Natuurnetwerk Nederland

ecologische_hoofdstructuur_kaart.jpg

De Ecologische Hoofdstructuur heet sinds 2014 Natuurnetwerk Nederland

De Ecologische Hoofdstructuur heet sinds 2014 Natuurnetwerk Nederland

Wat sinds medio 2014 Natuurnetwerk Nederland (NNN) heet, en voorheen sinds medio 2013 Nationaal Natuurnetwerk, is aanvankelijk begonnen als Ecologische Hoofdstrucuur (EHS). De EHS is een concept dat in 1991 door het ministerie van VROM is vastgesteld, en een doorlooptijd heeft tot 2027. Sinds 2014 zijn de provincies verantwoordelijk voor de uitvoering van het NNN betrekking hebbend op hun provincie.

Het doel van het NNN is de achteruitgang van het areaal aan natuur en van de biodiversiteit te stoppen door een samenhangend netwerk van natuurgebieden te creëren. Dit wordt gedaan door natuurgebieden te vergroten en met elkaar te verbinden door verwerving, inrichting en beheer van aangrenzende en tussenliggende landbouwgronden.

In het Natuurpact van september 2013 hebben Rijk en provincies hun nieuwe ambities om natuur in Nederland te ontwikkelen en te behouden vastgelegd voor de periode tot en met 2027. De meeste provincies hebben de Ecologische Hoofdstructuur herijkt en de naamgeving is veranderd naar Natuurnetwerk Nederland. Bij deze herijking is de focus verlegd naar de internationale natuurverplichtingen. Zo heeft de provincie Noord-Brabant het netwerk verdeeld in een rijksdeel en een provinciaal deel. Het rijksdeel bestaat uit die gebieden waarvoor het rijk een Europese verantwoordelijkheid draagt (Natura 2000 en Kaderrichtlijn Water, KRW). Door de herijking maken, soms grote, delen van de vroegere EHS geen deel meer uit van het NNN. In de meeste provincies zijn natuurgebieden die buiten het NNN zijn komen te liggen, toegevoegd aan provinciale groene netwerken.

Niet de hele begrensde NNN zal ook natuurgebied worden; een klein deel van het areaal is nog zoekgebied voor nieuwe natuur en een klein deel zal worden gerealiseerd met agrarisch natuurbeheer. Alle provincies hebben het Natuurnetwerk inmiddels planologisch begrensd en opgenomen in omgevingsplannen, omgevingsverordeningen, structuurvisies en ruimtelijke verordeningen. Naast het Natuurnetwerk op het land zijn alle rijkswateren, waaronder Waddenzee, IJsselmeer, Zeeuwse delta en Noordzee aangewezen als onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland.

Als het gereed is, omvat het NNN in totaal ca. 450.000 hectare bestaand natuurgebied, 200.000 hectare (voormalig) agrarisch gebied en 50.000 hectare natuurontwikkelingsgebied (zogeheten "nieuwe natuur"). Totaal dus ca. 700.000 hectare beschermde natuur (exclusief de grote wateren).

- Voortgangsrapportage EHS / Natuurnetwerk Nederland (maart 2015).

- Vijf organisaties hebben in 2010 gezamenlijk het boek 'Publiek geheim, het succes van de EHS' uitgebracht. Vanwege de grote belangstelling voor de gedrukte versie, is het boek nu ook digitaal beschikbaar. Het boek is uitgegeven door Staatsbosbeheer, De 12 Landschappen, de Federatie Particulier Grondbezit, Nationaal Groenfonds en Natuurmonumenten. Het laat zien dat niet alleen planten en dieren profiteren van de Ecologische Hoofdfstructuur (EHS). Ook mensen genieten van de natuurgebieden, groen in de omgeving heeft een gunstig effect op de gezondheid en horeca en recreatie in het groen verdienen hun geld dankzij de natuur. Het boek 'Publiek geheim, het succes van de EHS' (via de link online te raadplegen) belicht de diverse aspecten van de EHS en toont daarnaast de schoonheid en het succes van een groot aantal natuurgebieden.

