Langenboom

Plaats
Dorp
Mill en Sint Hubert
Noordoost-Brabant Land van Cuijk
Noord-Brabant

langenboom_museum_voor_nostalgie_en_techniek.jpg

Wim van Schayik heeft in zijn Museum voor Nostalgie en Techniek in Langenboom in enorme hallen enorme collecties van duizenden soorten nostalgische voorwerpen verzameld, alles ook nog zeer goed gerestaureerd. Zeer de moeite waard om eens te gaan kijken!

Wim van Schayik heeft in zijn Museum voor Nostalgie en Techniek in Langenboom in enorme hallen enorme collecties van duizenden soorten nostalgische voorwerpen verzameld, alles ook nog zeer goed gerestaureerd. Zeer de moeite waard om eens te gaan kijken!

langenboom dorpsstraat 1939 [640x480].jpg

Langenboom Dorpsstraat 1939

Langenboom Dorpsstraat 1939

Langenboom

Terug naar boven

Status

- Langenboom is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Land van Cuijk, gemeente Mill en Sint Hubert. T/m 30-6-1942 gemeente Escharen. Per 1-7-1942 is de gemeente Escharen opgegaan in de gemeente Grave. Langenboom is daarbij middels grenscorrectie naar de gemeente Mill en Sint Hubert overgegaan.

- Onder het dorp Langenboom vallen ook de buurtschappen De Dellen en Zuid Carolina.

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
Langebom.

Oudere vermeldingen
De Lange Boom, 1840 Langeboom. De plaatsnaam wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde van 10 november 1525, waarin sprake is van twee kampen heideland, "bij den Peel angen Langenboem". In 1541 is er sprake van een "bouwhof" in Langenboom, gelegen op Hal.

Naamsverklaring
De naam van het dorp is waarschijnlijk afgeleid van een soort slagboom bij de weiden van de nabijgelegen Zeelandse buurtschap Graspeel, op de weg tussen de plaatsen Langenboom en Zeeland. Deze slagboom verschafte het vee toegang tot de weiden. Lang werd ook gedacht dat de naam mogelijk was afgeleid van de lange boom bij het hertenkamp nabij de kerk. Maar uit onderzoek is gebleken dat de boom jonger was dan de plaatsnaam.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Langenboom grenst in het W aan Zeeland, in het NW aan Reek, in het N aan Escharen, in het O en Z aan Mill en in het ZW aan Vliegbasis Volkel, en ligt Z van Grave, ZW van Gassel, NW van Wilbertoord, NNO van Odiliapeel en NO van Uden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Langenboom 11 huizen met 67 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 900 huizen met ca. 2.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het huidige dorp valt uiteen in twee scherp onderscheiden gedeelten, te weten het eigenlijke Langenboom en het gebied van de domeinhoeven. In de eerste helft van de 19e eeuw bestaat Langenboom uit 2 boerderijen met ca. 20 bunder grond, die behoren aan J.J. Veersen, pastoor te Haps. Dit goed gaat over op de gezusters Malingrez te Grave. In 1843 kopen de broers Felix en Joseph Walter hierbij nog 25 bunder en bouwen er een derde boerderij op. De grond is echter te schraal en van het boeren komt niets terecht. Langenboom is dan nog erg klein en telt slechts 11 huizen met ca. 70 inwoners. Verder staan in de buurtschap Lage Peel nog 19 huizen met 120 inwoners.

Felix Walter, huiskapelaan en rentmeester op Tongelaar, komt op het idee in Langenboom een soort 'kluis' te stichten voor geestelijke broeders. Een boerenhuis wordt tot primitief klooster ingericht. Dezelfde Felix Walter schenkt in 1852 aan de aldaar zich pas vanuit Nijmegen gevestigd hebbende paters Dominicanen zijn Langenboomse goederen, terwijl ook zijn tantes Malingrez hun goederen aldaar afstaan. De Dominicanen hebben hun noviciaat en studiaat in Langenboom. Na 1858, als het nieuwe klooster te Huissen wordt gerealiseerd, blijven maar een paar Dominicanen in Langenboom achter. Zij bouwen onder leiding van pastoor Zegers in 1869 de nieuwe kerk, naar ontwerp van de beroemde architect Pierre Cuypers (die ook verantwoordelijk was voor o.a. het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam). In 1875 wordt het naastgelegen klooster gebouwd.

De kerk is aanvankelijk een zogeheten rectoraatskerk, want het dorp hoort tot de parochie van Escharen, wat inhoudt dat de inwoners wel in Langenboom de H. Mis mochten bijwonen, maar voor dopen, huwelijken en uitvaarten moest men nog altijd helemaal naar het - zeker in die tijd, gezien de toestand van de wegen en het ontbreken van vervoermiddelen - 'verre' Escharen. Pas In augustus 1918 wordt het dorp een zelfstandige parochie. Nadien is de bloei van het dorp erg toegenomen. Langenboom krijgt landelijke bekendheid door de stormramp op 10 augustus 1925. Het klooster, de kerk, de school en 21 huizen worden verwoest. Daarom wordt in 1926 de huidige kerk gebouwd, naar ontwerp van Eduard Cuypers uit Amsterdam.

