Kralingen

Voormalige gemeente
Rotterdam
Zuid-Holland

kralingen_bord_kralingen-crooswijk_kopie.jpg

Kralingen is een voormalig dorp, thans deel van het 'gebied' (t/m 2013: deelgemeente) Kralingen-Crooswijk, in de provincie Zuid-Holland, gemeente en stad Rotterdam. Het was een zelfstandige gemeente t/m 27-2-1895.

Kralingen is een voormalig dorp, thans deel van het 'gebied' (t/m 2013: deelgemeente) Kralingen-Crooswijk, in de provincie Zuid-Holland, gemeente en stad Rotterdam. Het was een zelfstandige gemeente t/m 27-2-1895.

gemeente_kralingen_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Kralingen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (© www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Kralingen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (© www.atlasenkaart.nl)

Kralingen-Crooswijk stadskantoor [640x480].JPG

Kralingen-Crooswijk, stadskantoor

Kralingen-Crooswijk, stadskantoor

Kralingen

Terug naar boven

Status

- Kralingen is een voormalig dorp, thans deel van het stadsdeel en bestuurlijk gezien gebied (t/m 2013: deelgemeente) Kralingen-Crooswijk, in de provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam. Het was een zelfstandige gemeente t/m 27-2-1895.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1244 Cralingha, 1250 Cralinghe.

Naamsverklaring
Aan het Nieuwengelse crall en het Zweedse kräla (zie Kralingen gem. Dirksland) moet hier niet worden gedacht. Van werkwoorden afgeleide plaatsnamen op -ingen komen betrekkelijk weinig voor en de 10e-eeuwse persoonsnaam Kralo (waarschijnlijk een verkorting van Karolus) maakt het aantrekkelijk te denken aan een meervoud van Kraling en dus een betekenis: 'bij de lieden van de persoon Kralo'. Het feit dat in de 10e eeuw de persoonsnaam Cralinc voorkomt, kan de verklaring ondersteunen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Kralingen ligt in het ZO van Rotterdam, tussen de Maas in het Z, de A16 in het O, de A20 in het N en het Centrum in het W.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Kralingen 465 huizen met 3.535 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 400/3.080 (= huizen/inwoners) en buurtschap Kralingscheveer 65/455.

Terug naar boven

Geschiedenis en actuele situatie

- "Kralingen-West is een levendige wijk. Voor een groot deel wordt dit gebied omringd door water. De Boezem, die Kralingen en Crooswijk met elkaar verbindt, stroomt door -West. Het gebied telt ruim 15.000 inwoners. De wijk bestaat uit zes buurten (Jaffa, Vredenoord, Jericho, Gashouderbuurt, Vlinderbuurt en Lusthof). Elke buurt heeft zijn eigen sfeer. Geschiedenis. De vooroorlogse delen zijn populaire 'gezellige' wijken. -West is overwegend een woongebied, met verschillende buurten en een grote variatie aan woningen. Het verbeteren van de woningen is nodig, vanwege de inrichting (jaren ’80) en de staat van het onderhoud.

Bewoners. -West is als gebied niet makkelijk te typeren. De buurten verschillen onderling sterk. Deze variatie is niet alleen een kenmerk, maar een kracht. Er zijn veel mensen werkzaam in de groot- en detailhandel, reparatie van auto’s en de sectoren onderwijs en gezondheids- en welzijnszorg. Voorzieningen. -West kent een groot aantal voorzieningen. Een keur aan winkels, restaurantjes en speciaalzaken typeren de omgeving. De wijk heeft ook groene activiteiten: aan de Kralingse Plaslaan ligt Botanische Tuin Kralingen en op het braakliggende terrein aan de Palestinastraat is Buurtlab actief met het project COOLzaad.

Kralingen-Oost is een karakteristieke buurt met een historische uitstraling en een rustig stedelijk en groen woonmilieu. Het gebied is voor een groot deel een beschermd stadsgezicht en telt ruim 7.000 inwoners. De tevredenheid met de eigen buurt is groot onder de inwoners: ruim 95 procent is tevreden. Geschiedenis. Dit gebied vormde vroeger de overgang van de stad naar het ‘groene buiten’. Bekende voorbeelden hiervan zijn Rozenburg, Honingen en Woudestein. De oude structuur is nog altijd goed te herkennen.

