Kudelstaart

Plaats
Dorp
Aalsmeer
Amstelland
Noord-Holland

kudelstaart_777_jaar_2015.jpg

De nederzetting Kudelstaart wordt in 1238 voor het eerst in de archieven vermeld. De inwoners hebben daarom in 2015 het 777-jarig bestaan gevierd.

De nederzetting Kudelstaart wordt in 1238 voor het eerst in de archieven vermeld. De inwoners hebben daarom in 2015 het 777-jarig bestaan gevierd.

kudelstaart_cv_de_pretpeurders.png

Carnavalsvereniging De Pretpeurders verzorgt een aantal evenementen in Kudelstaart door het jaar heen. Natuurlijk allerlei carnavalsevenementen, maar ook de Sinterklaasintocht en het feestweekend in de zomer.

Carnavalsvereniging De Pretpeurders verzorgt een aantal evenementen in Kudelstaart door het jaar heen. Natuurlijk allerlei carnavalsevenementen, maar ook de Sinterklaasintocht en het feestweekend in de zomer.

kudelstaart_veiling_voor_kudelstaart.jpg

Een bijzonder jaarlijks evenement in het dorp is de veiling 'Kudelstaart voor Kudelstaart'. Vele inwoners en instanties doneren goederen en diensten die worden geveild. De opbrengst, jaarlijks ca. € 20.000, komt ten goede aan het verenigingsleven.

Een bijzonder jaarlijks evenement in het dorp is de veiling 'Kudelstaart voor Kudelstaart'. Vele inwoners en instanties doneren goederen en diensten die worden geveild. De opbrengst, jaarlijks ca. € 20.000, komt ten goede aan het verenigingsleven.

Kudelstaart

Terug naar boven

Status

- Kudelstaart is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de regio Amstelland, gemeente Aalsmeer.

- Onder het dorp Kudelstaart valt ook de buurtschap Calslagen en een deel van de buurtschap Vrouwentroost.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1238 Sconedorpe, 1252 kopie 14e eeuw Kudelstert, 1333 Cudelsterte.

Naamsverklaring
Men neemt aan dat stert 'staart' verband houdt met de lange, smalle strook grond waarop het dorp gelegen was (vergelijk Halsteren). In het eerste deel schuilt het Middelnederlandse cudele 'zakvormig visnet, bodem van een viskorf', vergelijk het Middelnederduitse kudel 'viskorf, visweer voor het kweken van vis'. De in sommige oorkonden aangetroffen naam Schoondorp betreft een vanuit Holland gegeven naam. De nederzetting lag namelijk in het grensgebied van de Utrechtse en Hollandse veenontginningen. In plaatsnamen heeft schoon vaak de betekenis 'vrij van onkruid'.(1)

Bijnamen
In de loop van de 20e eeuw ontwikkelt zich aan de Westeinderplassen watersporttoerisme en wordt Kudelstaart populair als watersportplaats. Mede hierdoor krijgt het dorp de bijnamen "Parel aan de Poel" en "het Saint-Tropez van de Lage Landen".

Terug naar boven

Ligging

Kudelstaart ligt Z van Aalsmeer en grenst in het N aan de Westeinderplassen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Kudelstaart 60 huizen met 371 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 3.500 huizen met ca. 9.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Deze nederzetting is ontstaan in een veenontginning. Het heet aanvankelijk Schonedorp en wordt in 1238 voor het eerst in een schriftelijke bron vermeld. In 1252 wordt het ook bekend onder de naam Kudelstaart. Hieraan ligt een machtsstrijd ten grondslag tussen de graaf van Holland en de bisschop van Utrecht. Na arbitrage wordt het gebied tussen hen beiden verdeeld. In 1724 wordt de ambachtsheerlijkheid verkocht aan de stad Amsterdam, die daarmee de controle krijgt over de weg naar Leiden. In 1812 wordt het Hollandse deel van de nederzetting bij Aalsmeer gevoegd en in 1820 ook het Stichtse deel. Vanaf 1870 wordt het zuidelijke deel van de bebouwing Kudelstaart genoemd; het oorspronkelijke deel met die naam in het N heet sindsdien Vrouwentroost.