Hal
Enkele nederzettingen aan de noordelijke rand van Langenboom zijn veel ouder. Rond 1200 is al sprake van een hoeve van de abdij Mariënweerd op Hal. Deze abdij krijgt naderhand nog de hoeven de Zanvoort, de Schaapsdijk en de Logt. Ook de Karthuizers van Den Bosch hadden een hoeve op Hal. In buurtschap Hal stond een kapelletje, gewijd aan St. Stephanus. In 1529 wordt deze voor het eerst vermeld. Herman Coenen was in de 16e eeuw rector van dit onder Escharen ressorterende kapelletje. Een goede honderd jaar geleden sprak men te Hal nog van een kapelkamp. Hal bleef klein, in tegenstelling tot het huidige Langenboom. Zelfs de naam is bij velen in het vergeethoek geraakt. Men spreekt nu nog van Hooghal en de Lage Heide. Te Hooghal stond rond 1840 zelfs een schooltje. Later is deze verplaatst naar de weg van het Hoekje naar Zeeland, aangelegd in 1869. (bron: de in 2017 opgeheven site Langenboom.eu, die op Facebook is verder gegaan, waarvoor zie hieronder bij Links > Nieuws)

Op de site van kunstenares Tiny Sommers uit Langenboom vind je veel informatieve pagina's over de geschiedenis van het dorp, foto's en video's en vele wandel- en fietsroutes vanuit het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Langenboom heeft 5 rijksmonumenten, zijnde de langgevelboerderij in traditionalistische stijl uit 1940 op Dorpsstraat 71, landhuis Russendaal uit 1864 op Russendaalweg 20 met historische tuinaanleg en Mariakapel (uit kort na 1945) (dit alles behorend tot het landgoed Russendaal, onder de link vind je de geschiedenis daarvan), en de RK kerk uit 1926 op Dominicanenstraat 73.

- De huidige RK kerk H. Familie (Dominicanenstraat 73) dateert uit 1926 (voor de voorgeschiedenis zie het hoofdstuk Geschiedenis) en is een rijksmonument. De reden daarvoor is dat de architect, Eduard Cuypers, beschouwd wordt als de grondlegger van de Amsterdamse School, en de kerk daar een uniek exemplaar van is. De kerk en geloofsgemeenschap van Langenboom zijn tegenwoordig onderdeel van Parochie De Goede Herder.

- In 2007 is aan de Campagnelaan tegen de Kammerbergseweg in de Maurik een nieuwe Mariakapel gebouwd.

- Het Museum voor Nostalgie en Techniek in Langenboom is een zeer grote en zeer bijzondere collectie oude gereedschappen en gebruiksvoorwerpen van meer dan 70 ambachten en beroepen, met duizenden voorwerpen en machines uit het verleden. Eigenaar Wim van Schayik heeft dit in ruim 70 jaar tijd verzameld, gerestaureerd en tentoongesteld. Van handgereedschappen tot de eerste elektrisch aangedreven machines voor huis, tuin, keuken, werkplaats, kantoor, praktijk, kerk en op het land; je kijkt je ogen uit! Voor senioren heeft het museum een hoog nostalgisch “Oh ja”-gehalte terwijl - ook voor de jongere generaties - veel voorwerpen een gevoel oproepen van bewondering en verbazing over het menselijk vernuft, geduld en vakmanschap.

Het museum is van april t/m oktober 7 dagen per week uitsluitend op afspraak te bezoeken. Een bezoek met een tijdsduur van ca. 3 uur bestaat uit: ontvangst met koffie of thee, gevolgd door een rondleiding door deskundige gidsen en een nabeschouwing met drankje. Het museum is rolstoeltoegankelijk. Voor een eerste indruk zie de brochure van het Museum voor Nostalgie en Techniek en de fotogalerij.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Verkuskoppe.

- Op een zondag in april organiseert MSC Mill de Dutch Masters of Motocross op Circuitpark de Kuilen.

- De jaarlijkse Rommelmarkt in Langenboom (1e zondag van juli) wordt altijd erg goed bezocht en wordt door de bezoekers als zeer leuk en gezellig ervaren. De Rommelmarkt wordt georganiseerd door Schaakclub DEVO '86.

- Kermis (gedurende 6 dagen begin augustus).

- Oktoberfest Langenboom (op een vrijdag in oktober).

