Kuzemer

Plaats
Buurtschap
Grootegast
Westerkwartier
Groningen

kuzemer_kuzemerkooi.jpg

Kuzemer, eendenkooi de Kuzemerkooi is in 2007 herbouwd aan de hand van kaarten met de situatie anno ca. 1850.

Kuzemer, eendenkooi de Kuzemerkooi is in 2007 herbouwd aan de hand van kaarten met de situatie anno ca. 1850.

kuzemer_ijskelder_kuzemerkooi_kopie.jpg

Kuzemer, de ijskelder van de in 2007 herbouwde Kuzemerkooi. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

Kuzemer, de ijskelder van de in 2007 herbouwde Kuzemerkooi. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

kuzemer_spreuk.jpg

Kuzemer, wijze spreuk op een bord aan de Kuzemerweg. (© Harry Perton)

Kuzemer, wijze spreuk op een bord aan de Kuzemerweg. (© Harry Perton)

Kuzemer

Terug naar boven

Status

- Kuzemer is een buurtschap in de provincie Groningen, in de streek Westerkwartier, gemeente Grootegast. T/m 1989 gemeente Oldekerk.

- De buurtschap Kuzemer valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Oldekerk.

- De buurtschap Kuzemer heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je ter plekke nergens aan kunt zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
De Kuuzmmer.

Oudere vermeldingen
1338 klooster: Cusemaria, 1444 Kusemer monneke lande, 1480 Cuesemar, 1781 Cusemer Clooster.

Naamsverklaring
Misschien schuilt hierin het woord maar 'meer, plas, waterloop' van de persoon Kuse, vergelijk de geslachtsnaam Kuzema. In verband met het nonnenklooster denkt men echter aan Kuise Maria, maar het Middelnederlandse cuuse 'kuis' is in de oude vormen niet herkenbaar. De naam is tenslotte ook verklaard als meer van de persoon Kutso, zonder kennisname van de oude vormen.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Kuzemer ligt ZW van het dorp Oldekerk, rond de Kuzemerweg. W van het Wolddiep gaat de weg Kuzumerweg heten, kennelijk bewust om aan te geven dat dat deel van de weg een andere buurtschap betreft (Kuzemerbalk) en onder een ander dorp valt (Sebaldeburen).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In de Volkstelling van 1840 wordt de buurtschap Kuzemer niet apart vermeld. Tegenwoordig omvat de buurtschap ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Informatiepaneel over De Jouwer c.q. Kuzemer / Kuzemerbalk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Kennelijk doet men hier met oudjaar aan carbidschieten, getuige het bestaan van een kennelijke Carbidschietclub De Kuzemer.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Natuur- en recreatiegebied Kuzemerkooi is genoemd naar de in dit gebied gelegen eendenkooi. Van de vele eendenkooien die de Groningen ooit telde resten er nog slechts 2 nabij het Lauwersmeergebied, bij Ulrum. Alleen al in de regio zuidelijk westerkwartier van de provincie Groningen lagen ooit meer dan 10 eendenkooien, waarvan er geen enkele meer over is. Ook bij Oldekerk lag destijds een eendenkooi, behorende bij het zuidwestelijker gelegen klooster Kuzemer. In 1994 vatten inwoners van Niekerk / Oldekerk het plan op om de eendenkooi die oorspronkelijk aan de Kuzemerweg in Oldekerk heeft gelegen, opnieuw aan te leggen. In 2007 is de kooi herbouwd, naar de situatie zoals deze was anno ca. 1850, inclusief vangarmen, vogelkijkwand, bosjes en een kooikershuisje. Twee vangpijpen van de eendenkooi zijn compleet ingericht met beschoeiing, rietschermen, gaas en vanghok. Hiermee wordt de werking van een eendenkooi voor een breed publiek aanschouwelijk gemaakt.

In de jaren erna neemt Stichting Kuzemerkooi ook het dorpsbos (uit ca. 1990) van Oldekerk in beheer, legt zij wandel-, paardrij- en struunroutes aan en zorgt zij voor afwisselende vegetatie, poelen, watertjes, zit- en picknickgelegenheid. Ook is de ijskelder herbouwd waarin de kooiker in vroeger jaren de gevangen eenden bewaarde. De ijskelder is in gebruik als vleermuisbunker. Ook padden bivakkeren er.

Bij de eendenkooi is een eenvoudig gebouwtje geplaatst. Dit ‘kooikershuisje’ heeft een afsluitbaar deel met toilet en werktafel, t.b.v. gebruik door onderhoudsvrijwilligers, scholen en een instelling voor verstandelijk gehandicapten. Een deel van het gebouwtje is open, waar recreanten informatie kunnen bekijken en kunnen schuilen. Hier is een infopaneel aangebracht, die de historie, waarden en werking van eendenkooien behandelt. Op de oever van de kooiplas is een houten vogelkijkwand geplaatst, waardoor watervogels bekeken kunnen worden zonder ze te verstoren.

Het 10 ha grote gebied wordt door ca. 25 vrijwilligers onderhouden. Maandelijks hebben zij hier een 'klusochtend'. In het gebied is ook een speeltuin aangelegd. Er is lesmateriaal ontwikkeld waarmee schoolkinderen tijdens excursies uitleg krijgen over houtsingels, de eendenkooi en de historie van het gebied.

Reactie toevoegen