Koekange

Plaats
Dorp
De Wolden
Drenthe

koekange_plaatsnaambord_kopie.jpg

Koekange is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente De Wolden. T/m 1997 gemeente De Wijk.

Koekange is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente De Wolden. T/m 1997 gemeente De Wijk.

Koekange

Terug naar boven

Status

- Koekange is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente De Wolden. T/m 1997 gemeente De Wijk.

- Onder het dorp Koekange valt voor de postadressen ook het dorp Koekangerveld, en verder de buurtschappen Hoge Linthorst, Oshaar (deels), Struikberg en een klein deel van de buurtschap Broekhuizen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1290 Kukange, 1291 Cokange, 1331 kopie Cokangen, ca. 1335 kopie in Congangen, 1395-1396 Cockayen, 1634 Kockange, 1851-1855 Koekange.

Naamsverklaring
Is niet het Oudfriese kunagong* 'weiland dat een koe in een zomer beweidt'. De tweede k en de klemtoon weerspreken dit. Het is een vernoeming naar het luilekkerland Cocagne, waarvoor zie ook Kockengen. Het gebruik van dergelijke verlokkende namen om verveners aan te trekken komt vaker voor. Zo gaf Erik de Rode Groenland zijn aantrekkelijke naam om IJslandse kolonisten te werven. Zie ook de vergelijkbre casussen Bonrepas, Kudelstaart, Schoonebeek en Schoonoord.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Koekange ligt N van de A28 en ligt verder ZW van de dorpen Koekangerveld en Ruinen, WZW van het dorp Echten en de stad Hoogeveen, NW van de dorpen Veeningen en Zuidwolde, NO van het dorp de Wijk, O van de stad Meppel en ZO van de dorpen Ruinerwold en Oosteinde.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 wordt de nederzetting onderscheiden in het dorp Zuid-Koekange 41/243 (= huizen/inwoners) en de buurtschap Noord-Koekange 48/263. Tegenwoordig omvat het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.500 inwoners (dit is inclusief de aantallen voor het dorp Koekangerveld, met ca. 50 huizen en ca. 120 inwoners).

Terug naar boven

Geschiedenis

Monniken uit Ruinen zijn o.a. te Koekange betrokken geweest bij de ontginning van de venen in Zuidwest-Drenthe. In 1331 wordt de nederzetting, afgesplitst van Blijdenstein, een zelfstandig kerspel. Het collatierecht berustte bij het huis te Echten. In 1414 handelt de plaats reeds rechtszaken af te Meppel in plaats van te Diever. In 1835 ontstaat er een gereformeerde kring, in 1885 een protestants-christelijke school.

Door de aanleg van de spoorlijn Groningen-Meppel in 1870 wordt het dorp in tweeën gedeeld, wat nog altijd zijn sporen nalaat in de tegenstelling Koekange-Noord en Weerwille ten opzichte van Koekange-Zuid en Lage Linthorst. Na 1945 wordt nabij de kerk, waar een dorpskom is ontstaan, een nieuwbouwwijk (westzijde) gebouwd.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de in 1997 op initiatief van de lokale VVV opgerichte Historische Vereniging de Wijk - Koekange. "Na 4 maanden historische vereniging zijn er 95 leden, in 1998 ruim 350 en in 1999 bijna 700. Daarna groeit het ledental gestaag door. Het is nu al enige jaren ruim 1000. In 1998 wordt een werkgroep boerderijenonderzoek opgericht, terwijl ook een archiefcommissie aan het werk gaat. In 1999 maakt de gemeente de ruimte onderin de molen geschikt voor huisvesting van de historische vereniging en de VVV. In 2002 wordt de archiefruimte in De Havezathe in gebruik genomen en heeft de boerderijencommissie de boerderijen en woonhuizen van Koekange in kaart gebracht. Elk jaar wordt er een culturele avond gehouden. Een keer per 2 jaar verzorgt het duo Harm en Roelof uit Sleen met Drentse humor en liedjes deze avond, het andere jaar is er een andere invulling.

