Kennisbank

Abeltjeshuis is, met slechts een huis en twee inwoners, een van de plaatsen in de categorie 'Kleinste plaats van Nederland'. Bovendien is het ook qua oppervlakte de kleinste plaats, want volgens de bebording kom je er daar in en ga je er gelijk weer uit.

Eén van de vragen die men ons weleens stelt over topografische aangelegenheden is wat de kleinste plaats van Nederland is. Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. Het hangt er namelijk maar net vanaf hoe je het begrip 'plaats' definieert. Daar is geen korte eenduidige definitie voor mogelijk. Is een plaats - alleen - een plaats als er een plaatsnaambord staat? Dat klinkt aannemelijk. Er zijn echter legio plaatsen zonder plaatsnaambord (zijnde ca. de helft van de 4.000 buurtschappen in ons land). Daarentegen zijn er ook 2 'plekken' met een plaatsnaambord waar geen huizen staan, nl.

Staverden is een van de plaatsen die zich profileert als 'Kleinste stad van Nederland'. Het staat zelfs op de plaatsnaamborden vermeld. Het is geografisch gezien echter slechts een buurtschapje. Het gaat hier dan ook om de in 1298 verleende 'stadsrechten'

Er zijn verschillende plaatsen in ons land die hier en daar genoemd worden (dan wel zichzelf op de kaart zetten) als 'Kleinste stad van Nederland', en waar voor alle iets te zeggen valt, afhankelijk van met welke bril je ernaar kijkt. Gaat het bijvoorbeeld om kleinte qua aantal huizen, qua aantal inwoners of qua oppervlakte? Heb je het over een klein plaatsje dat ooit stadsrechten heeft gekregen of over een plaats die ook nu nog een zeker stedelijk voorkomen heeft? Wettelijk heeft het begrip 'stad' overigens al sinds 1851 geen betekenis meer.

De klimaatveranderingen van de afgelopen en komende jaren hebben gevolgen op vele gebieden. In recente onderzoeken van PBL, KNMI en Kennis voor Klimaat is gepubliceerd hoe instanties hier tijdig op kunnen inspelen.

Klimaatakkoord maakt halvering CO2-uitstoot haalbaar en betaalbaar

Over het fenomeen 'krimp' (bevolkingsdaling), dat in sommige regio's al speelt, maar in nog veel meer regio's de komende jaren gáát spelen, zijn inmiddels gelukkig veel studies verschenen met analyses én oplossingsrichtingen. Dit is er een van.

Wat is krimp?

Suikerbietenrooier

- "Nederland moet afstand nemen van het idee dat landbouw een zuiver economische activiteit is waarvoor alles moet wijken. De huidige weg van schaalvergroting is een doodlopende. Vanaf de jaren vijftig was ons landbouwbeleid gericht op schaalvergroting en specialisatie. Landbouw werd opgevat als een economische activiteit, waarvoor alles moest wijken. Op tal van terreinen werd landbouw gekoesterd via subsidies. De gevolgen kennen we. De bodem raakte verzadigd met stikstof en fosfaat. Het oppervlakte- en grondwater werd verontreinigd met bestrijdingsmiddelen.

Rond 2005 zijn in de provincies Overijssel, Gelderland, Noord-Brabant en Limburg 136 zogeheten Landbouwontwikkelingsgebieden (LOG's) vastgesteld. Dit zijn gebieden waar intensieve veehouderijen, die elders 'in de weg zitten' omdat ze bijvoorbeeld te dicht op woonbebouwing zitten of de totstandkoming van grotere aaneengesloten natuurgebieden in de weg staan, zich zouden moeten kunnen hervestigen. Kennelijk zijn de LOG's daar door bepaalde instanties geschikt voor bevonden.

Sinds ca. 2000 is Westerhaar-Vriezenveensewijk de langste plaatsnaam van Nederland. Maar ter plekke noemt men dat gewoon gemakshalve Westerhaar, dus na de 'fusie' van die dorpen had men het net zo goed gelijk gewoon bij de naam Westerhaar kunnen laten...

De langste plaatsnamen van Nederland waren tot voor kort Gasselternijveenschemond Eerste Dwarsdiep en Gasselternijveenschemond Tweede Dwarsdiep. Beide plaatsnamen hebben tot in de jaren tachtig in de atlassen gestaan, en de eerstgenoemde heeft ook zo op officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) gestaan.

Dorpshuizen zijn van groot belang voor behoud en bevordering van de leefbaarheid in de kleine kernen, temeer daar de afgelopen en komende jaren veel kleine scholen in kleine kernen zijn en worden gesloten.

De leefbaarheid van kleine kernen (buurtschappen en dorpen tot ca. 5.000 inwoners) staat onder druk, door ontwikkelingen van de laatste jaren die elkaar soms ook nog beïnvloeden en versterken. Enkele voorbeelden:
- Kleinere gezinnen > minder kinderen ('ontgroening') > minder kinderen voor de dorpsscholen, die daardoor soms door het minimumaantal, de zogeheten opheffingsnorm - die per gemeente of kern kan verschillen - (dreigen te) zakken en/of problemen krijgen met de kwaliteit > minder jeugdleden voor de verenigingen.

- "De zomer van 2018 was erg droog en warm. Dat merken we anno juni 2019 nog steeds: op veel plekken in Nederland is de droogte nog niet voorbij. Libellen leven als larve in het water en droogte kan dan ook een probleem zijn. We beginnen de gevolgen nu duidelijk te zien en het ziet er niet goed uit. Een voorbode van wat er kan gebeuren door klimaatverandering. Libellenlarven leven in het water. Sommige soorten kunnen prima overleven in de vijver, zoals de viervlek en de grote keizerlibel. Maar er zijn ook libellen die juist afhankelijk zijn van zeer specifieke leefgebieden.

Naast luchtvervuiling is er ook sprake van lichtvervuiling. Uit onderzoek blijkt dat verlichting negatieve effecten op dieren heeft. Omdat meer dan 50% van de dieren 's nachts actief is, heeft licht een grote impact. Veel dieren worden aangetrokken - zoals insecten die om een lamp heen draaien - of juist afgestoten door licht. Dit zorgt voor versnippering van leefgebieden, maar ook voor een grotere kans om ten prooi te vallen aan andere dieren. De sterke teruggang van de insectensoorten wordt door een aantal onderzoekers vooral aan verlichting geweten.

Pagina's