Kraggenburg

Plaats
Dorp
Noordoostpolder
Flevoland

Kraggenburg

Terug naar boven

Status

Kraggenburg is een dorp in de provincie Flevoland, gemeente Noordoostpolder.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1950 Kraggenburg.

Naamsverklaring
Oorspronkelijk de naam van de vroegere noodhaven aan de monding van het Zwarte Water, aangelegd in 1847. Krag(ge) betekent 'drijvende laagveenrand, rietzode'. Bij de bouw van de leidammen, die ervoor moesten zorgen dat het Zwarte Water niet te zeer verzandde, zijn kraggen gebruikt afkomstig uit Wanneperveen en Giethoorn.(1)

Terug naar boven

Ligging

Kraggenburg ligt ZO van Emmeloord en Marknesse, ZO van Schokland en Ens en grenst in het Z en O aan de provincie Overijssel (kern Vollenhove).

Terug naar boven

Statistische gegevens

Kraggenburg heeft ca. 600 huizen met ca. 1.500 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan Kraggenburg.

- Dorpsbelang Kraggenburg maakt zich al sinds ca. 2000 sterk voor nieuwbouw in het dorp. Door een scala aan oorzaken is dat echter nog altijd problematisch (voor toelichting zie Dorpskrant De Uitkijk sept. 2015 pag. 2/3/4). Daarom is het een 'geluk bij een ongeluk' dat de RK kerk aan de Noordermeent leeg is gekomen. In 2015 is deze kerk verbouwd en zijn hierin 5 eensgezinswoningen gerealiseerd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kraggenburg heeft 9 rijksmonumenten.

- Kraggenburg heeft 5 gemeentelijke monumenten.

- Oud-Kraggenburg is een voormalige vluchthaven met kustlicht en lichtwachterswoning. De eerste bewoners namen hier in 1848 hun intrek. Bij de uitmonding van het Zwarte Water bij Genemuiden liepen twee strekdammen 6 km de zee in, aangelegd om verzanding van de riviermond tegen te gaan en het Zwarte Water bevaarbaar en zo Zwolle bereikbaar te houden. De nederzetting lag op een terp van 4,5 meter boven NAP, op het uiteinde van de noordelijke strekdam. Na verloop van tijd raakte de lichtwachterswoning in slechte staat en werd het huisje afgebroken om in 1877 te worden herbouwd. Dit gebouw staat nu te midden van de akkers van de Noordoostpolder.

- Gemaal Smeenge (Kadoelerweg bij nr. 1) pompt water uit de Noordoostpolder in het Kadoelermeer. Het ligt aan het N352 tussen Kraggenburg en Vollenhove. Het gebouw is in opdracht van de Dienst der Zuiderzeewerken door de Haagse architect D. Roosenburg ontworpen in functionalistische stijl en toont grote uiterlijke overeenkomsten met de overige bij het complex behorende gebouwen en met die van de gemaal- en sluiscomplexen bij Lemmer en Urk. Het in 1941 gereedgekomen gemaal is genoemd naar mr. H. Smeenge, een van de grote voorvechters en ondervoorzitter van de in 1885 opgerichte Zuiderzeevereeniging. De pompen worden elektrisch aangedreven. Voor noodgevallen is er een dieselaggregaat aanwezig. De pompinstallatie bestaat uit twee schuin opgestelde schroefpompen (waaier met leischoepenkrans) met 133 omwentelingen per minuut. De opbrengst per pomp bedraagt 600 m3 per minuut (1.200 m³ totaal) bij vier en een halve meter opvoerhoogte. Tot het waterbouwkundige complex behoren ook nog de schutsluis Voorstersluis en de verkeersbrug, een sluiswachtershuisje, een schotbalkenloods en dienstwoningen.

Gemaal Smeenge is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde: het gemaal heeft cultuurhistorische waarde omdat de bouw ervan het begin van de Noordoostpolder markeert en omdat het gebouw tot de oudste nog bestaande bouwwerken in de Noordoostpolder behoort. Het gemaal is tevens van belang vanwege de plaats die het inneemt in de technische en typologische ontwikkeling van het gemaal in Nederland; het gemaal heeft architectuurhistorische waarde vanwege de specifieke, voor de bouwtijd karakteristieke vormgeving en constructie van de behuizing en als belangrijk werk uit het oeuvre van een vooraanstaand bouwkundige; het gemaal heeft ensemblewaarde vanwege de bijzondere visuele en functionele samenhang met de overige onderdelen van het complex en vanwege de met de functie samenhangende locatie; het gemaal is bovendien van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid.

- In Paviljoen T127 te Kraggenburg is in 2010 het Pioniersmuseum gerealiseerd, met een overzichtstentoonstelling over de drooglegging van de Zuiderzee, het ontstaan van de Noordoostpolder en het leven van de pioniers; de grondleggers van het gebied. Aan de hand van beeld- en tekstmateriaal wordt het verhaal over de historie én van deze hardwerkende mensen getoond. Ter inzage zijn tevens diverse boeken over deze tijd aanwezig.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- "De STuurgroep Evenementen Kraggenburg (in de volksmond kortweg STEK) coördineert en organiseert sinds 2008, onder de paraplu van Dorpsbelang, door het jaar heen diverse evenementen en activiteiten voor jong en ouder. De activiteiten die we o.a. organiseren: Nieuwjaarsreceptie in het Klokhuis; Dorpsschoonmaak i.s.m. de Fladderiep; Koningsdag; Leeuwenronde; Vakantieactiviteiten, basisschool en voorgezet onderwijs t/m 16 jaar; Seniorenmiddag i.s.m. JVV en de Zonnebloem; Sinterklaasintocht. Verder helpen we bij de doorkomst in het dorp tijdens de 12-Dorpenloop en de Steprace."

