Door coccolietenkrijt minder of niet meer baggeren?

Waterschap Scheldestromen, hengelsportvereniging Geduld Overwint Alles Axel en Sportvisserij Zuidwest Nederland voeren samen een proef uit met coccolietenkrijt in de IJsbaanvijver in Axel. Dit krijt moet ervoor zorgen dat de bagger- en sliblaag in de vijver goedkoop en zonder daadwerkelijk te baggeren afneemt. Door het krijt kan het water in de IJsbaanvijver een melkachtige kleur krijgen.

Hoe werkt het?
"De weldaden van coccolietenkrijt behoren ondertussen tot de basiskennis van de gemiddelde waterbeheerder. Door 's winters of aan het begin van de lente het water te behandelen met dit zuivere minerale product - opgebouwd uit holle skeletstructuren die afkomstig zijn van microscopisch kleine schaaldiertjes uit de oceanen - stimuleren we het herstel van waterfauna en -flora. Dit natuurproduct neutraliseert mogelijke verzuring, stabiliseert de pH, bevordert de helderheid van het water en vermindert modder- en sliblagen waardoor het teveel aan meststoffen wordt terug gedrongen.

Dood organisch materiaal stapelt zich namelijk onder water gedurende jaren op tot een dikke laag slib, die bovendien zuurstofarm is. De afbraakprocessen die hierin plaatsvinden gebeuren anaeroob (zonder zuurstof). Hierbij worden giftige stoffen gevormd (methaan, ammoniak, waterstofsulfide) die vissterfte kunnen veroorzaken. Bovendien werken deze anaerobe afbraakprocessen verzuring in de hand.

Coccolietenkrijt zinkt naar de bodem en verrijkt de sliblaag met zuurstof, waardoor – in plaats van anaerobe – de aerobe bacteriële afbraak wordt gestimuleerd. Het langzame oplosproces doet bovendien de zuurtegraad stijgen, en ook dit is een katalysator voor de bacteriële afbraak van de sliblaag. Zeker op ondiepe, afgesloten waters met een dikke sliblaag op de bodem, houdt een lange periode van vorst steeds een risico in. Zuurstoftekort tijdens de wintermaanden is bovendien altijd een sluimerend gevaar voor quasi alle vissoorten. Het systematisch en planmatig toedienen van coccolietenkrijt helpt dit risico jaar na jaar te verkleinen. Ook dit is waterbeheer!", aldus Mark Hoedemakers (voorzitter van de Vereniging van Belgische Karpervissers VBK) in zijn artikel d.d. 7-5-2013, dat je onder de link bovenaan deze pagina in zijn geheel kunt lezen.

Verloop proef
De proef duurt in totaal 3 jaar (2016 t/m 2018). Voordat het krijt wordt uitgestrooid, is de dikte van de laag bagger op de bodem van de vijver gemeten. Nadien en in 2017 en 2018 wordt dit nogmaals gedaan. Waterschap Scheldestromen verzorgt de monitoring en meet de ontwikkeling van de sliblaag, de chemische waterkwaliteit en het onderwaterleven (macrofauna).

Uitkomst proef
Eind 2018 moet duidelijk zijn of het coccolietenkrijt daadwerkelijk een aanvulling of zelfs een vervanger kan zijn voor baggerwerkzaamheden. De uitslag van de proef kan in het meest positieve scenario betekenen dat baggeren minder vaak of niet meer noodzakelijk is bepaalde waterlopen. Waterlopen moeten nu nog regelmatig worden gebaggerd om doorstroming en afvoer van water te kunnen garanderen.

In het buitenland wordt het krijt al gebruikt, bijv. sinds 2012 jaarlijks in plas De Heylakker te Maasmechelen. Ook in Nederland lopen er op verschillende plaatsen proeven met het coccolietenkrijt.