In 2005 is het boerderijenboek van Koekange uitgegeven, 2011 gevolgd door het boerderijenboek van de Wijk. De fotocommissie is in 2007 aan de slag gegaan. De archiefcommissie heeft het werk op orde en is aan de volgende klus begonnen: het digitaliseren van het archief. In 2010 is door Aaldert Kuiper een begin gemaakt met een nieuwe dorpsfilm van de Wijk, die in 2012 is vertoond. Elk jaar wordt er met een stand deelgenomen aan de braderie in Koekange. De inhoud van de jaargangen 1998-2011 van het periodiek van de vereniging: 't Olde Karspel is via de link grotendeels ook online te lezen. In het archief van de Historische Vereniging is veel informatie aanwezig over de geschiedenis van de voormalige gemeente de en haar (vroegere) inwoners. Sinds 2012 werken wij aan een Beeldbank. Deze is voor iedereen toegankelijk. Je bent van harte welkom om onze verenigingsruimte (in de molen van de Wijk, Dorpsstraat 65b) te bezoeken als je ons archief of de bibliotheek wilt raadplegen of vragen hebt over de geschiedenis van een van onze dorpen of buurtschappen. Wij zijn geopend iedere vrijdagmiddag van 14.00-16.00 uur, behalve in de maanden juni t/m augustus."

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Ruilverkaveling Ruinerwold - Koekange is in 2004 afgerond. In het artikel Ruinerwold - Koekange, het landschap spreekt (tijdschrift Noorderbreedte, 1987) analyseert en beschrijft Gert Jan Baaijens ontstaan en ontwikkeling van het Ruinerwoldse en Koekangense landschap en haar inwoners / ontginners in de loop der eeuwen. Hij beschrijft tevens hoe de ruilverkaveling niet altijd even respectvol met het cultuurhistorische landschap is omgegaan, waardoor veel sporen van de ontwikkeling van dat karakteristieke landschap meedogenloos zijn 'omgeschoffeld' en ter plekke niet meer af te lezen zijn. De drie verschillende ontginningstypen (Drents, Sallands en Fries) in één landschap zijn volgens de auteur zelfs uniek voor ons land. Mede daarom had er volgens hem zorgvuldiger mee kunnen en moeten worden omgegaan.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Koekange heeft 7 rijksmonumenten.

- Mieneke Bout heeft als grootste hobby het verzamelen van blikken. In 2010 heeft ze na jaren verzamelen in Koekange haar eigen Blikmuseum kunnen realiseren. Mieneke vertelt je graag over haar verzameling, die voornamelijk uit Hollandse merkblikken bestaat, zoals Douwe Egberts, Pette en Verkade. De collectie van ca. 2000 blikken vertelt de geschiedenis van de industrialisatie en laat de ontwikkeling van de reclame zien. Ontdek de producten die vroeger dagelijks gebruikt werden. Kom gezellig een kopje koffie drinken, werp een blik en laat je verrassen! Openingstijden: juni t/m augustus zaterdag 10.00-17.00 uur en zondag 12.00-17.00 uur. De entree is slechts € 1,50. Nuttig je een drankje o.i.d. in de theeschenkerij dan is de entree zelfs gratis. Groepen kunnen het gehele jaar op afspraak komen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Henk Hummel en Ard Warnders vinden in 2013 dat er ook in hun dorp iets te doen zou moeten zijn op Hemelvaartsdag. Dat zijn de Highland Games Koekange geworden. Het wordt zo'n succes dat het een jaarlijks evenement is geworden. De Highland Games zijn een 19e-eeuwse voortzetting van traditionele clanspelen uit de hooglanden van Schotland. Tegenwoordig wordt het ook in andere landen georganiseerd, waaronder dus ook Nederland. De Highland Games omvatten onder meer zware atletische wedstrijdonderdelen zoals: Boomstamwerpen, Melkbus sjouwen, Boomstam Parcoursloop, Steen stoten, Gewicht omhoog werpen en Touwtrekken. Het is overigens niet alleen een sport voor sterke mannen. Er doen ook damesteams mee. Er kunnen max. 20 teams meedoen, die geacht worden in gepaste kledij op het strijdtoneel te verschijnen. Ook voor de jongsten is er van alles te doen. Zij kunnen meedoen aan de Kinder-Highland Games, met speciale games voor kinderen.

- Het Koekangerfeest (juni) is hét jaarlijkse dorpsfeest van Koekange, dat een hele week duurt, en waarin tal van evenementen en aciviteiten worden georganiseerd. Do/vr/za avond zijn er feesten met optredens van bands of een artiest. Voor een indruk van wat er wanneer zoal te doen is in deze week, volgt hier het programma van 2019 (allicht zijn er jaarlijks enkele andere onderdelen): zondag: Feestweekdienst; maandag: Actieve opening; dinsdag: Fiets(puzzel)tocht; woensdag: Jaarmarkt / Kermis / Hilarische Bingo; donderdag: Keuring straatversiering / Optocht* / After-Optocht-Party; vrijdag: Kinderochtend / Bingo / feest met live band; zaterdag: Zeskamp / feest met live band.

