Kaag

Plaats
Dorp
Kaag en Braassem
Holland Rijnland
Zuid-Holland

kaag groeten uit 1964 [640x480].jpg

Kaag Groeten uit 1964

Kaag Groeten uit 1964

Kaag

Terug naar boven

Status

- Kaag is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Holland Rijnland, gemeente Kaag en Braassem. T/m 2008 gemeente Alkemade.

- Het dorp Kaag werkt op veel gebieden samen met het vrijwel even grote of beter gezegd kleine buurdorp Buitenkaag. Ze worden samen dan ook wel als tweelingdorp beschouwd. Bijzonder daarbij is dat de dorpen in verschillende gemeenten én provincies liggen. Eerstgenoemd dorp ligt dus in de provincie Zuid-Holland, gemeente Kaag en Braassem, laatstgenoemd dorp ligt in de provincie Noord-Holland, gemeente Haarlemmermeer (iets soortgelijks doet zich in ons land voor bij de dorpen Holthees en Smakt in respectievelijk Brabant en Limburg). Formeel, d.w.z. voor bijv. de plaatsnaamborden en de postadressen, zijn het nog wel aparte plaatsen.

Terug naar boven

Naam

Spelling
In de volksmond spreekt men wel van De Kaag.

Alternatieve benamingen
Binnenkaag, Kaageiland, Kaagdorp. Op deze pagina bijvoorbeeld worden deze 3 namen door elkaar gebruikt als kennelijke synoniemen voor de officiële naam Kaag.

Oudere vermeldingen
1573 Caeghe, 1639 Kaech.

Naamsverklaring
Identiek met kaag of koog, het Middelnederlandse caghe of cooch betekent 'onbedijkt of slechts door een lichte zomerdijk bekaaid land', zie ook Koog aan de Zaan. De vorm kaag geldt als Fries, de vorm koog als Hollands (vergelijk Akersloot).(1)

Terug naar boven

Ligging

Kaag ligt Z van Lisse, O van Sassenheim, op het Kagereiland / in de Kaagerpolder en in de Kagerplassen, en grenst in het N aan de provincie Noord-Holland (gemeente Haarlemmermeer, kern Buitenkaag). De enige manier om op dit dorp te komen is met een pontje vanuit de kern Buitenkaag over de Ringvaart van de Haarlemmermeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Kaag 26 huizen met 227 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 190 huizen met ca. 480 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Kaag wordt voor het eerst genoemd in 1308. Het is nu niet meer voor te stellen, maar tot eind 16e eeuw was dit het grootste dorp van de gemeente Alkemade. De groeimogelijkheden van het dorp waren en zijn echter beperkt, door de ligging op een eiland. Tegenwoordig is het het kleinste dorp van de gemeente Kaag en Braassem.

Scheepswerf Royal Van Lent is hier gevestigd sinds 1849 en gezichtsbepalend voor het eiland. Door de uitgebreide watersportmogelijkheden is Kaag populair bij toeristen. De meeste inwoners zijn echter niet van het toerisme afhankelijk maar werken buiten het eiland.

De Werkgroep Oud Kaag (een initiatief van Aad Onderwater, o.a. voorzitter van Stichting Promotie Kaag) is anno 2013 in oprichting.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kaag heeft 5 rijksmonumenten.

- Kaag heeft 3 gemeentelijke monumenten.

