Nieuws uit Laren op Facebook. - Sinds 2016 is er het prachtige, goedgevulde en kleurrijke kwartaalmagazine Laren! Magazine, boordevol wetenswaardigheden over personen, instanties en evenementen in het dorp. Het valt bij de inwoners van het dorp gratis in de bus. Voor mensen 'van buiten' die in het dorp geïnteresseerd zijn, is het handig dat er ook een online versie beschikbaar is (via deze link kun je het meest actuele nummer en ook de oudere nummers online lezen).

- Belangenorganisatie: - "Wakker Laorne is een belangenvereniging die met haar bestuur en werkgroepen de belangen van ons prachtige dorp Laren en haar bewoners zo goed mogelijk wil behartigen. De werkgroepen beschikken over specifieke kennis en waar nodig worden deskundigen binnen of buiten de vereniging geraadpleegd. De vereniging is opgericht in 1992 met als doel met name het vertegenwoordigen van de belangen van het dorp en omstreken bij bestuurlijke en andere instanties, het coördineren van de diverse dorpsbelangen, en het inwinnen van informatie en het doorspelen daarvan aan de leden.

Met de naam van onze vereniging wordt niet alleen aangeven dat we waken over de belangen van Laren en zijn omgeving, WAKKER is ook een acroniem voor Werken Aan Kansen, Knelpunten En Rechten. Om dit waar te maken hebben bestuur en werkgroepen de hulp en inbreng van alle inwoners nodig. Daarom het verzoek aan alle Larenaren: denk met ons mee, breng ons op de hoogte van kansen, knelpunten en rechten. Wij zullen dan de haalbaarheid en mogelijke oplossingen onderzoeken en rechtsposities ondersteunen. Hiertoe hebben we regelmatig contact met gemeente (gemeenteraad, college van B&W en gemeenteambtenaren) en in voorkomende gevallen ook met ambtenaren en bestuur van de provincie en overige instanties. Wakker Laorne onderhoudt tevens contact met de belangenverenigingen uit de overige kernen van de gemeente Lochem en is aangesloten bij de Vereniging Kleine Kernen (VKK) Gelderland."

- Onderwijs: - Dalton Basisschool De Branink. - Prins Willem Alexanderschool.

- Muziek: - Muziekvereniging Apollo is in 1879 opgericht door een 9-tal muzikale heren. Hun grote liefde voor muziek zorgde ervoor dat Laren sindsdien een vooral op gezelligheid gerichte muziekvereniging rijker is. Zo staat bescheiden te lezen op hun site. Toch hebben ze ook heel wat grootse prestaties geleverd, wat je kunt lezen op hun pagina Geschiedenis. Een van de hoogtepunten was het 130-jarig jubileum in 2009, waarin Apollo samen met de dan 60-jarige toneelvereniging AEV uit buurdorp Exel de buitenrevue 2tact ten tonele bracht. Daarnaast vond in het najaar een jubileumconcert plaats in De Braninkhal, wat menigeen het mooiste concert ooit vond. Een mooi compliment en een goede motivatie om toe te werken naar het volgende jubileum.

- Bullrock is een vriendenclub uit Laren die als doel hebben om rockmuziek via allerlei manieren te verkondigen; radio, bands enz. Jaarlijks is er op de 1e zaterdag van november altijd een radio-uitzending met een afterparty.

- Sport: - Voetbalvereniging Witkampers.

Reactie toevoegen