* Sinds mensenheugenis startte de optocht aan de Prinses Margrietlaan, maar mede door een jaarlijks groeiend aantal deelnemers en voor een betere doorstroming is sinds editie 2019 de keuze gemaakt om naar een weiland te verhuizen. Een geslaagde actie, waar deelnemers en publiek van genoten. Het is een gevarieerde en creatieve optocht, met de nodige wagens die twee weken ervoor ook al in Koekangerveld meereden. Ook wordt geshopt bij de mensen in Uffelte, die altijd als eerste feestvieren en bekend staan om de kwalitatief goede wagens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Koekange (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuwssite Koekange. - Dorpskrant De Koegang verschijnt 1x per 14 dagen en wordt dan huis-aan-huis bezorgd. Via de link is hij ook online te lezen (ook oudere nummers en jaargangen).

- Onderwijs en kinderopvang: - "Basisschool De Rozebottel in Koekange neemt deel aan het BAS-project (Bouwen aan een Adaptieve School). In het kader van dit project scheppen wij voorwaarden voor een goed adaptief pedagogisch klimaat. Wij vinden het belangrijk om binnen ons onderwijs tegemoet te komen aan de drie basisbehoeften van kinderen, te weten: relatie, autonomie en competentie. Het is belangrijk kinderen duidelijkheid, veiligheid en orde te bieden. Voortdurend stellen wij ons de volgende vragen: Wat kan de school doen om de doeltreffendheid van het onderwijsproces te verbeteren? Hoe kan de school omgaan met verschillen in de groep? Op welke manier kan dit het beste worden georganiseerd? Hoe kunnen kinderen zelf actief betrokken worden bij het onderwijs?"

- Op de Prins Johan Frisoschool krijgen ruim 60 kinderen dagelijks les in 4 gecombineerde groepen. Ze maken gebruik van het leerstofjaarklassensysteem, met veel aandacht voor meer- en hoogbegaafde kinderen en kinderen met een andere hulpvraag. Hun moderne methodes zijn up to date en worden aangepast aan het niveau van de kinderen. Het ICT-onderwijs, met veel gebruik van i-pads en computers, volgt de ontwikkeling van de kinderen op de voet. Zorg op maat is dan ook een van onze doelstellingen. De school heeft in februari 2017 met het label "sport en bewegen" het vignet voor de Gezonde School behaald. De school werkt systematisch aan het bevorderen van gezond gedrag.

- Kinderdagverblijf De Meidoorn, Peuterspeelzaal De Meidoorn en Buitenschoolse opvang (BSO) De Meidoorn zijn allemaal op dezelfde locatie in Koekange gevestigd, in een mooi fris nieuw gebouw uit 2013. De kinderen van alle geledingen spelen dan ook samen wanneer het kan. Binnen hebben ze regelmatig verrassende en leerzame thema's. Maar het liefst zijn ze buiten. Om de moestuin te ontdekken, te graven in de zandbak, te glijden en te schommelen. Of voor een heerlijke wandeling naar de geitjes, de supermarkt of de speeltuin midden in het dorp. Zo gaan ze elke dag op verkenning. Binnen de opvang, maar ook daarbuiten, bij andere opvanglocaties bijvoorbeeld of bij het dreumesuurtje in de Bibliotheek. Spelend en lerend de wereld in!

- Sport: - Op de schoolpleinen van Berghuizen, Ruinerwold en Koekange wordt begin jaren zestig fanatiek gevoetbald door de leerlingen van de gereformeerde lagere scholen. Onderlinge wedstrijden worden gespeeld tussen jongens uit Ruinerweide, Koekange en Koekangerveld. Ze ontmoeten elkaar ’s zondags bij de gereformeerde kerk van Berghuizen. Ze spreken dan af om de volgende zaterdag ’ergens in een weiland’ een onderlinge wedstrijd te organiseren. Gaandeweg wordt het steeds serieuzer. Ds. Vreugdenhil, predikant van deze kerk van 1947 tot 1969, en ook zijn hervormde collega Teding van Berkhout van Koekange, stimuleren deze activiteit. In augustus 1963 verschijnt een oproep in het ‘Kerkblaadje’ van de gereformeerde kerk en blijkt er animo te zijn om een vereniging op te richten. Op 16 december 1963 wordt dan ook, uitgaande van de gereformeerde kerk van Berghuizen, Voetbalvereniging Vitesse officieel opgericht. Een zaterdagvoetbalclub. Het jaartal ’63 wordt er pas later aan toegevoegd.

