Plaatsnamen uitspraak

oisterwijk_plaatsnamen_uitspraak_kopie.jpg

Het is niet reuze handig (eufemisme) dat veel plaatsnamen niet worden geschreven zoals je ze uitspreekt. Zo hebben wij jarenlang Oisterwijk uitgesproken als... Oisterwijk, tot ons bleek dat je het als Oósterwijk moest uitspreken...

Het is niet reuze handig (eufemisme) dat veel plaatsnamen niet worden geschreven zoals je ze uitspreekt. Zo hebben wij jarenlang Oisterwijk uitgesproken als... Oisterwijk, tot ons bleek dat je het als Oósterwijk moest uitspreken...

In ons land zijn diverse pogingen gedaan om de spelling van onze plaatsnamen te herzien, o.a. meer conform de uitspraak ervan. Zo zijn er lijsten verschenen in 1883 en in 1936. Deze gewijzigde spellingen hebben echter slechts kort stand gehouden. Veel plaatsen hebben later de oude spellingen weer terug gekregen. Nadeel daarvan is dat voor iemand van buiten de omgeving van een bepaalde plaats, de uitspraak niet altijd bekend is, voor zover deze afwijkt van de schrijfwijze. Hieronder volgt een (geleidelijk uitbreidend) overzicht van 'instinkers'; plaatsnamen die je geneigd bent verkeerd uit te spreken als je niet met de uitspraak ervan bekend bent. Vooraan staat de schrijfwijze van de plaatsnaam, er achter de uitspraak. Wellicht ken jij er nog meer. Wij houden ons aanbevolen voor aanvullingen.

- Acquoy > Akkooi.

- Bathmen > Battem.

- Chaam > Kaam.

- Charlois > Sjaarloos.

- Cromvoirt > Kromvoort.

- Enspijk > Enspik.

- Erichem > Erkum of Erkem.

- Goirle > Goorle.

- Gorinchem > Gorkum.

- Helvoirt > Helvoort.

- Huissen > Huussen (dit is geen dialect, dit is ook de ABN-uitspraak!)

- Loil > Lool.

- Oirschot > Oorschot.

- Oisterwijk > Oosterwijk.

- Rumpt > Rumt.

- Texel > Tessel.

- Venray > Venraai.

- Wadenoijen > Waddenoijen.

- Wehl > Wel.

- Wijchen > Wiechen.

- Wijlre > Wielree.

- Wijthmen > Wietem.

- Yde > Ide.

- In Fryslân geldt in het algemeen dat je een y als een i uitspreekt (dan hoeven we alle plaats- en gemeentenamen waar dat voor geldt, hier niet te vermelden).

Reacties

(5)

Beste,

Ik woon in schaijk en wij spreken de plaatsnaam niet uit als schaaik. Iedereen uit ons dorp die ik ken en de mensen rondom het dorp die ik ken zeggen allemaal schaijk.

Waar komt deze uitspraak vandaan?

Dank voor uw reactie en correctie. Ik weet niet meer waar ik dit vandaan had. Kennelijk had ik dat ooit ergens gelezen of gehoord, maar ik heb niet aangetekend waar vandaan. Maar het klopt dus kennelijk niet, dus heb ik het verwijderd.

Wat bedoelt u met de uitspraak 'schaijk'? Scha-ijk? Schaaik? Nog wat anders?

Ik mis nog Wijchen > Wiechen en Wijlre > Wielree in de lijst.

De reageerder stelt dat de vermeemde lange a uitspraak niet klopt, dus kennelijk korte a, dus klinkt als Schaik.

Dank voor de aanvullingen, die horen er inderdaad zeker bij!, ik heb ze verwerkt (over een dag voor u zichtbaar).

Schaijk kan gewoon uitgesproken worden als Schaik. Het is een samentrekking van 'Schadewijk'. In de Brabantse gemeente Eersel liggen twee gehuchten met een soortgelijke naam: Schadewijk en Walik. Schadewijk wordt daar dialectisch gewoonlijk uitgesproken als Schaak en Walik is de dialectische vorm van Waalwijk, maar die is zelfs tot officiële naam van het gehucht verheven, waarschijnlijk om verwarring met de stad Waalwijk te voorkomen. De namen zeggen waarschijnlijk iets over de kwaliteit van de grond of de natuur ter plaatse: schade wijst op slecht, wale of waal (= wel, cf. welzijn) op goed. Interessant is dat de naam van de stad Waalwijk in het dialect ook samengetrokken en vervormd wordt tot Wolk of Wollek.
Dergelijke samentrekkingen komen overigens meer voor: de familienaam Woerkum of Woerkom is een dialectische verbastering van Woudrichem, zoals Deudekom dat is van Doetinchem.

Reactie toevoegen