Kralingen

Voormalige gemeente
Rotterdam
Zuid-Holland

Kralingen-Crooswijk stadskantoor [640x480].JPG

Kralingen-Crooswijk, stadskantoor

Kralingen-Crooswijk, stadskantoor

ZH gemeente Kralingen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Kralingen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Kralingen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Kralingen

Terug naar boven

Status

- Kralingen is een voormalig dorp, thans deel van het stadsdeel en bestuurlijk gezien gebied (t/m 2013: deelgemeente) Kralingen-Crooswijk, in de provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam. Het was een zelfstandige gemeente t/m 27-2-1895.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1244 Cralingha, 1250 Cralinghe.

Naamsverklaring
Aan het Nieuwengelse crall en het Zweedse kräla (zie Kralingen gem. Dirksland) moet hier niet worden gedacht. Van werkwoorden afgeleide plaatsnamen op -ingen komen betrekkelijk weinig voor en de 10e-eeuwse persoonsnaam Kralo (waarschijnlijk een verkorting van Karolus) maakt het aantrekkelijk te denken aan een meervoud van Kraling en dus een betekenis: 'bij de lieden van de persoon Kralo'. Het feit dat in de 10e eeuw de persoonsnaam Cralinc voorkomt, kan de verklaring ondersteunen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Kralingen ligt in het ZO van Rotterdam, tussen de Maas in het Z, de A16 in het O, de A20 in het N en het Centrum in het W.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Kralingen 465 huizen met 3.535 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 400/3.080 (= huizen/inwoners) en buurtschap Kralingscheveer 65/455.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Kralingen.

- Stichting Historisch Kralingen (p/a Prinses Julianalaan 37, 3062 DD Rotterdam, tel. 010-4527092, contactpersoon W.J. Kervers (voorzitter)) is voor zover ons bekend niet met een site of pagina op het internet aanwezig.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kralingen heeft 59 rijksmonumenten.

- Kralingen-Crooswijk heeft 100 gemeentelijke monumenten.

- Molen De Ster en Molen De Lelie in Kralingen zijn de enige nog werkende snuiftabak- en specerijenmolens in Nederland. De specerijenmaalderij wordt verzorgd door Stichting De Kralingse Snuif en Specerijen Compagnie De Ster en De Lelie.  Molen De Ster is deels ingericht als museum maar daarnaast worden hier ook nog altijd verschillende kruiden en specerijen gemalen en verkocht. Deze producten kunnen ook besteld worden via de website van de stichting. Iedere woensdag en iedere tweede zaterdag van de maand zijn de molens geopend van 10.00-16.00 uur. De toegang is gratis. De molens zijn dan te bezichtingen en er wordt uitleg gegeven over de productie van snuif en het malen van specerijen.

In februari 2019 zijn de nieuwe roeden gestoken van de monumentale molen De Lelie aan de Kralingse Plas. Een bijzondere gebeurtenis, omdat De Lelie een van de laatste molens in Nederland is die in 2017 het advies kreeg van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) om de roeden te vervangen. Een roede is het lange deel dat de basis vormt van de molenwiek. Sinds 2008 worden zogeheten deelbare molenroeden toegepast in plaats van de tot dan toe gebruikelijke uit een stuk gemaakte, doorgaande roeden. De verbinding tussen de twee helften is uitgevoerd met bouten. In 2014 en 2015 zijn bij twee van de 47 molens waar deze constructie is toegepast bouten gebroken. Naar aanleiding daarvan is in maart 2017 door de RCE en vereniging De Hollandse Molen (DHM) geadviseerd om niet meer met de 47 molens met deelbare roeden te draaien. 

Snuif- en specerijenmolen De Lelie en naastgelegen molen De Ster zijn beide in eigendom van Stadsherstel Historisch Rotterdam. Zij besloten in 2017 ondanks het advies van de RCE de molens toch door te laten draaien met een beperkte snelheid. Door de werkdruk bij molenmakers en roedenmakers was de verwachting dat De Ster en De Lelie in het slechtste geval ruim 1.5 jaar stil moesten staan in afwachting van reparatie. Dit zou grote gevolgen hebben voor de vrijwilligers die er werken, het opleiden van nieuwe molenaars en het verlies van klanten en bezoek. In het geval van De Lelie en De Ster bleken de risico’s gelukkig een stuk kleiner dan de risico’s waarop het algemene advies van de RCE was gebaseerd. De huidige roeden van De Lelie zijn net als voorheen weer uit een stuk gemaakt, waardoor het probleem met de bouten zich niet meer kan voordoen.  De Lelie en De Ster maken onderdeel uit van een historisch molencomplex aan de Kralingse Plas in Kralingen. Verder bevinden zich hier de voormalige eigenaarswoning (tegenwoordig restaurant De Tuin), de voormalige molenaarswoning (sinds medio 2019 herbestemd tot erfgoedlogies) en een karottenfabriekje (tegenwoordig zeilschool De Lelie). (bron: Stadsherstel Historisch Rotterdam)

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kralingen (online te bestellen).

Reactie toevoegen