In 1890 wordt begonnen met de bouw van het Fort bij Kudelstaart. Dit ligt aan de Westeinderplassen en maakt deel uit van de Stelling van Amsterdam. Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog wordt in de omgeving een Marinesteunpunt voor watervliegtuigen gevestigd.

De afgelopen decennia heeft Kudelstaart zich, gezien zijn ligging aan de Westeinderplassen, ontwikkeld tot een populaire watersportplaats. Het dorp heeft een jachthaven, surfmogelijkheden, een speedbootbaan en een zwemplaats. In het water liggen boeien, er is een steiger aangelegd en voor de kijkers zijn er bankjes neergezet. In het zwemseizoen wordt er een douchegelegenheid geplaatst.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties en site:

- Stichting Oud Aalsmeer.

- Historisch Centrum Aalsmeer.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp heeft 1 rijksmonument, zijnde het Fort bij Kudelstaart.

- Het dorp heeft 2 gemeentelijke monumenten, zijnde het pand van Van Wijk Maritiem (Kudelstaartseweg 226, bij de jachthaven) en de RK kerk Sint Jan Geboorte met pastorie (Kudelstaartseweg 245-247). De statie Kudelstaart is opgericht in 1661. Men kerkte destijds in een houten loods aan het Robend. In 1822 wordt een driebeukig neoclassicistisch kerkje gebouwd, dat in 1837 na een overstroming wordt hersteld. In 1868-1870 is de westzijde door architect Theo Asseler voorzien van een aardige neoromaanse voorgevel met ingebouwde toren. In 1959 worden er moderne schilderingen en kruiswegstaties aangebracht. Het oorspronkelijke meubilair is in 1968-1969 verwijderd. Toen is het interieur drastisch gemoderniseerd. De toren is in 2011 gerestaureerd. - Site RK Parochie Sint Jan Geboorte.

- De Protestantse Gemeente Kudelstaart kerkt in het in 2001 gereed gekomen gebouw De Spil (Spilstraat 5). Voorheen (sinds 1978) kerkte men in het dorpshuis op Kudelstaartseweg 239.

- In het N uiteinde van het dorpsgebied, vlak voor buurtschap Vrouwentroost, ligt het Fort bij Kudelstaart uit 1906. Het fort is een uniek exemplaar in de reeks forten van de Stelling van Amsterdam. Deze uniciteit schuilt in het feit dat het fort vooruitgeschoven is ten opzichte van de Geniedijk en dat ze deels in het water ligt. Het fort heeft een mooie brede omgrachting met ringdijk in de Westeinderplassen. Ook de aanpalende sluis (provinciaal monument), om in de polder te kunnen komen en de polder te kunnen inunderen, behoort tot het fort. De sluis inclusief deuren is nog aanwezig en recentelijk gerestaureerd. De sluis is niet meer werkzaam. De stuw in het verlengde van de sluis houdt water van de ontvangstkom van de sluis op niveau. Vanuit particulier initiatief is de genieloods gerestaureerd (provinciaal monument) en de fortwachterswoning herbouwd. Ook de dijk langs de Bachlaan is onderdeel van de Stelling. Het was onderdeel van de vuurlinie.

"Fort Kudelstaart is al meer dan 100 jaar een begrip in Aalsmeer en omgeving. Al die tijd is er niet veel met het fort gedaan. Sterker nog, jarenlang was deze 'parel van Kudelstaart' afgesloten voor publiek. Zonde! Achter de afgesloten hekken gaan namelijk een prachtig forteiland en een oud fort met grote cultuurhistorische waarde schuil. Team Zeilfort gaat het fort revitaliseren tot een grensverleggend en toegankelijk nautisch centrum: het Zeilfort. Onze missie en visie. Het fort wordt in onze plannen nieuw leven ingeblazen. We maken er een bruisend en grensverleggend watersportfort van. Daarbij stellen we het forteiland open voor publiek en voor culturele en sportieve evenementen. Met onze passie en ambitie wordt het fort ontwikkeld en behouden voor de toekomst.

