Koehool

Plaats
Buurtschap
Waadhoeke
Fryslân

Koehool plaatsnaambord (Kopie).jpg

De Friese buurtschap Koehool heeft sinds 2012 plaatsnaamborden, zodat je nu tenminste ter plekke kunt zien wanneer je deze buurtschap binnenkomt en weer verlaat, en er geen gedetailleerde plattegrond of atlas meer voor bij de hand hoeft te hebben.

De Friese buurtschap Koehool heeft sinds 2012 plaatsnaamborden, zodat je nu tenminste ter plekke kunt zien wanneer je deze buurtschap binnenkomt en weer verlaat, en er geen gedetailleerde plattegrond of atlas meer voor bij de hand hoeft te hebben.

koehool_bunker_voor_restauratie640x480.jpg

Koehool, bunker Koehool voor de restauratie

Koehool, bunker Koehool voor de restauratie

koehool_bunker_na_restauratie_kopie.jpg

Koehool, bunker Koehool na de restauratie

Koehool, bunker Koehool na de restauratie

Koehool

Terug naar boven

Status

- Koehool is een buurtschap in de provincie Fryslân, gemeente Waadhoeke. T/m 1983 gemeente Barradeel. In 1984 over naar gemeente Franekeradeel, in 2018 over naar gemeente Waadhoeke.

- De buurtschap Koehool valt, ook voor de postadressen, deels onder het dorp Tzummarum, deels onder het dorp Oosterbierum.

- De buurtschap Koehool ligt buiten de bebouwde kom en heeft daarom witte plaatsnaamborden - sinds mei 2012.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Koehoal.

Oudere vermeldingen
Ca. 1429 't Koudehol. Vergelijkbare oude vormen zijn o.a. Caldahoel en Coldeholle.

Naamgeving
De buurtschap ontleent haar naam aan de Koehoolsterzijl. Deze zijl (= sluis) werd in 1424, in de zelfde periode als de nabijgelegen Roptazijl, aangelegd aan het einde van de Tzummarumer Vissersvaart. Deze sluis vervalt echter al in 1584 vanwege dichtslibbing.

Naamsverklaring
Betekent 'koude, laaggelegen moerassige plaats'. Vergelijk Kolhol.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Koehool ligt rond de gelijknamige weg en de Sédyk (= Zeedijk), NW van Tzummarum, aan de Waddenzee.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Koehool wordt wel vermeld in de Volkstelling van 1840 (2) maar er staan helaas geen huizen- en inwonertallen bij (wat bij de andere buurtschappen in de gemeente Barradeel: Dijkshoek en Roptazijl, wél het geval is). Tegenwoordig omvat de buurtschap ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De bevolking van deze buurtschap bestond oorspronkelijk vooral uit vissers, in hun karakteristieke vissershuisjes. Verder waren en zijn er enkele kleine boerderijtjes. Tussen 1970 en 1975 is een groot deel van de bebouwing van de buurtschap (met name de huisnrs. 20 t/m 26) afgebroken ten behoeve van de toen gerealiseerde dijkversterking. - In Koehool was vroeger (tot medio jaren zeventig) op nr. 19 een café met 'zwembad' (= zwemgelegenheid in de Waddenzee).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2013 zijn aan de Sédyk 3 nieuwe vrijstaande huizen gebouwd. De huisjes zijn geïnspireerd op de 'fiskershúskes' die hier vroeger aan de dijk hebben gestaan (waaronder de verdwenen huisjes van nr. 8/9/10). Er is een informatiepaneel bij geplaatst met foto’s en geschiedenis van de verdwenen vroegere huisjes.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Onderaan de zeedijk vindt u het standbeeld de Waadfisker, van beeldhouwer Frans Ram. Het herinnert aan de haringvisserij, waarin destijds veel mensen uit deze omgeving werk vonden. De haringvisserij werd hier beoefend met behulp van fuiken, opgezet in zogeheten regels loodrecht op de zeedijk. Door de komst van de Afsluitdijk in 1932 konden honderden vissers in deze regio hun beroep niet meer uitoefenen. Nadere informatie vindt u op het informatiepaneel ter plekke.

- Stichting Bunker Koehoal heeft de afgelopen jaren succesvol geijverd voor behoud en restauratie van de bunker uit de Tweede Wereldoorlog die hier nog altijd staat. Het is de enige bewaard gebleven bunker van de vier die hier destijds stonden. De bunkers stonden bekend als Stelling Koehool en maakten onderdeel uit van de zogeheten Atlantikwall, een verdedigingswerk van de Duitsers langs de hele Westeuropese kust. De Stelling bestond totaal uit 4 bunkers, 3 stenen gebouwen, een grote houten barak, parkeerterreinen, wachtposten, een geschutsplateau voor 4 stuks geschut aan de zeekant van de zeedijk. Het gehele gebied was afgezet met een prikkeldraadversperring en landmijnen. De bouw heeft grotendeels plaatsgevonden in het jaar 1941. De Stelling werd vanaf de Hoarnestreek voorzien van elektriciteit, waterleiding en telefoon. Naast de gevorderde woning Sédyk 5, gelegen binnen het gebied, was een transformator voor de elektriciteitvoorziening gebouwd.

Wetterskip Fryslân wilde de bunker afbreken. In 2009 besloot het Wetterskip (waterschap) na lobbywerk van o.a. de stichting, dat de bunker kan worden behouden, mits men erin zou slagen de vervallen bunker te restaureren en een zinvolle herbestemming te vinden. De bunker is in 2011 gerenoveerd en ingericht als educatie- en documentatiecentrum over de Tweede Wereldoorlog. Voor nadere informatie zie de pagina geschiedenis bunker Koehool op de site Oudtzummarum.nl. - Site van de Stichting Bunker Koehoal. - Artikel in Leeuwarder Courant d.d. 14-2-2009 over behoud bunker Koehool. - Dossier bunker Koehool op de site van vereniging Heemschut.

Reactie toevoegen