Koewacht

Plaats
Dorp
Terneuzen
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

koewacht dorpsgezicht belgische groet 1904 [640x480].jpg

Koewacht Dorpsgezicht Belgische groet 1904

Koewacht Dorpsgezicht Belgische groet 1904

ZL gemeente Koewacht in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Koewacht in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Koewacht in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Koewacht

Terug naar boven

Status

- Koewacht is - voor het Nederlandse deel - een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Terneuzen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1970. Per 1-4-1970 over naar gemeente Axel, in 2003 over naar gemeente Terneuzen. Het dorp wordt doorsneden door de Belgische grens. Het Belgische deel van het dorp valt deels onder de gemeente Stekene, deels onder de gemeente Moerbeke.

- Wapen van de voormalige gemeente Koewacht.

- Onder het dorp Koewacht vallen ook de buurtschap Nieuwe Molen en een deel van de buurtschap Drie Hoefijzers.

- Je woont niet 'in' maar 'op de Koewacht'.

Terug naar boven

Naam

Naamsverklaring
Het ‘koeienwachten’ was in de tijd rond het ontstaan van dit dorp (eind 16e eeuw) een belangrijke functie en verklaart de huidige naam.

Terug naar boven

Ligging

Koewacht ligt ZO van Axel, ZW van Hulst. Het dorp wordt doorsneden door de Belgische grens.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Koewacht 317 huizen met 1.859 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 204/1.342 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Het Zand 59/364 en Sint Andries 54/153. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.100 huizen met ca. 2.600 inwoners in het Nederlandse gedeelte, plus ca. 400 huizen in de Belgische gemeente Stekene en ca. 250 huizen in de Belgische gemeente Moerbeke. Het geheel komt op ca. 4.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Koewacht wordt in 1590 voor het eerst genoemd in de geschreven geschiedenis.

In 1839 is hier, na het tractaat tussen Nederland en België, een douanekantoor opgericht.

Halverwege de 19e eeuw waren er in Koewacht twee windkorenmolens, twee grutterijen, vier klompenmakerijen, twee bierbrouwerijen en een leerlooierij.

- Grensperikelen in Koewacht tijdens de Eerste Wereldoorlog.

- De bevrijding van Koewacht in september 1944.

Zie verder Geschiedenis van Koewacht op de site van de Dorpsraad. - Nog een pagina over de geschiedenis van het dorp.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2011 heeft de initiatiefgroep Toekomstkansen Koewacht, met daarin mensen van de dorpsraad, instellingen, sport- en andere verenigingen en ondernemers, een dorpsenquête gehouden in alle delen van het dorp, dus zowel het Nederlandse als het Belgische deel, om te inventariseren wat er leeft onder de bevolking, om zo te kunnen komen tot een toekomstvisie voor het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Koewacht heeft 1 rijksmonument.

- Koewacht heeft 11 gemeentelijke monumenten.

- De RK kerk staat op Belgisch grondgebied.

- In het landschap W en N van Koewacht zijn de restanten van de 6-tal forten die tijdens de Tachtigjarige Oorlog door de Spanjaarden zijn aangelegd, nog duidelijk waarneembaar. NO van het dorp lag een buurtschap Sint Andries met gelijknamig fort. Blijkbaar was er geen kazerne bij, want op 3 september 1914, tijdens de mobilisatie voor de Eerste Wereldoorlog, schrijft een zekere Gerard aan een relatie onder meer het volgende: "Het vertrek naar hier was vrij onverwacht. Ik ben met 22 man ingekwartierd bij een boer, waar wij het zeer goed hebben. De menschen zijn hier allen zeer geschikt voor ons." (CA18)

- Sinds december 2011 staat aan 't Zand een kunstwerk met een in brons gegoten wapen van Koewacht: een koe met 3 bomen.

Terug naar boven

Evenementen

- Op de 1e zondag in mei is hier jaarlijks de Internationale Meikermismarkt (in 2018 voor de 34e keer), zowel in het Nederlandse als in het Belgische deel van het dorp. Er staan ca. 275 standplaatshouders met een zeer gevarieerd aanbod van artikelen.

- Op 1e pinksterdag is er jaarlijks op de velden van de RKVV de Zeskamp Koewacht.

- Speelweek Cow City voor de basisschooljeugd (laatste week van de zomervakantie).

- Jaarmarkt (op een zaterdag in september), waaronder keuring van meer dan 100 paarden en pony's en aandacht voor het vlasverleden van het dorp.

- Helaas meldt de organisatie dat er na 5 succesvolle edities van Popfestival Meirock, voor de laatste keer in 2016, geen editie 2017 komt. Het is ons niet duidelijk of men er nu definitief mee gestopt is, of dat het wellicht in/vanaf 2018 weer wordt opgepakt, vandaar dat wij de link en deze alinea nog even laten staan.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Openluchtzwembad het Meldabad in Koewacht (Berlaersstraat 1) is het enige niet-verwarmde openluchtzwembad van de gemeente, maar daarom niet minder leuk! Naast de plaatselijke bevolking komen ook veel Belgische bezoekers hier op warme zomerdagen hun verfrissing zoeken*. De sfeer is ontspannen(d) en het bruist er van de gezelligheid. Het bad zelf is 40 x 25 meter en wordt door een brug onderverdeeld in een familiebad en een wedstrijdbad. Het diepteverloop van het familiebadgedeelte is van 0,60 meter tot 1,40 meter en de diepte van het wedstrijdgedeelte verloopt van 1,40 meter tot 3,50 meter. Ook zijn er springplanken van 1 en 3 meter hoog.
* Het zwembad trekt per seizoen zo'n 15.000 bezoekers. Ca. 75 procent daarvan komt uit België. Sinds 2016 zijn er daarom ook Vlaamse badmeesters ter ondersteuning bij het toezicht.

