Natuurbeleid en -beheer

natuurbeleidsplan_ehs_1990.jpg

In het Natuurbeleidsplan van 1990 werd de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) geïntroduceerd als middel om natuur en landschap duurzaam te behouden

In het Natuurbeleidsplan van 1990 werd de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) geïntroduceerd als middel om natuur en landschap duurzaam te behouden

- In oktober 2015 is het eerste Living Planet Report - Natuur in Nederland verschenen (uitg. Wereld Natuur Fonds (WNF)). Met de Nederlandse natuur als geheel gaat het iets beter dan in 1990, zo blijkt uit het rapport (maar... kanttekening en nuance: in 1990 was de biodiversiteit al enorm teruggelopen t.o.v. de decennia daarvoor, dus als het eerst hard achteruit gaat en dan weer een beetje vooruit, is dat dan 'beter'...). Er zijn nu 15 procent meer zoogdieren, broedvogels, reptielen, amfibieën, vissen, libellen en vlinders dan 25 jaar geleden. Maar de verschillen per leefgebied zijn erg groot.

De winst is vooral geboekt door diersoorten in en om het water - zoet en zout. Op het platteland en in aangrenzende open natuurgebieden, zoals hei en duinen, is de fauna daarentegen met respectievelijk 40 en 50 procent populatieverlies vrijwel gehalveerd. Met vermesting, verzuring en pesticiden uit de intensieve landbouw als grote boosdoeners.

"Met dit systematische overzicht, gebaseerd op betrouwbare kennis en data, kunnen we voorgoed een einde maken aan de verwarring over hoe goed of slecht het nu eigenlijk gaat met de natuur in Nederland. Mede dankzij de duizenden vrijwilligers van soortenorganisaties als Sovon en de Vlinderstichting, die jaar in jaar uit hun waarnemingen in het veld nauwkeurig vastleggen, hebben we het tot nu toe breedste en rijkste inzicht in de staat van de Nederlandse natuur in handen". aldus WNF-directeur Johan van de Gronden. De kansen op een omslag naar duurzame landbouw schat hij 'merkwaardig optimistisch' in. "Burgers willen het, het kan en we zullen wel moeten, anders blijven we letterlijk met de stront zitten." (bron en nadere informatie: Trouw, 29-10-2015)

- Rijksnatuurvisie 2014 'Natuurlijk verder'.

- Natuurverkenning 2010-2040 (Planbureau voor de Leefomgeving).

- De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) evalueert in haar in 2013 verschenen rapport 'Onbeperkt houdbaar. Naar een robuust natuurbeleid' (132 pagina's) het natuurbeleid tot nu toe, en doet op grond van een reeks onderzoeken aanbevelingen voor het hares inziens gewenste natuurbeleid voor de komende jaren.

- De zorg voor natuur en landschap in het boerenland moet beter. De beste resultaten worden bereikt als boeren, natuur- en landschapsorganisaties de handen ineen slaan om versnippering tegen te gaan en elkaars kennis en ervaring optimaal te benutten. Dat stellen Natuurmonumenten, Vogelbescherming Nederland, De12Landschappen en Landschapsbeheer Nederland in de in 2013 gepresenteerde visie ‘Naar een effectief agrarisch natuurbeheer’.

Landelijke natuurbeherende organisaties (provinciale, regionale en lokale natuurbeherende organisaties vind je op de pagina van de provincie, streek, gemeente en plaats in kwestie):