- Nadere informatie over EHS / NNN op Wikipedia.

- Nadere informatie over het Natuurnetwerk Nederland (NNN) op Rijksoverheid.nl.

- Nadere informatie over het Natuurnetwerk Nederland (NNN) op Wageningen UR.

- Nadere informatie over het Natuurnetwerk Nederland (NNN) op de site van Natuurmonumenten.

- Inspirerende site over de wilde natuur in ons land.

- Ook het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) draagt bij aan het NNN: Met de bouw en het gebruik van wegen, vaarwegen en spoorwegen zijn de natuurgebieden in Nederland in de afgelopen decennia als het ware ‘doorgeknipt’ en versnipperd. Dieren en planten in deze gebieden kwamen vast te zitten in een onnatuurlijk klein leefgebied. Hun voortbestaan kwam daardoor in gevaar. En ieder jaar vinden er tientallen aanrijdingen plaats met grotere dieren als reeën en dassen. Daarvan heeft het auto- en treinverkeer ook hinder. Het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) is een nationaal, gebiedsgericht programma waarbij Rijk, ProRail en provincies, vaak in overleg met gemeenten, waterschappen en natuurbeschermingsorganisaties samenwerken aan het oplossen van deze knelpunten. Ook mensen hebben er voordeel van. De weg en het spoor worden veiliger en volgende generaties kunnen blijven genieten van de diverse natuur die Nederland rijk is. Met het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) wordt gewerkt aan het ontsnipperen van de natuur in Nederland. Doel van het programma is het opheffen van ecologische barrières die zijn ontstaan door aanleg van rijksinfrastructuur: weg, water en spoor. De uitvoering vindt plaats van 2005 tot en met 2018.

Het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) verbindt natuurgebieden in Nederland door veilige oversteekplekken voor in het wild voorkomende dieren te realiseren rondom bestaande rijksinfrastructuur. Zo kunnen bijvoorbeeld wilde zwijnen, otters, herten, dassen, salamanders, kikkers en zelfs vleermuizen weer veilig oversteken. Deze dieren krijgen zo meer leefruimte, toegang tot voedsel en schuilplaatsen en ze vinden makkelijker een geschikte partner. De kans op faunaslachtoffers door aanrijdingen met weg- en treinverkeer of verdrinking neemt ook af. Rijkswaterstaat en ProRail voeren het MJPO uit, in opdracht van de Rijksoverheid en onder regie van de provincies. Het programma levert daarmee een grote bijdrage aan het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

Het MJPO omvat 178 beoogd op te lossen knelpunten. In het MJPO-Jaarverslag 2016 is onder meer een overzicht opgenomen van de 8 knelpunten die in 2016 volledig zijn opgelost. Dit brengt het totaal nu op 107 opgeloste knelpunten. Daarnaast waren er eind 2016 nog eens 44 knelpunten gedeeltelijk gereed. Verwachting is nu dat tegen het einde van het programma in 2018 94 procent van de in het programma benoemde faunavoorzieningen gereed is.

- Natuurmonumenten en Google hebben in 2016 19 natuurgebieden aan Google Street View toegevoegd. Vrijwilligers hebben dit vastgelegd met de speciale ‘Trekker’. Deze draagbare camera heeft 15 lenzen, die elke 2 seconden een foto maken. Deze worden samengevoegd tot 360 graden-beelden, waardoor je virtueel door een natuurgebied kunt lopen. De 19 natuurgebieden die nu via Google Street View zijn te verkennen: Schiermonnikoog en Griend (FR); De Onlanden en Dal van de Ruiten Aa (GR); Dwingelderveld (DR); NP Weerribben-Wieden, NP De Sallandse Heuvelrug en Landgoed Eerde (OV); Waterloopbos (FL); Hackfort en NP Veluwezoom (GL); Utrechtse Heuvelrug / Kaapse Bossen en Haarzuilens (UT); ’s-Gravelandse Buitenplaatsen en Fort Waver-Amstel (NH); Tiengemeten (ZH); Oisterwijkse Bossen en Vennen en Kampina (NB);  Sint-Pietersberg (LB).