- Long Tree Festival (weekend in november).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Kuilen is een recreatieplas, ontstaan door zandwinning. Sinds 1996, toen de zandwinning in Langenboom grootschaliger werd aangepakt, vinden verzamelaars hier dagelijks grote hoeveelheden fossielen. Elk fossiel is een stukje van een puzzel die informatie geeft over de oertijd. De haaientandzevers rapen dus onderdelen van een verhaal bij elkaar; ze zijn de oren en ogen van de wetenschap.

Langenboom staat in Europa bekend als een van de meest productieve vindplaatsen van het Mioceen en Plioceen. De plek neemt zelfs de toppositie in als het gaat om fossiele vogels. De concessie om zand te winnen is in 2015 afgelopen. De Kuilen (Fazantenweg 16) is daarom de afgelopen jaren heringericht tot natuur- en recreatiegebied (waarbij het natuur-deel overigens 10x zo groot is als het recreatie-deel), met een strand, bezoekerscentrum, wandel- en fietspaden, logement en buitenspeeltuin. Eenden, oeverzwaluwen en andere soorten zullen meer en meer de plek innemen van de fossiele vogels die nog bij duizenden in de ondergrond verborgen moeten liggen.

- Beheerder Natuurmonumenten heeft De Vilheide en de Molenheide in de Langenboomse Bossen, gelegen N en O van Langenboom, in 2017 een opknapbeurt gegeven. Het vroegere productiebos moet meer variatie krijgen. De bomen stonden te dicht op elkaar en waren veelal van dezelfde soort. Natuurmonumenten heeft meer ruimte gecreëerd om de overblijvende bomen extra mogelijkheden te bieden om te groeien. Bij de operatie zijn vooral exoten zoals de fijnspar, douglas, Japanse lariks en Amerikaanse eik verdwenen. Zo krijgen soorten als de inlandse eik, berk, beuk, hulst en lijsterbes meer kans.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuws uit Langenboom op Facebook. - Maandblad Rondom 't Torentje verschijnt al sinds 1967, heeft dus in 2017 het 50-jarig bestaan gevierd, en is daarmee tevens impliciet een dorpsarchief geworden van wat er de afgelopen 50 jaar in Langenboom allemaal gebeurd is. Op termijn zullen de oudere jaargangen ook digitaal beschikbaar worden gesteld. Voor een zeer bescheiden bedrag (€13,61 per jaar, sinds de introductie van de euro niet meer verhoogd) kunnen inwoners abonnee worden (wat 700 van de 900 gezinnen gedaan hebben). Mensen van buiten het dorp kunnen eventueel, uiteraard voor een paar euro meer (€20,42) postabonnee worden.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Langenboom.

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging De Boskant.

- Dorpshuis: - De recentelijk verbouwde gemeenschapsaccommodatie De Wis, het dorpshuis van Langenboom, beschikt over enkele zalen waar verenigingen o.a. kunnen sporten, dansen, of vergaderen. In de nieuwe ontmoetingsruimte kun je onder het genot van een drankje even bijkletsen, biljarten of TV kijken.

- Onderwijs: - Basisschool 't Stekske.

- Muziek: - Muziekvereniging Amicitia. - Slagwerkgroep Dynamic.

- Sport: - RKVV SES (voetbal). - SES Dames. - Volleybalvereniging Vollan '65. - Tennisclub Langenboom (TCL). - Menvereniging Tussen de Burries (paardensport). - Paardensportvereniging Hippos. - De naam van Schaakclub DEVO '86 staat voor 'Door Enkele Vrienden Opgericht' en het jaartal staat uiteraard voor het oprichtingsjaar. Ze spelen geen bondsschaak, omdat ze met te weinig mensen zijn om altijd een vaste groep van 8 man klaar te hebben. Daarom spelen een aantal leden voor een andere club bij de bond, of zijn ze reservespeler. Ze spelen wel ieder jaar voor de drie-provinciën-competitie. In deze competitie kunnen ze aardig meekomen met de andere clubs en zijn zelfs een aantal keren kampioen geweest. - Schietsportvereniging 't Roosje. - Tafeltennisvereniging Taflan is, net als de dorpskrant, opgericht in 1967, en heeft dus eveneens in 2017 het 50-jarig bestaan gevierd.

- WTC De Doortrappers, de wielertoerclub uit Langenboom, is opgericht in 1980. In het zomerseizoen zijn ze minimaal tweemaal per week op de weg te vinden; op zondagmorgen en woensdagavond. Er wordt in 5 verschillende groepen gereden. A, B, C, D en MTB'ers. Van snel naar iets minder snel. In het winterseizoen wordt de groep MTB'ers uitgebreid met een groot aantal wielrenners die dan ook gaan mountainbiken.

- Overige verenigingen: - Motorclub Zoef is opgericht in 1995. Jaarlijks geven ze in december een boekje uit, het Zoefbuukske, met verslagen van het afgelopen jaar, plannen voor het komende jaar etc. Via de link zijn de oudere jaargangen ook online te lezen.

Reactie toevoegen