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Zotte Leeuwkes.

- Leeuwenronde (hardlopen) (op een vrijdag in mei) met naar keuze de afstanden 2, 4, 6 en 11 km.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Route 8317 (genoemd naar de postcode van Kraggenburg) is de route die alle interessante recreatieve locaties in en rond het dorp met elkaar verbindt. Maar het dorp e.o. heeft nog veel meer interessante wandel- en fietsroutes. Voor nadere informatie zie de link.

- In de nog jonge Noordoostpolder is al een aantal grote bossen tot ontwikkeling gekomen, waaronder het Voorsterbos met aangrenzende bossen N van Kraggenburg. Deze worden beschreven bij Marknesse.

- In 2016 zijn natuurvriendelijke oevers gerealiseerd langs de Zwolse Vaart - die de grens vormt tussen het dorpsgebied en dat van buurdorp Marknesse N ervan - in het Voorsterbos bij Kraggenburg. Dit betekent dat de oevers minder steil zijn gemaakt, waardoor oever- en waterplanten zich beter kunnen ontwikkelen. En vissen gebruiken ondiepe oevers voor het afzetten van kuit. Ook voor de otter vormen de oevers nu een geschikt leefgebied.

- Het Waterloopbos - gelegen NO van het dorp maar vallend onder het dorpsgebied van buurdorp Marknesse en daarom aldaar beschreven - is in ontwikkeling tot een attractie die veel - naar verwachting jaarlijks ca. 150.000 - bezoekers gaat trekken. Waarom dit zo'n bijzonder bos is, kun je lezen onder de link. Nu is dat bos tot heden vanuit Kraggenburg - en andersom natuurlijk - lastig te bereiken voor wandelaars en fietsers. Die kunnen tot nu toe alleen via een omweg over de drukke provinciale weg N352 (Kraggenburgerweg). Om voor wandelaars een aantrekkelijker én veel kortere verbinding te creëren, komt er daarom in 2020 een gratis (zelfbedienings) fiets- en voetveer over de Zwolse Vaart. Er zijn ook nog plannen geweest voor een brug, maar het wordt dus een pontje.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Kraggenburg (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Kraggenburg.

- Nieuws: - Dorpskrant De Uitkijk (6x per jaar) is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers). De dorpskrant wordt gemaakt door Dorpsbelang in samenwerking met FC Kraggenburg en Be Fair.

- Belangenvereniging: - "Dorpsbelang Kraggenburg behartigt de belangen van het dorp in de meest ruime zin. Dorpsbelang onderhoudt contacten met de dorpsbewoners, met de plaatselijke verenigingen en ondernemers, met de school en de kerk. Daarnaast heeft Dorpsbelang een schakelfunctie tussen het dorp en gemeente en provincie. Door gemeentelijke en provinciale overheden wordt het beleid bepaald. Dorpsbelang zal hier namens de inwoners van het dorp kritisch naar kijken, zonodig hierover met overheden en gemeenteraad in gesprek gaan over bijstellen van voorgenomen beleid en/of aanbevelingen doen. Dorpsbelang onderhoudt goede contacten met het gemeentelijk wijkbeheer, met IGW (Integraal Gebiedsgericht Werken), en met de andere dorpen via het 10-dorpenoverleg. Waar nodig is er ook overleg met organisaties betreffende wonen en welzijn in ons dorp.

Dorpsbelang organiseert, veelal samen met andere vrijwilligers, diverse ‘losse’ activiteiten die het dorp leefbaar houden, zoals de Plantjesdag, de Klussendag, de Nacht van Kraggenburg en het organiseren van de kerstversiering midden in het dorp. Als mensen een bijzonder jubileum vieren, brengen we een attentie om te feliciteren. Als mensen ernstig ziek zijn, doen we een kaartje in de bus om beterschap te wensen. We weten dat niet altijd van iedereen, daarom worden wij graag geïnformeerd als dat het geval is. Tuinvrijwilligers zorgen op ons verzoek voor de verfraaing van de dorpsentree en het tulpenmozaïek. En samen met een groep vaste vrijwilligers organiseren we de wekelijkse koffie-ochtenden."

- Onderwijs: - Samenwerkingsschool Daltonschool De Fladderiep.

- Jongeren: - JOEK (Jongeren onder Ens Kraggenburg) is opgericht in 1965 en is een vereniging voor Ensenaren en Kraggenburgers van 16 t/m 35 jaar. De bekendste activiteiten die JOEK organiseert zijn de Autocross en het Oktoberfest.  Verder organiseert zij bijv. zaalvoetbal, karten, bowlen, lasergamen, op bezoek bij andere jongerenverenigingen in Nederland en nog veel meer.

- Sport: - "FC Kraggenburg is opgericht in 1955. De thuiswedstrijden worden gespeeld op sportpark De Brem aan de Winstonstraat. De jeugd speelt op zaterdag haar wedstrijden. De senioren spelen op zondag. Sporten doe je voor je plezier. De FC wil ieder lid de optimale mogelijkheid bieden te genieten van de voetbalsport. Een vereniging waar iedereen zich thuis kan voelen, ongeacht de voetbalcapaciteiten en culturele achtergrond. We willen een actieve, bruisende en sportieve vereniging zijn met respect voor de ander."

- Tennisvereniging ATV De Voorst is er voor de dorpen Marknesse en Kraggenburg.

- Zorg: - Zorgboerderij Buiten gewoon! Fit-inn.

- Welzijn: - Multi-Culti-Kraggenburg is een website voor iedereen die belangstelling heeft voor de wijze waarop men in dit dorp de integratie van migranten stimuleert.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Kraggenburg.

Reactie toevoegen