Integrale gebiedsontwikkeling

gebiedsontwikkeling_nieuwe_stijl.jpg

Gebiedsontwikkeling Nieuwe Stijl (GONS) is een betrekkelijk nieuw fenomeen. Het eerste praktijkcongres hierover heeft in november 2013 plaatsgevonden.

Gebiedsontwikkeling Nieuwe Stijl (GONS) is een betrekkelijk nieuw fenomeen. Het eerste praktijkcongres hierover heeft in november 2013 plaatsgevonden.

integrale_gebiedsontwikkeling_grensmaas.png

Het project Grensmaas is een mooi voorbeeld van integrale gebiedsontwikkeling: 43 km hoogwaterbescherming én 1.000 ha nieuwe natuur, en dat alles wordt ook nog eens kostenneutraal gerealiseerd dankzij grindwinning, waar bouwbedrijven belang bij hebben.

Het project Grensmaas is een mooi voorbeeld van integrale gebiedsontwikkeling: 43 km hoogwaterbescherming én 1.000 ha nieuwe natuur, en dat alles wordt ook nog eens kostenneutraal gerealiseerd dankzij grindwinning, waar bouwbedrijven belang bij hebben.

Vroeger - en helaas soms nog steeds - streed iedere partij die iets in een gebied wilde ontwikkelen, vaak alleen voor zijn eigen belang (bijv. projectontwikkelaars / woningbouwers, waterschappen, landbouwers, zandafgravers / grindwinners, gemeenten, natuurorganisaties, recreatiebedrijven, ontwikkelaars van zonneparken en windparken). Dat kan nog weleens botsen met de belangen van andere partijen in een gebied. Slimmer is het daarom om bij voorbaat met alle partijen om de tafel te zitten en alle belangen integraal in het onderzoek naar de ontwikkeling van een gebied mee te nemen. Dat voorkomt nodeloze tegenstellingen en vaak tijdrovende procedures verderop in het traject - vaak tot de Raad van State aan toe - , en biedt 1=1=3 kansen; je kunt samen meer toekomstmogelijkheden realiseren in een gebied dan alleen. En de belangen en problemen van bijv. de landbouw, bevolkingskrimp, vergrijzing en ontgroening, waterbeheersing, natuur en milieu, klimaat, biodiversiteit, toerisme en recreatie en leefbaarheid voor de bevolking, vragen om een geintegreerde aanpak. En vaak kost het ook nog minder tijd en/of geld dan wanneer ieder voor zich er zijn plannen zou ontwikkelen en uitvoeren.

Bijvoorbeeld waterschappen gaan steeds vaker op deze manier te werk: als zij in een gebied aan het werk gaan om hun primaire taak te vervullen: het herinrichten van de waterhuishouding (in het kader van de bestrijding van wateroverlast - door de klimaatveranderingen - en/of verdroging), kan het gebied vaak op een zodanig manier worden ingericht dat het tevens de landbouw (efficiëntere kavels met voor hen betere waterhuishouding), natuur (bijv. meanderende beken, natuurvriendelijke oevers) en recreatie (fiets- en wandelpaden) ten goede komt.

Nadere informatie

- Water leeft, in de integrale gebiedsontwikkeling? : hoe een procesontwerp kan bijdragen aan het beheersen van complexe vraagstukken. Afstudeeronderzoek Wiepkje Elsinga, University of Twente, 2007.

- Ook Desirée Uitzetter, directeur Gebiedsontwikkeling bij ontwikkelaar BPD, concludeert anno 2019 dat disciplines als landbouw, natuur, woningbouw en verkeer en vervoer ondanks alle goede voornemens nog te zeer ieder voor zich opereren, en dat er nu echt werk gemaakt moet worden van echte integrale gebiedsontwikkeling, waarbij de belangen van alle disciplines in samenhang moeten worden bekeken en opgepakt.

Mooie voorbeelden van integrale gebiedsontwikkeling met win-wins

- In het Grensmaas-project (een maar liefst ca. 40 km lang traject, van Maastricht tot Maasbracht) is, naast de primaire taak van waterbeheersing, tegelijkertijd ook veel nieuwe natuur gerealiseerd, en het hele project, dat in totaal 700 miljoen euro kost, kan dankzij grindwinning ook nog eens kostenneutraal worden uitgevoerd!

- Park Lingezegen is de naam voor de integrale ontwikkeling van het landelijke - maar tevens verstedelijkende - gebied tussen Arnhem en Nijmegen.

- "De landelijke opgave van het waterschap voor waterberging rond Kruisland werd hier gekoppeld aan het plaatselijk gebeuren. Tijdens het Waterpoort Café gingen de aanwezigen aan de hand van kaarten en posters in gesprek over hun wensen, hun dromen en concrete initiatieven voor het gebied. Zo is er gekeken naar extraatjes voor de omgeving zoals ommetjes voor wandelaars, vissteigers of visstoepen voor de hengelsporters en kanosteigers voor natuurliefhebbers die de kreken vanaf het water willen beleven. Maar ook activiteiten die de geschiedenis van dit gebied laten zien. Wie weet nu nog dat de Cruijslandse Kreken ooit zijn gebruikt als inundatiegebied in de Zuiderwaterlinie? Al deze ideeën zijn samengekomen in een wensbeeld. Een perspectief dat uit het gebied zelf kwam, en dat laat zien dat het versterken en verbeteren van het krekensysteem, het behouden van het karakter van het open landschap, het verbeteren van de landbouwstructuur en het creëren van recreatiemogelijkheden heel goed hand in hand kunnen gaan. Een mooi voorbeeld van integrale gebiedsontwikkeling met win-wins dus!"