- Tegenover de Kerkwijk - het insteekhaventje dat uitkomt op het Gravenwater, wat kan worden gezien als een onderdeel van de Kagerplassen - staat het Protestantse kerkje (voorheen Hervormd) (Kon. Julianalaan 7) van de Protestantse (PKN) Gemeente te Kaag. Deze kerk staat hier sinds 1874. Voor de Reformatie stond hier een kapel toegewijd aan Maria Magdalena, niet als een zelfstandige gemeente maar als een buitenpost die behoorde bij de RK parochie van Sassenheim. In 1618 is hier met behulp van de Staten van Holland een kerk gebouwd, die ruim 250 jaar dienst heeft gedaan als protestants bedehuis. Aan het einde van de 19e eeuw was zij zo bouwvallig, dat zij moest worden afgebroken. De kleine Hervormde Gemeente van Kaag was echter financieel niet draagkrachtig genoeg om een nieuw kerkgebouw te bekostigen, daarom werd een landelijke actie ondernomen om de benodigde gelden bijeen te brengen. In 1873 kon men met de bouw van het huidige kerkgebouw beginnen en op 15 maart 1874 is de kerk in gebruik genomen. Geheel naar de opvattingen uit die tijd werd een laat Victoriaanse bouwstijl aangehouden. Het interieur is een zogeheten zaalkerk, waarin de preekstoel centraal staat, omdat volgens oud-protestante opvatting de lezing en verkondiging van Gods Woord het belangrijkste deel is van de liturgie.

In de kerk hangen twee koperen kronen uit de 18e eeuw. Destijds geschonken door de ambachtsheer van Alkemade, Baron van Wassenaar, en voorzien van zijn wapenschild. Eén ervan heeft dan ook drie schildjes met het wapen van Wassenaar, een boeier onder zeil, voorzien van vlaggen en de naam Johannes Huybertse van Daale erop. Ook de beide koperen lezenaars zijn een schenking van de ambachtsheer. Het orgel is een pijporgel, waarschijnlijk gebouwd in 1790 door de Haagse orgelbouwer Hans Hess. Het is in 1961 uitgebreid en ingrijpend gerestaureerd. De bijbel op de kansel is een Statenbijbel, die in 1729 bij Pieter en Jacob Keur in Dordrecht is gedrukt. Verder nog een voorzangers-Bijbel uit 1768, afkomstig uit de Amstelkerk in Amsterdam. De overdekte banken terzijde van de preekstoel zijn zitplaatsen voor de kerkenraadsleden en aan de preekstoeltrap bevindt zich een koperen doopbekken.

De luidklok in de kleine toren dateert uit 1675, is gegoten bij de firma P. Hemony in Amsterdam en draagt als randschrift ‘temporis extremi tum memor esto tui’ wat vrij vertaald betekent: “gedenk te sterven”. Deze luidklok is op 28 april 1943 door de bezetter uit de toren gehaald om net als veel andere exemplaren als grondstof te dienen voor de Nazi-oorlogsindustrie. De schipper die het transport verzorgde, liet zijn schip echter zinken op het IJsselmeer. Na de oorlog zijn schip en lading geborgen en sinds 1946 hangt de klok weer in de toren... Op de toren staat als windwijzer een zogeheten Kaagschip, een type vaartuig waarmee de Kagenaars in vroeger eeuwen een belangrijk aandeel hadden in de vrachtvaart. (© Protestantse Gemeente te Kaag)

- Wipmolen De Kager dateert vermoedelijk uit ca. 1683.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Het Kaags Muziekfestival (1e zondag van juli) omvat verschillende muziekstijlen en is gratis toegankelijk (uiteraard moet je voor de pont wel betalen als gebruikelijk). Het festival speelt zich af in de dorpen Kaag en Buitenkaag.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De veerpont Kaag - Buitenkaag over de Ringvaart van de Haarlemmermeer vaart dagelijks, 24 uur per dag, en is ook geschikt voor auto's en vrachtwagens.

- Fiets- en voetveer 't Heen en Weertje tussen Kaag en Oud Ade vaart alleen van mei t/m september. Voor dagen, tijden en tarieven zie de link.

- De Kagerplassen is het oudste watersportgebied van Nederland.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - De site Kaag.nl promoot niet alleen dit dorp, maar ook buurdorp Buitenkaag, de Kagerplassen, het Braassemermeer en Leiden. Op de site vind je o.a. een aantal bezienswaardigheden, recreatiemogelijkheden en een aantal webcams waarmee je virtueel een aantal plekken in de omgeving van het dorp kunt bekijken.

- Nieuws: - Nieuws uit Kaag op Facebook.

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Kaag - Buitenkaag is opgericht in 1972.

Reactie toevoegen