De KNVB geeft echter geen toestemming onder deze naam te spelen. De eerste seizoenen worden gespeeld onder de naam Sportclub Ruinerwold (SCR). Pas vanaf seizoen 1967-1968 mag de naam Vitesse’63 worden gevoerd. De thuiswedstrijden worden aanvankelijk gespeeld op het sportterrein van Ruinerwold in de buurtschap Dijkhuizen (= de huidige hoofdstraat van het dorp Ruinerwold). De samenwerking met de al veel langer bestaande Voetbalvereniging Ruinerwold (VVR, een zondagclub) is goed. De nieuwe club floreert. Al in 1967-1968 wordt het 1e elftal kampioen van de 3e klasse A, afdeling Zwolle. De ruimte in Ruinerwold wordt gaandeweg te klein; te weinig velden. De oplossing is dat de junioren in Koekange hun thuiswedstrijden gaan spelen. Het 1e elftal van Vitesse’63 gaat zijn thuiswedstrijden daar pas na 1978 spelen. In de loop van de jaren tachtig wordt dit dorp de thuisbasis voor alle elftallen. (bron: artikel van Wim Slomp in kwartaalblad ‘Ons Ruinerwold’ d.d. oktober 2016, uitg. Stichting Historie Ruinerwold) - Facebookpagina Vitesse'63 Dames.

- Korfbalvereniging KIA.

- Veiligheid: - "Brandweer de Wijk-Koekange bestaat uit een gezellige groep van 17 betrokken en enthousiaste mede-inwoners, waaronder drie vrouwen. Allemaal begaan met de veiligheid in onze woonomgeving. Dankzij deze mensen is er deze brandweerpost. Om deze ook in de toekomst te kunnen laten bestaan, bieden we nu meerdere inwoners de kans om bij de brandweer te komen. Brandweerman/-vrouw ben je naast je dagelijkse werk/bezigheden. Komt er een melding binnen via 112, dan worden alle mensen van de post opgepiept. Wanneer minimaal zes mensen kunnen, kan de brandweerauto de deur uit. Deze mensen gaan direct naar de kazerne en kleden zich daar zo snel mogelijk om tot hulpverlener. Het doel is binnen 15 minuten bij de plaats van het incident aan te komen. Dat kan een brand, maar ook een ongeval of een dier in nood zijn. De klus klaren is teamwerk en iedereen weet precies wat die moet doen en hoe ze gebruik kunnen maken van elkaars sterke punten.

‘Vrijwilliger’ = parttime brandweer. Men spreekt van oudsher over ‘brandweervrijwilliger’. Dat kan een verkeerd beeld geven. Als brandweervrijwilliger krijg je namelijk een volledig betaalde opleiding en ook je oefen- en inzeturen krijg je vergoed. Eigenlijk ben je dus deeltijd of parttime brandweer. Het is een bijzondere kans om jezelf verder te ontwikkelen én je talenten breder in te zetten voor de samenleving. Want er schuilt een hulpverlener in ons allemaal. Iedereen wil graag iets kunnen doen wanneer iemand in je omgeving iets overkomt. Bij de brandweer krijg je die kans! Schuilt er ook een hulpverlener in jou? Heb je tijd voor boeiend teamwerk en zin om je verder te ontwikkelen en een verschil te maken in jouw woonomgeving? Kom dan eens met ons kennismaken. We vertellen je graag meer over ons werk en onderzoeken graag samen met jou met welke talenten jij ons team kunt verrijken. Ook eerst eens een tijdje meelopen om een beter beeld van ons werk te krijgen behoort tot de mogelijkheden. Ons doel is samen als Brandweer de Wijk-Koekange van betekenis te kunnen blijven voor onze fijne woonomgeving. Als jij daar ook voor voelt, ontmoeten we je graag!"

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Koekange, met foto's van de grafzerken.

Terug naar boven

Bekende inwoner

- De wereldberoemde Britse schrijver en wereldreiziger Redmond O'Hanlon is na al zijn reizen over de wereld vanwege de liefde verhuisd naar Nederland en vanwege de rust en ruimte in 2019 neergestreken in... Koekange. De in 1947 in het Britse Dorset geboren O'Hanlon is met zijn witte bakkebaarden, ziekenfondsbrilletje, alpinopet en onafscheidelijke verrekijker een niet te missen verschijning. De flamboyante reisschrijver met drie internationale bestsellers op zijn naam, avonturier, vogelkenner en de man die op z'n 17de enorme bakkebaarden liet groeien om Charles Darwin te eren, werd een televisiepersoonlijkheid toen de VPRO hem tijdens de imposante serie 'Beagle - In het kielzog van Darwin' als hoofdfiguur naar voren schoof en was te zien in de tweede reeks van "O'Hanlons Helden", waarin hij wederom in de voetsporen treedt van 19e-eeuwse natuuronderzoekers en ontdekkingsreizigers, zijn helden. (bron en voor nadere informatie zie De Telegraaf, 1-3-2019)

Reactie toevoegen