Voorzieningen. De vele bomen en groen bepalen de uitstraling van dit deel van de wijk. Naast karakteristieke woonbuurten heeft de wijk ook een kantorengebied; Brainpark. De aanwezigheid van de onderwijsinstellingen zorgt voor een aardige studentenpopulatie in de wijk. De buurt huisvest voetbalclub Excelsior, Arboretum Trompenburg, de Erasmus Universiteit en Hogeschool Rotterdam. Het arboretum is internationaal bekend onder plantenkenners en wordt dagelijks bezocht door wandelaars die rust zoeken in de wereldstad Rotterdam." (bron: gemeente)

- Geschiedenis van Kralingen.

- Stichting Historisch Kralingen (p/a Prinses Julianalaan 37, 3062 DD Rotterdam, tel. 010-4527092, contactpersoon W.J. Kervers (voorzitter)) is voor zover ons bekend (nog) niet met een site of pagina op het internet aanwezig. Wij vragen ons af of deze stichting nog bestaat? Op de site 'Rotterdam is Vele Dorpen' lezen wij namelijk het volgende: "In 2011 is onder de vlag van de - onder Links beschreven, red. - BKO een Historische Commissie gevormd, die zich bezighoudt met de geschiedenis van geheel Kralingen. Het doel van de commissie is het doen van onderzoek naar alle denkbare aspecten van de geschiedenis van de wijk en voormalige gemeente. Daarvoor wordt materiaal verzameld, worden verhalen vastgelegd en worden activiteiten georganiseerd om de bewoners kennis te laten maken met de geschiedenis van hun gebied. Met deze website en andere communicatiemiddelen wordt de geschiedenis van de wijk zichtbaar gemaakt." Onze conclusie is dat genoemde stichting wellicht is opgevolgd door genoemde commissie? Óf bestaan ze allebei nog? Óf bestaan ze allebei niet meer? Omdat de site onder de link zo te zien eenmalig is gevuld en daarna niet meer is bijgehouden. Wie kan ons vertellen hoe deze vork in de steel zit?

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Aan de rand van het Kralingse Bos komt een nieuwe Rotterdamse stadswijk: Nieuw Kralingen. Stijlvol, geïnspireerd op Kralingen, zonder een kopie te willen zijn. Hier wonen betekent verbonden zijn met de stad én de natuur. Vanuit je voortuin loop je straks direct het bos in of fiets je in 10 minuten bijvoorbeeld naar de Meent voor een heerlijke kop koffie. Mede dankzij de stedenbouwkundige visie van ontwerper Adriaan Geuze en vier gerenommeerde architecten onderscheidt de wijk zich. Zorgvuldig ‘gecomponeerde’ straten, verschillende woonsferen, opvallende woningen en volop groen geven de wijk een romantisch karakter met een warme touch. Een luxe wijk die vanzelfsprekend aanvoelt en waarin je snel je weg vindt. Alsof het nooit anders is geweest.

De wijk gaat vooral koopwoningen in het hogere segment en vrije kavels omvatten. De diversiteit is groot. Van luxe stadswoningen en herenhuizen, urban villa’s, stadsappartementen, vrijstaande woningen en cascowoningen tot de mogelijkheid om zelf te bouwen. Elke woning krijgt een eigen signatuur, die haar inspiratie ontleent aan het naastgelegen Kralingen. Een aantal bijzondere Kralingse kenmerken zie je straks overal terug. Denk hierbij aan hoge plafonds, een statige entree met vestibule, rijke detailleringen een hoge glazen achtergevel.

De wijk krijgt ook 80 sociale levensloopbestendige huurwoningen. Over een aantal jaar telt de wijk zo’n 800 woningen en diverse voorzieningen. Deze worden gefaseerd verkocht, verhuurd en gebouwd. In 2020 leggen we het fundament van de wijk door het stedenbouwkundig plan tot in detail uit te werken. Hierbij ligt het accent op de eerste 400 woningen variërend van appartementen tot eengezinswoningen en vrij kavels. We verwachten dat eind 2020 de eerste woningen in verkoop worden gebracht." (bron en voor nadere informatie zie de website m.b.t. deze wijk in ontwikkeling) - Nieuws m.b.t. deze wijk in ontwikkeling op Facebook.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kralingen heeft 59 rijksmonumenten.