Water en zeilsport als belangrijk thema. Het Zeilfort wordt een plek waar de thema's water en specifiek de zeilsport centraal staan. Het forteiland met de fortgracht biedt plek voor watersportevenementen en voor lokale watersportverenigingen. Maar meer in het algemeen is iedereen welkom die graag van de waterrijke omgeving geniet. Water komt op veel manieren terug in en om het Zeilfort. Het Zeilfort laat waterinnovaties zien, laat bezoekers water beleven door het unieke interieur en biedt ook de gelegenheid om meer te leren over waterthema's. Denk aan waterzuivering, waterhuishouding in de polder, energie uit water en de rol van water in de Stelling van Amsterdam en in Nederland.

Toegankelijke plek voor cultuur-, natuur- en zeilliefhebbers. Natuurlijk zijn er middelen nodig om de totale renovatie van het fort te financieren. Daarom gaan we het fort als nautisch centrum gebruiken voor 3 functies: eten, slapen en elkaar ontmoeten. Water is bij die drie pijlers het overkoepelende thema. Deze functies maken het mogelijk om het fort te behouden voor de toekomst. Slapen. Vroeger werd het fort gebruikt door de manschappen om in te slapen. Die functie wordt in ere hersteld door in het fort hotelkamers te bouwen voor elk budget. Eten. In een kazemat wordt een museum aangelegd en in het dijklichaam komt onder het zandfilter en grasdak een restaurant. De oorspronkelijke keuken in het fort gaan we in ere herstellen. Ontmoeten. Het thema water geeft de mogelijkheid een dialoog over water te faciliteren. Er komen verschillende vergaderruimtes voor kleine zakelijke bijeenkomsten. Ook biedt het forteiland ruimte voor bruiloften, verenigingsbijeenkomsten, culturele evenementen en meer.

Fort Kudelstaart wordt een icoon van de watersport: uitbreiding jachthaven met passantensteigers, wedstrijdzeilhaven, vernieuwde steigers en 80 extra ligplaatsen; nieuwe havenfaciliteiten met lockers, douches met wellness en spa- en rustruimte; overnachtingsmogelijkheden met 28 tot 40 hotelkamers; clubruimte voor zeilverenigingen en vergaderingen; restaurant, museumcafé en zeilersbar; uitzicht met beleving van het water en grote poel. Cultuurhistorische waarde versterken. Het Zeilfort heeft een grote cultuurhistorische waarde. Samen met 45 andere forten en diverse sluizen maakt het deel uit van de Stelling van Amsterdam. Dit bijzondere gebied heeft niet zonder reden een plek op de UNESCO Werelderfgoedlijst gekregen. De forten zijn aangelegd als verdedigingslinie met behulp van water. Ze maakten het mogelijk om Amsterdam volledig af te sluiten door gebied bewust te laten overstromen (= inundatie). Zo konden eventuele indringers vroeger de stad niet bereiken. Het water zou dan namelijk te hoog staan voor mensen en paarden, maar te laag voor schepen.

In ons ontwerp blijft de originele functie van het fort behouden als verdedigingswerk met gebruik van water en inundatie. De monumentale aspecten van het fort en de fortsluis blijven dan ook zichtbaar, zowel in het fort als aan de buitenkant. Juist door water een centrale plek te geven in de plannen voor het Zeilfort komt de vroegere functie van het fort opnieuw goed tot zijn recht. Team Zeilfort doet er alles aan om er een prachtig fort van te maken. Dit natuurlijk met oog voor het mooie fort, de natuur eromheen, de omwonenden en alle cultuurhistorische kenmerken die het fort zo uniek maken." Aldus Team Zeilfort. Zie ook de ontwerptekening m.b.t. de herbestemming van Fort Kudelstaart, en de vlog van bouwkundig adviseur Guido Bogers (RCE) over de verduurzaming van het Zeilfort. - Actuele ontwikkelingen m.b.t. het Zeilfort op Facebook.

