Katwijk aan den Rijn

Plaats
Dorp
Katwijk
Bollenstreek
Zuid-Holland

Katwijk aan den Rijn

Terug naar boven

Status

- Katwijk aan den Rijn is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de regio Bollenstreek, gemeente Katwijk.

- De gemeente Katwijk heeft in 1978, bij de totstandkoming van het huidige postcodesysteem, geen eigen postcodes en postadres-plaatsnamen aangevraagd voor haar dorpen Katwijk aan Zee en Katwijk aan den Rijn, vandaar dat die sindsdien voor de postadressen 'in' de postale plaatsnaam Katwijk liggen. Wij merken dat ook in veel gevallen over de plaats(naam) Katwijk wordt gesproken, waarbij men dan doelt op het geheel van beide dorpen gezamenlijk. De dorpen zijn inmiddels ook aan elkaar gegroeid en voor een buitenstaander wellicht niet duidelijk van elkaar meer te onderscheiden. Toch hebben beide dorpen nog wel een duidelijke eigen identiteit, en zijn er nog veel inwoners en instanties die wel degelijk over de beide kernen spreken als zijnde aparte dorpen, en dat soms ook zo in hun adres schrijven. Vandaar dat wij ons daarbij aansluiten en beide kernen nog altijd als 'dorp' kwalificeren.

- Ter plekke staan ook blauwe plaatsnaamborden en witte plaatsnaamborden (als je binnen de gemeente vanuit een andere aansluitende dorpskern binnenkomt) met de plaatsnaam Katwijk aan den Rijn.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Kattik.

Oudere vermeldingen
1224 kopie 1328 apud Renum Catwijch, 1280-1287 Catwiic, 1343 Catwyk up ten Rijn, 1351-1356 Catwijc, 1388 Catwyc opten Ryn, 1518 Catwijck opten Rijn, 1573 Catwijck op Rhijn, 1725 Katwyk op Ryn, 1845 "Katwijk aan den Rijn, of Katwijk op den Rijn, ook wel Katwijk-Binnen genoemd (ten opzichte van Katwijk aan Zee, dat ook wel Katwijk-Buiten werd genoemd).

Naamsverklaring
Samenstelling van wijk 'hoeve, nederzetting, dorp' en een eerste deel kat, waarvan de betekenis moeilijk te bepalen is. De toevoeging apud Renum duidt er mogelijk op dat de vestiging zich begin 13e eeuw al in twee kernen had gesplitst en dat de toevoeging functioneel was ter onderscheiding van Katwijk aan Zee.(1)

Terug naar boven

Ligging

Katwijk aan den Rijn ligt NW van Leiden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Katwijk aan den Rijn 203 huizen met 1.005 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.500 huizen met ca. 6.000 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Katwijk aan den Rijn heeft 24 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) Dorpskerk in Katwijk aan den Rijn (Kerklaan 12) is gesticht in 1231 en is daarmee een van de oudste kerken in de omgeving. van Katwijk. In de 13e eeuw werd er een kapel gebouwd, die toebehoorde aan een leprozerie, een verpleegtehuis voor melaatsen. De bouwstijl is in de loop der eeuwen flink veranderd en uitgebreid. Het hoofdkoor, de toren en de middenbeuk zijn de oudste delen van de kerk. De consistorie is er later tegenaan gebouwd. De huidige hoofdingang behoort tot het jongste gedeelte. Van 1974-1977 is de dorpskerk volledig gerestaureerd. De toren is eigendom van de gemeente. De kerk is gebouwd op een oude strandwal. Deze ondergrond is waarschijnlijk de reden dat de kerk niet in het midden van het vroegere dorp is gebouwd. Het orgel is in 1765 gebouwd door de Leidse orgelbouwer Pieter Assendelft in rococo-stijl. Baron van Wassenaer van Catwijck, burggraaf van Leiden en Heer van Katwijk, heeft dit orgel aan de Hervormde gemeente geschonken. In de loop der eeuwen is het instrument uitgebreid en gewijzigd.

- Korenmolen De Geregtigheid in Katwijk aan den Rijn (Valkenburgseweg 7) is een conisch gemetselde stellingmolen uit 1740. Op dezelfde plaats stond in 1360 al een korenmolen, die eigendom was van Filips van Wassenaar, burggraaf van Leiden. Dit is wellicht een standerdmolen geweest. De molen is in 1963 door brand getroffen, waarbij het binnenwerk zwaar werd beschadigd. Enkele jaren later, in 1968, is De Geregtigheid gerestaureerd. In 2010 zijn de roeden van de molen vervangen. Katwijk had nog een tweede korenmolen, die in 1852 naar de Haarlemmermeer is verplaatst. Veel bewoners van de aangrenzende Molenweg en het Molenplein hebben miniatuurmolens van deze of een andere (koren)molen in hun tuin of op het dak staan.

Reactie toevoegen