- Kralingen-Crooswijk heeft 100 gemeentelijke monumenten.

- Molen De Ster en Molen De Lelie in Kralingen zijn de enige nog werkende snuiftabak- en specerijenmolens in Nederland. De specerijenmaalderij wordt verzorgd door Stichting De Kralingse Snuif en Specerijen Compagnie De Ster en De Lelie. Molen De Ster is deels ingericht als museum maar daarnaast worden hier ook nog altijd verschillende kruiden en specerijen gemalen en verkocht. Deze producten kunnen ook besteld worden via de website van de stichting. Iedere woensdag en iedere tweede zaterdag van de maand zijn de molens geopend van 10.00-16.00 uur. De toegang is gratis. De molens zijn dan te bezichtingen en er wordt uitleg gegeven over de productie van snuif en het malen van specerijen.

In februari 2019 zijn de nieuwe roeden gestoken van de monumentale molen De Lelie aan de Kralingse Plas in Kralingen. Een bijzondere gebeurtenis, omdat De Lelie een van de laatste molens in Nederland is die in 2017 het advies kreeg van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) om de roeden te vervangen. Een roede is het lange deel dat de basis vormt van de molenwiek. Sinds 2008 worden zogeheten deelbare molenroeden toegepast in plaats van de tot dan toe gebruikelijke uit een stuk gemaakte, doorgaande roeden. De verbinding tussen de twee helften is uitgevoerd met bouten. In 2014 en 2015 zijn bij twee van de 47 molens waar deze constructie is toegepast bouten gebroken. Naar aanleiding daarvan is in maart 2017 door de RCE en vereniging De Hollandse Molen (DHM) geadviseerd om niet meer met de 47 molens met deelbare roeden te draaien.

Snuif- en specerijenmolen De Lelie en naastgelegen molen De Ster zijn beide in eigendom van Stadsherstel Historisch Rotterdam. Zij besloten in 2017 ondanks het advies van de RCE de molens toch door te laten draaien met een beperkte snelheid. Door de werkdruk bij molenmakers en roedenmakers was de verwachting dat De Ster en De Lelie in het slechtste geval ruim 1,5 jaar stil moesten staan in afwachting van reparatie. Dit zou grote gevolgen hebben voor de vrijwilligers die er werken, het opleiden van nieuwe molenaars en het verlies van klanten en bezoek. In het geval van De Lelie en De Ster bleken de risico’s gelukkig een stuk kleiner dan de risico’s waarop het algemene advies van de RCE was gebaseerd. De huidige roeden van De Lelie zijn net als voorheen weer uit een stuk gemaakt, waardoor het probleem met de bouten zich niet meer kan voordoen. De Lelie en De Ster maken onderdeel uit van een historisch molencomplex aan de Kralingse Plas in Kralingen. Verder bevinden zich hier de voormalige eigenaarswoning (tegenwoordig restaurant De Tuin), de voormalige molenaarswoning (sinds medio 2019 herbestemd tot erfgoedlogies) en een karottenfabriekje (tegenwoordig zeilschool De Lelie). (bron: Stadsherstel Historisch Rotterdam)

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- "Trompenburg Tuinen & Arboretum is een 8 hectare grote, prachtig aangelegde plantentuin met een grote collectie bomen, struiken, vaste planten, bollen en knollen. De tuin ligt aan de rand van het centrum van Rotterdam in de wijk Kralingen en is een ware schatkamer voor plantenkenners en een weldaad voor wandelaars op zoek naar rust in een drukke stad. Trompenburg is prachtig wandelen voor het hele gezin. Je kunt hier het hele jaar door genieten, verbazen en ontdekken. Ieder seizoen tovert weer een ander natuurschoon tevoorschijn.