Terug naar boven

Evenementen

- Gezien de oudste vermelding in 1238, heeft het dorp in 2015 het 777-jarig bestaan gevierd. - Promofilmpje 777 jarig bestaan van het dorp.

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Pretpeurders is halverwege de jaren zestig van de vorige eeuw opgericht door de Kudelstaartse pastoor Van Dijk. Hij beoogde het carnaval een feest en ontmoetingsplaats te laten zijn voor jong en oud in Kudelstaart en omstreken. Vanuit die gedachte zijn De Pretpeurders meer dan alleen een carnavalsvereniging. De Raad van Elf en aanhang zijn gedurende het hele jaar op diverse fronten actief. Zo organiseert de vereniging onder andere de Feestweek en de jaarlijkse Sinterklaasintocht. Het belangrijkste feest blijft natuurlijk het carnaval, dat door de jaren heen tot een van de grootste in de wijde omgeving is uitgegroeid. Hoogtepunten zijn het Prinsenbal op zaterdagavond en de grote optocht op zondagmiddag, maar ook andere onderdelen als het kindercarnaval, het Seniorenbal en de maandag-feestavond mogen op een flinke belangstelling rekenen.

- Een bijzonder jaarlijks evenement is de Veiling 'Kudelstaart voor Kudelstaart' (op de zaterdagavond voor Moederdag). Inwoners en het bedrijfsleven uit het dorp e.o. doneren goederen en diensten (zie als voorbeeld de kavellijst 2015), die op de avond worden geveild. De opbrengst, jaarlijks ca. €20.000, komt ten goede aan ca. 20 verenigingen e.a. maatschappelijke instanties in het dorp. Arie de Vos, voorzitter van de organiserende stichting: "Het leuke is dat de veiling daarnaast ook gewoon een feestavond is. Een groot deel van de inwoners is er aanwezig, zowel Kudelstaarters die dat al hun hele leven zijn, als nieuwe Kudelstaarters die hier pas zijn komen wonen. De avond is een echt dorpsfeest waarop je elkaar - zelfs je buren - beter leert kennen. Je wordt gemist als je er niet bent."

- Avondvierdaagse (begin juni).

- Feestweek (juni).

- Braderie (op een woensdag in juni).

- 2x per jaar, in maart en oktober, is er een (tweedehands) Kinderkledingbeurs in het dorpshuis.

- Sinterklaasintocht.

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je B&B e.d. in omgeving Kudelstaart, met laagsteprijsgarantie!

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kudelstaart (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Kudelstaart is een stichting en bestaat al meer dan 50 jaar. Voor gemeente Aalsmeer en inwoners van het dorp vormt zij een brug- en klankbordfunctie. Door de directe lijnen die ze heeft naar de gemeente kan ze signalen snel terugkoppelen en informatie verstrekken aan de inwoners. Op deze wijze draagt de Dorpsraad als onafhankelijke partij bij aan de vertegenwoordiging van bewonersbelangen en de communicatie tussen gemeente en burger.. - Dorpsraad op Twitter.

- Dorpshuis: - Dorpshuis 't Podium in Kudelstaart is ontstaan in 1962, dankzij de inzet van vele vrjiwilligers en sponsors. Wekelijks vindn hier vele activiteiten plaats van de lokale verenigingen. De verschillende zalen en het Grand Café zijn ook een uitstekende locatie voor feesten, partijen, vergaderingen en conferenties. Naast de grote zaal met podium en het Grand Café met moderne bar heeft het dorpshuis de beschikking over twee kleinere vergaderruimten en een biljartzaal.