Het zwembad is er gekomen in 1967. In 2012 dreigde sluiting van het zwembad. Dorpsraad Koewacht heeft zich toen met succes sterk gemaakt voor behoud, met inzet van (meer) vrijwilligers om e.e.a. draaiende te houden. Het zwembad heeft toen voor ca. 800.000 euro een grote opknapbeurt gehad en het heeft toen ook zijn huidige naam gekregen, als eerbetoon aan Melda de Block, die als raadslid in de jaren zestig heeft geijverd voor een zwembad in het dorp.

Hoe lang het zwembad nog open kan blijven is anno 2018 een onzekere factor. Het zwembad is namelijk van een zachte betonsoort met daarin een polyester binnenbak. De werking van het polyester in het verzakkende beton is een bron van zorg. Verschillende Terneuzense raadsfracties hebben in juni 2017 laten weten ernstige bedenkingen te hebben over het open houden van het zwembad in Koewacht, vooral als een in gang gezet onderzoek oplevert dat er grote onkosten gemaakt moeten worden. De inwoners kunnen dan ook wel in het prachtige verwarmde bad in Axel terecht, zo stelden zij.

Wethouder Jack Begijn bracht daar het volgende tegen in: "We hebben vijf openluchtbaden in de gemeente Terneuzen. Als je kijkt naar aantallen bezoekers en hoever de zwembaden uit elkaar liggen, zou je kunnen denken dat Zaamslag en Koewacht wel dicht kunnen. Maar een zwembad heeft ook een functie. Het zorgt voor contacten en voor beweging en we zien steeds meer dat senioren er baantjes willen trekken. Dat is met het oog op de vergrijzing ook wel een reden om de zwembaden te behouden. Onze financiële positie is bovendien niet zodanig dat het nodig is zwembaden te sluiten. In 2012 hebben we nog 2,3 miljoen euro in de zwembaden gestoken. Wij willen onze zwembaden op de langere termijn openhouden, maar het is wel zo dat we elk jaar weer kijken wat we gaan doen met het zwembad in Koewacht." Wordt vervolgd dus...

- In 2010 is in Koewacht 9 hectare nieuwe natuur ingericht. De noordkant van het Pereboomsgat is ingericht tot particulier natuurgebied. In het gebied zijn enkele oude kreekarmen in ere hersteld. Verder zijn er drinkpoelen, heggen, struweel en knotwilgen aangelegd. Het grootste deel wordt beweid bloemrijk grasland. Met de vrijgekomen grond is over een lengte van 250 meter een aan het begin van de 20e eeuw geslechte dijk hersteld. Er is een wandelpad aangelegd dat aansluit op het aangrenzende bos.

- In 2011 is het Mosseldreefpad gerealiseerd, een 'ommetje' van 6,5 km door en rond Koewacht. De route gaat deels over onverharde paden en loopt ook door het Belgische deel van het dorp. Onderweg zijn er informatiepanelen die je vertellen over de bijzonderheden in deze omgeving.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Koewacht.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Koewacht.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Koewacht.

- Dorpshuis: - Gemeenschapscentrum De Vlaschaard.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Vlaswiek. - De basisschool biedt ook onderdak aan Peuterspeelzaal De Vlasschoeffies. - De Boeikes is een gastouderopvang net buiten het centrum van het dorp, op een boerderij waar ze genieten van alle ruimte om veel buiten te zijn.

- Sport: - RKVV Koewacht (voetbal). - Voetbal Dames 1. - Zaalvoetbalcub HE Facility. - Tennisvereniging TV De Eikenhof heeft 3 gravelbanen, die ’s avonds verlicht zijn, zodat je geen last hebt van wachttijden voor een ontspannen partijtje tennis. Na afloop van de sportieve inspanning kun je uitblazen aan de bar in het clubgebouw, waar een amicale en gemoedelijke sfeer heerst.

- Bedrijfsleven / ondernemen: - OP!Koewacht is het ondernemersplatform van het dorp en opvolger van de Wiveko. De primaire functie van de vereniging, die ca. 30 leden heeft, is stimuleren, inspireren, motiveren, kennis en informatie delen ten gunste van ondernemers, lokale economie en leefbaarheid van Koewacht in zijn geheel.

Reacties

(2)

Kan ik ergens bij jullie in het Belgisch Koewacht inlichtingen vinden van geboortedatums van de familie F. van Nielandt?
Met beleefde groeten E. van Hee.

De site waar u op reageert, Plaatsengids.nl, is een privé initiatief (van mij ;-) ) en heeft dus geen relatie met gemeenten e.d., en gaat wel óver een dorp (in dit geval Koewacht) maar is niet ván het dorp (wat u zo te zien wellicht denkt). Zie ook hier https://www.plaatsengids.nl/over-ons#let-op

Ik neem aan dat u voor de door u gevraagde informatie in het gemeentearchief van de Belgische gemeente in kwestie terecht kunt/moet. Extra complicatie is dat Koewacht in het Belgische deel onder 2 gemeenten valt. U zult dus op grond van het adres / de adressen van de door u bedoelde personen moeten bepalen of u zich moet wenden tot de gemeente Moerbeke ( http://www.moerbeke.be ) of de gemeente Stekene ( https://www.stekene.be ).

Reactie toevoegen