- "SBNL Natuurfonds is een landelijke natuurorganisatie die haar fondsen inzet voor natuur, landschap en erfgoed dat door particulieren en agrariërs wordt beheerd. We bieden financiële ondersteuning, zorgen voor promotie en stimuleren onderzoek. Als particuliere stichting worden we gesteund door donateurs en vrijwilligers. SBNL, destijds voluit Stichting Behoud Natuur en Leefmilieu, is in 1981 opgericht als tegenhanger van de bestaande natuurorganisaties. De initiatiefnemers vonden dat particulieren net zo goed in staat zijn om natuur in te richten en te beheren als natuurorganisaties. Daarnaast vonden zij dat de mens duidelijk een rol kan spelen in het beheer, mits dat wijs en met het oog voor de natuur gebeurt (wise use). Daarbij was met name de jacht als beheer een belangrijk onderwerp. Aanvankelijk wilden de oprichters op eigen terreinen laten zien dat een particuliere organisatie natuur optimaal kan beheren. Vandaar dat SBNL over eigen terreinen beschikt. Dat streven is later los gelaten, omdat particulieren in het hele land uitstekend kunnen laten zien hoe zij natuur beheren.

Onze natuurgebieden variëren in grootte van minder dan 1 ha tot ruim 100 ha. Het gaat in totaal om ruim 325 ha. Die terreinen, maar ook erfgoed in de vorm van gebouwen hebben we in het verleden dankzij giften in bezit gekregen. Vaak met als voorwaarde dat we ze beheren in de geest van de SBNL Natuurfonds-visie op natuur en landschap. En dat doen we! Onze coördinator terreinbeheer zorgt daarvoor. Dat gebeurt met inzet van honderden vrijwilligers. De meeste terreinen staan open voor bezoekers. Kom gerust eens kijken.

Geleidelijk is SBNL uitgegroeid tot een erkende natuurorganisatie met een eigen visie, die alom erkenning krijgt. Onder meer van de overheid, die sinds de eeuwwisseling particuliere natuur op gelijkwaardige wijze in haar beleid heeft opgenomen. In 1998 is de naam veranderd in Stichting Beheer Natuur en Landelijk gebied. Deze lichte naamswijziging heeft te maken met het nog scherper te willen aangeven waarvoor SBNL staat: natuurbeheer in landelijk gebied. In 2017 is de naam van de stichting veranderd in: SBNL Natuurfonds. Deze naam sluit beter aan bij de nieuwe weg die de organisatie in is geslagen.

Onze missie
De natuur en het landelijk gebied in Nederland zijn prachtig en kennen een unieke verscheidenheid. Juist dankzij particulieren en agrariërs die, allemaal op hun eigen manier maar met dezelfde passie, zorgen voor het beheer ervan. Deze groep beheerders, verantwoordelijk voor ruim een kwart van alle natuur en een nog veel groter deel van het landelijk gebied, willen we ondersteunen en stimuleren. SBNL Natuurfonds heeft de ambitie om, naar het voorbeeld van haar bestaande fondsen, in iedere provincie een fonds in te richten zodat ook toekomstige generaties kunnen genieten van ons mooie landschap. Dit willen wij doen in nauwe samenwerking met gelijkgestemde organisaties.

Onze visie
We maken ons sterk voor ‘wise-use’ beheer waarbij voor de mens een belangrijke rol is weggelegd. Verantwoord oogsten mag. Op onder andere eigen terreinen laten we zien hoe de natuur zo behouden en versterkt wordt. Daarnaast zijn we voorstander van een aanpak waarbij een gebied ‘zelf’ invulling geeft aan de ontwikkeling van de natuur.

Samenwerking
SBNL Natuurfonds is voor samenwerking, tegen versnippering. SBNL zoekt actief naar samenwerking met gelijkgezinde organisaties om de versnippering van belangen te voorkomen. We werken samen met o.a. de Federatie Particulier Grondbezit, de Jagersvereniging en LTO Nederland. Samen vertegenwoordigen wij ca. 350.000 hectare natuur en landschap. Daarmee zijn we in hectares veruit de grootste van het land. En binnen onze organisatie zijn de weidevogelbeheerders van Vanellus vanellus (Latijn voor kievit) actief. Daarnaast blijft SBNL Natuurfonds samenwerking zoeken met de agrarische natuurverenigingen (ANV’s). De ANV’s op hun beurt ontvangen graag de promotionele steun van SBNL Natuurfonds en van door haar beheerde fondsen."