Trompenburg is meer dan alleen tuin. Zo hebben wij een Woestijnkas met een bijzondere collectie succulenten. Er is een gezellig theehuis met terras voor koffie of lunch, een volière, en in het entreegebouw kun je een boek of tijdschift lezen, of rondkijken in de winkel met wisselende tuingerelateerde artikelen. Het gehele jaar zijn er zondagmiddagwandelingen met gids, workshops en lezingen. En natuurlijk hebben wij ieder jaar de vier sfeervolle grote evenementen: Eenjarigenverkoop, Voorjaarsplantendagen, Herfstfair en de Kerstmarkt. Voor kinderen maken wij elk jaar een nieuwe speurtocht. Deze is verkrijgbaar in de zomervakantie.

In 2018 is Voedselbos De Overtuin geopend, op het terrein van Trompenburg Tuinen & Arboretum in Kralingen. Dit is een door mensen ontworpen ecosysteem, gebaseerd op ecologische principes van een natuurlijk bos. In de Overtuin kun je wandelend leren over dit ecosysteem. In Voedselbos de Overtuin wordt de rijke botanische kennis van Trompenburg gekoppeld aan het vernieuwende voedselbosconcept. In een voedselbos worden voedselproductie, ecologische rijkdom en een hoge belevingswaarde gecombineerd. Voedselbos de Overtuin biedt ruimte voor ontmoeting, educatie, recreatie en participatie op het gebied van natuur, voedsel en tuinkunst en vormt daarmee een bijzondere nieuwe aanvulling op het groene palet van Trompenburg.

Stel je voor: een eetbaar park, waar je kunt ontspannen, al dan niet onder genot van een vers geplukte bes of noot. Dat is een voedselbos: een tuin of landschap opgezet als een natuurlijk ecosysteem, maar gericht op productie van voedsel en andere voor de mens bruikbare producten. Maar het voedselbos is meer dan een alternatieve vorm van landbouw. In haar biologische en ruimtelijke verscheidenheid vormt zij ook een verrijking van het stedelijk en randstedelijk groen. Haar functioneren als ecosysteem, met alle verhalen en principes die daarover te vertellen zijn, maakt een voedselbos bovendien een omgeving waar je kunt leren over én van de natuur."

- Er zijn nog meer voedselbossen in deze wijk. Waaronder deze: "Zou het niet prachtig zijn als we de openbare ruimte van Rotterdam en omgeving vergroenen op een duurzame manier en dat het aangelegde groen ook nog eetbaar is, weinig onderhoud vereist en nog generaties meekan? Vanuit deze gedachte is de vrijwilligerswerkgroep van en voor Voedselbos Kralingen ontstaan. Zo’n 18 vrijwilligers werken momenteel aan het verwezenlijken en het bekend maken van het Voedselbos (800 m2). Het Voedselbos is eind 2013 aangelegd in park de Nieuwe Plantage (gelegen tussen de Oudedijk en Weteringstraat, ter hoogte van de Jericholaan. Klik hier voor de kaart).

Wat is een Voedselbos? Een Voedselbos is een door mensen gecreëerde plantengemeenschap met een extreem hoog aantal eetbare soorten. Hierbij wordt slim gebruik gemaakt van ecologische principes die kenmerkend zijn voor een natuurlijk bos. In een volgroeid voedselbos vindt een enorme productie plaats van biomassa, met name in de vorm van hout, blad en een grote verscheidenheid van voedsel waaronder vruchten en noten. Dit hoge productieniveau wordt bereikt zonder gebruik van externe inputs als (kunst)mest of bestrijdingsmiddelen. Desondanks komen er géén plagen voor. Het systeem heeft ook bewezen droogte goed te kunnen doorstaan. Een bos heeft immers geen kunstmatige beregening nodig. (bron: Food Forestry Netherlands)