- Onderwijs en kinderopvang: - RK Antoniusschool. - OBS Kudelstaart. - PCBS De Graankorrel. - Kinderdagverblijf Kudel. - Kindcentrum De Rietpluim is gevestigd in de Rietlanden, een jonge groeiende wijk. Bij De Rietpluim zijn alle leeftijden onder één dak: baby’s, peuters en basisschoolkinderen zijn van harte welkom bij het kinderdagverblijf, de peuteropvang of de buitenschoolse opvang (BSO). De Rietpluim huist in een relatief nieuw gebouw en heeft een frisse uitstraling. Zij zitten precies tussen twee basisscholen in, dus dat is erg praktisch.

- Muziek: - "Show- en Jachthoornkorps Kudelstaart is een muziekvereniging met ongeveer 25 spelende leden. Het korps is te boeken voor verschillende evenementen zoals een serenade op een feest, als begeleiding op een avond4daagse of bijvoorbeeld voor een opening van een nieuw (bedrijfs)pand. Als je meer informatie wilt, vul dan het contactformulier in. Verder zijn wij altijd op zoek naar nieuwe leden! Kinderen vanaf 7 jaar en volwassenen kunnen les krijgen om muziek te leren lezen en spelen. Ben je benieuwd naar de mogelijkheden? Stel dan je vraag via het contactformulier en wij zullen zo spoedig mogelijk antwoorden."

- "Muziekvereniging Flora bestaat al ruim 120 jaar. We zijn een fanfareorkest dat wekelijks repeteert en regelmatig optredens verzorgt. Optredens op voor de regio belangrijke evenementen, en een jaarlijks voorjaarsconcert, dodenherdenking, kerstconcert en af en toe een concours." Hier kun je lezen over de turbulente geschiedenis van de vereniging, met haar diverse voorgangers en fusiepartners.

- Sport: - Tennisvereniging.

- "Schaatstrainingsgroep VZOD is opgericht in 1985, als onderdeel van IJssportvereniging VZOD Kudelstaart. De groep telt ca. 350 leden. Van oktober tot medio maart worden er op verschillende dagen trainingen gegeven op de kunstijsbanen in Haarlem en Amsterdam. Op de trainingen wordt aandacht geschonken aan de schaatstechniek. Tevens is er de mogelijkheid om wedstrijden en marathons te schaatsen en elk jaar worden er clubkampioenschappen verreden. Voor de jongste jeugd is er op zaterdag, tegelijk met het trainingsuur, een jeugdschaatsuur op het middenterrein, om ze zo spelenderwijs de schaatsbeginselen bij te brengen.

Van mei tot januari wordt er elke dinsdagavond conditietraining voor de jeugd en senioren gegeven. Deze training is gericht op het verbeteren van de algemene conditie en versterking van de spieren die bij het schaatsen intensief worden gebruikt. Van april tot en met september wordt er elke maandag- en donderdagavond fietstraining gegeven. Deze training is gericht op het versterken van algemene conditie en uithoudingsvermogen en de beenspieren. In groepen van gelijk niveau worden ritten van 40 tot 65 kilometer verreden. Ook wordt meegereden met toertochten in de omgeving, organiseren we de jaarlijkse Jan-de-Vos-tocht en ter afsluiting van het fietsseizoen wordt een fietsweekend georganiseerd op locatie (met heuvels!). En van mei tot en met oktober wordt er elke dinsdag voor de oudere jeugd en volwassen inline skate training gegeven op de skeelerbaan in Kudelstaart. Daaraan voorafgaand is er een speciaal trainingsuur voor de jongste jeugd tot en met twaalf jaar. Het inline skaten is een goede voorbereiding voor het schaatsen op de ijsbanen."

- Overige verenigingen: - Toneelvereniging Kudelstaart.

- Genealogie: - Maarten 't Hart heeft een overzicht gemaakt van beroepen en burgerlijke, kerkelijke en militairen in Kudelstaart van de 15e t/m de 19e eeuw.

Terug naar boven

Trivia

- Oud-inwoners cabaretier Wim Kan (1911-1983) en zijn vrouw Corry Vonk (1901-1988) zijn beiden vereeuwigd met een eigen straatnaam; de Wim Kandreef en het Corry Vonkpad.

Reactie toevoegen