Transities naar gemeenten in het sociale domein (2015)

In 2015 hebben, na jaren voorbereiding, 3 'transities in het sociale domein' plaatsgevonden, van Rijk en provincies naar gemeenten: 1) invoering Participatiewet, 2) transitie van de Jeugdzorg, en 3) overheveling AWBZ-begeleiding en persoonlijke verzorging naar de WMO. Doel is dat de aspecten van zorg en welzijn het beste zo dicht mogelijk bij de burgers georganiseerd kunnen worden, door gemeenten e.a. lokale instanties dus i.p.v. voorheen deels provincie en Rijk, omdat lokale instanties het beste zicht hebben op de problematieken en mogelijkheden van de mensen waar zij dagelijks mee te maken hebben. Gewerkt wordt aan vermindering van bureaucratie, minder loketten en 'schotten', 1 'regisseur' per gezin e.d. Dat is effectiever (betere resultaten, meer kwaliteit) en uiteindelijk ook efficiënter: een doel is namelijk ook dat we met minder middelen meer - en tegelijkertijd dus ook béter - moeten doen, omdat als er door de minder florissante economische situatie minder inkomsten zijn, je ook je uitgaven daaraan zult moeten aanpassen, om de generatie na ons niet met nog hogere schulden op te zadelen. Uiteraard gaan deze transities niet van de ene op de andere dag en wordt er veel geëxperimenteerd en geleerd. En verschijnen er rapporten met do's en dont's van wat instanties gaandeweg geleerd en ontwikkeld hebben. Voorbeelden daarvan vind je hieronder, opdat instanties die in soortgelijke processen zitten hier wellicht voorbeelden uit kunnen gebruiken en die wielen niet zelf hoeven uit te vinden:

- In de publicatie ‘Drie transities, één perspectief’ vindt u een programmamanagementbenadering voor de verbinding van de 3 transitieprocessen. De publicatie begint met een uitleg waarom één visie op 3 transities nodig is. Daarna volgt een situatieschets van een fictief gezin. Die laat zien hoe de 3 transities op elkaar in kunnen grijpen. Vervolgens wordt aangegeven wie ‘aan zet’ is bij het oppakken en oplossen van geconstateerde problemen, oplopend van lichte ondersteuningsvragen naar zwaardere problematiek. En tot slot wordt stilgestaan bij de regisseursrol van gemeenten. De 3 transitieprocessen moeten met elkaar verbonden worden, omdat aan alle 3 dezelfde uitgangspunten ten grondslag liggen:
* Van vangnet naar springplank: nadruk op eigen verantwoordelijkheid van burgers, op meedoen in de samenleving en op gebruikmaken van sociale netwerken.
* Dicht bij huis: ondersteuning en participatie dichter bij de burger, op lokaal niveau.
* Voorkomen in plaats van genezen: investeren in preventie door regie en financiering in één hand te leggen.

- De MO Groep heeft in mei 2015 10 'Gouden Gemeenten' geselecteerd, van wie zij vindt dat ze goed bezig zijn om de 3 transisities vanaf 2015 op een goede manier in te richten.