Het Voedselbos in park de Nieuwe Plantage is een van de eerste in Nederland. Dit Voedselbos is uniek omdat het de eerste in stedelijk gebied is. Food Forestry Netherlands, dat het eerste Nederlandse Voedselbos rond Nijmegen aanlegde, heeft het ontwerp gemaakt (bekijk hier de kaart en bekijk hier de plantenlijst). Wij willen met dit bos ook graag een educatieve functie vervullen. Dit bos zal een bron zijn van kennis en inspiratie, beschikbaar voor iedereen die interesse heeft om zelf ook zo’n bos te realiseren. Onze ambitie is om als groep bekendheid te geven aan het Voedselbos door evenementen te organiseren rondom het Voedselbos. We streven ernaar meer Voedselbossen aan te planten en onze kennis te verspreiden. Behalve het vergroenen en verduurzamen versterken we hiermee ook de sociale samenhang in de wijk door buurtbewoners te betrekken. Graag tot ziens in Voedselbos Kralingen!"

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kralingen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenorganisatie: - "De doelstelling van Bewonersvereniging Kralingen-Oost (BKO) is om, als spreekbuis van de bewoners, de leefbaarheid van de wijk te behouden en waar mogelijk verder te verbeteren."

- Duurzaamheid: - "Op het waterbekken van productielocatie Kralingen heeft Evides Waterbedrijf in juli 2020 het grootste zonvolgende drijvende zonnepark van Europa geopend. Dit levert optimaal rendement op aan duurzame energie. Het is een nieuwe, innovatieve stap naar het energieneutraal maken van de drinkwaterproductie van Evides. Het drijvende park meet één hectare. Annette Ottolini, Directeur van Evides Waterbedrijf en Kees-Jan van der Geer, directeur van Floating Solar hebben het zonnepark samen geopend. Kees-Jan van der Geer: “Omdat de installatie met speciale sensoren de zon kan volgen, wordt zoveel mogelijk zonnekracht effectief benut. Het meedraaien gebeurt met lieren. Sensoren meten de sterkte van de zon, de windkracht en andere parameters en zorgen voor een optimaal resultaat aan duurzame energie. De omvang van zo’n zonnepark is vooralsnog uniek in Europa.” Tussen het waterbekken en het Evides hoofdkantoor ligt nog een halve hectare aan zonnepanelen. Annette Ottolini: “Het geheel is het zichtbare én meetbare resultaat van de bijdrage van Evides aan de energietransitie. Wij willen het leveren van betrouwbaar drink- en industriewater zo inrichten en organiseren, dat de energiebalans uiteindelijk neutraal is.”

Waterkwaliteit en ecologie. Evides heeft als voorwaarde gesteld dat de energieopwekking geen impact heeft op de waterkwaliteit in het bekken. Dat is gevuld met voorgezuiverd rivierwater en gebruikt Evides voor de drinkwaterproductie. Annette Ottolini: “Goed en betrouwbaar drinkwater leveren is en blijft de kerntaak van Evides en wordt zorgvuldig bewaakt. Verder volgen we nauwgezet of de installatie geen ongewenste neveneffecten heeft op de ecologie in en om het bekken.” Samenwerking. Om als waterbedrijf te kunnen blijven richten op de kerntaak, werkt Evides voor het opwekken van duurzame energie samen met professionele partijen. Op Kralingen werkt Evides samen met Floating Solar, die het zonnepark levert. Zij financieren, plaatsen en beheren het zonnepark en blijven eigenaar van de panelen. Evides neemt de groene stroom af die wordt geproduceerd. De in totaal 4.787 panelen hebben een jaaropbrengst van ruim 2 miljoen kWh aan duurzame energie. Ter vergelijk: dit is net zoveel als 650 huishoudens gemiddeld per jaar verbruiken.

Ambities. Het verder verduurzamen van het eigen energieverbruik en het verlagen van de co2-voetafdruk zijn voor Evides twee belangrijke maatschappelijke doelen. Daarom is het bedrijf in 2018 gestart met een zonnepark op productielocatie Braakman bij Terneuzen. Nu is er als volgende stap in Rotterdam-Kralingen een groot, drijvend én draaiend zonnepark. Om de milieu-ambities te behalen, onderzoekt Evides welke andere spaarbekkens geschikt zijn om ook dergelijke drijvende zonneparken te realiseren." (bron: Evides Waterbedrijf, juli 2020)

Reactie toevoegen