IJlst

Plaats
Stad
Súdwest-Fryslân
Fryslân

ijlst_collage.jpg

IJlst, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

IJlst, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Drijlts..JPG

IJlst, één van de Friese Elfsteden.

IJlst, één van de Friese Elfsteden.

Drijlts.JPG

Bijzonder zijn de overtuinen in IJlst.

Bijzonder zijn de overtuinen in IJlst.

Drijlts._0.JPG

Op de Galama-gracht in IJlst.

Op de Galama-gracht in IJlst.

IJlst

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving IJlst.

- Bij Watze en Marja de Vries van melkveehouderij De Wylde Boerinne (De Terpen 1) kun je met de melktap eenvoudig zelf je verse (rauwe) melk tappen. De melk kost €0,60 per liter. Je kunt zelf een kan of fles meenemen, maar ze hebben ook flessen te koop voor €1,00 per stuk. Deze flessen kun je afwassen en telkens opnieuw gebruiken. Je zet de fles in de tap en je gooit er gepast geld in. Na een druk op de knop komt de melk uit de tap in de fles. Verder verkopen ze in hun winkeltje nog diverse zuivel- en meelproducten (die laatste komen van de molen van Woudsend).

Terug naar boven

Status

- IJlst is een stad in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 gemeente Wymbritseradiel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1983. Het is een van de Friese 'elf steden'.

- Wapen van de voormalige gemeente IJlst.

- Onder de stad IJlst valt ook een klein deel van de buurtschap Nijezijl (het deel O van de sluis).

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Drylts.

Oudere vermeldingen
1313 Ylike, 1315 Yhlike, 1377 Yilse, 1399 Trils, Yltze, 1491 Ylst.

Naamsverklaring
Moeilijk te duiden naam. Is wel beschouwd als î-laki* 'aan de Ee-waterloop'. Ook denkt men aan yl 'eelt', wat dan betrekking zou hebben op de harde grond. Deze verklaringen overtuigen niet. De huidige Friese vorm is ontstaan uit to der Ylst.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

IJlst ligt direct ZW van Sneek, en is een zeer waterrijke plaats, met haar ligging aan een reeks waterlopen, met name de Geau (Geeuw), de Wilddraai, de Baukesleat, de Tsjerkesleat (Kerksloot), de Weinsleat (Wijnsloot), It Sou, de Terpenssleat, de Nauwe Wimerts, de Wide Wimerts (Wijde Wijmerts) en de Riper Feart. De stad was, toen het nog een gemeente was, ingesloten door de gemeente Wymbritseradiel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente IJlst 221 huizen met 1.378 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 200/1.250 (= huizen/inwoners) en 'jurisdictie' 21/128. Tegenwoordig heeft het stadje ca. 1.300 huizen met ca. 3.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

IJlst is hiërarchisch de 10e stad van de Friese 'elf steden'. In 1268 krijgt de plaats stadsrechten en in 1379 marktrechten.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- IJlst heeft 43 rijksmonumenten.

- Doopsgezinde Vermaning uit 1857 van de Doopsgezinde Gemeente IJlst.

- Aan de boorden van de Geeuw, de eeuwenoude vaarverbinding tussen IJlst en Sneek, staat de unieke houtzaagmolen De Rat (Sneekerpad 16), die nog altijd volop in bedrijf is. Stammen die liggen te wateren, het geluid van de draaiende wieken, het gestamp van de op en neergaande zaagramen, de geur van versgezaagd hout; hier ervaar je nog het oude houtzagersambacht zoals dat al ruim drie eeuwen in De Rat dagelijks wordt uitgevoerd. De molen is iedere zaterdag geopend van 9.00 tot 17.00 uur en in de maanden mei t/m september ook nog op woensdag, donderdag, en vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur.

- De Terpensmole (voor 2011: Himmole), is in 2011 herplaatst aan het Sneekerpad in IJlst, vanuit Sneek, waar de biotoop was aangetast door recente bomenaanplant en wegaanleg. De molen staat ca. 300 meter van molen De Rat, welke molenaars ook de Terpensmole beheren. De Terpensmole heeft een functie als reservebemaling van de polder, met uitschot op de Geeuw. De molen was in 1982 nieuw gebouwd in Sneek, als beoogde herbouw van de vervallen spinnekopmolen Minne Finne in Grou. Die molen is daar afgebroken en beoogde in Sneek te worden herplaatst, maar daar besloot men van die onderdelen geen gebruik te maken en een compleet nieuwe molen te bouwen.

- Gevelstenen in IJlst.

- IJlst is bij schaatsers bekend vanwege de voormalige schaats- en gereedschapsfabriek van de firma J. Nooitgedagt. Na een bestaan van bijna een eeuw is het bedrijf eind jaren negentig opgeheven. De oude fabrieksgebouwen zijn in 2007 gerestaureerd en in gebruik genomen als Museum Nooitgedagt.

- Volgens planning gaat eind 2017 Museum Houtstad van start. Het museum gaat zich toeleggen op de ambachtelijke historie van IJlst, dat in de 19e eeuw een bloeiende houthandel kende, die vele scheepsbouwers naar de omgeving trok. Het museum is een initiatief van de stichtingen Houtzaagmolen De Rat, Museum Nooitgedagt, De Houten Bok en het Moleninformatiecentrum. Vooral Museum Nooitgedacht heeft zich gerealiseerd dat het lastig zal zijn in de toekomst zelfstandig te kunnen blijven voortbestaan. In een nieuw multifunctioneel gebouw komen de stichtingen samen en zullen ook één stichting gaan vormen: Stichting Museum Houtstad.

Terug naar boven

Evenementen

- In 2018 gaat IJlst vieren dat het 750 jaar stadsrechten heeft.

- Het historische en schilderachtige centrum van IJlst is zeer geschikte locatie voor een fair. Daarom wordt hier sinds 2010 op de 1e zaterdag in juni de Overtuinenfair georganiseerd. In de verschillende overtuinen komen ca. 40 kramen te staan met een uiteenlopend assortiment. Dit varieert van curiosa, brocante, antiek en heiligenbeelden tot bloemen, planten en kleding. Verder zijn er lekkernijen, woonaccessoires, tuinmeubelen en er is aandacht voor handvaardigheid en ambachten. Natuurlijk zijn er ook houtproducten, want IJlst is niet voor niets Houtstad. De entree van €2,50 (v.a. 12 jaar) komt ten goede aan een lokaal of regionaal goed doel.

Terug naar boven

Beeld

- Op de site Archief IJlst vind je o.a. honderden oude foto's en ansichtkaarten van deze stad, met toelichting.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Stadsbelang IJlst.

- MFC - MFC De Útherne is een Sport-, Cultuur- en Horecacomplex met 2 voetbalvelden waarvan één kunstgras met wedstrijdverlichting en een oefenhoek. Verder is er een sporthal, een sport-/cultuurzaal met podium, bergingen en kleedkamers, en een vergaderzaal tot 50 personen. Het geheel wordt gecompleteerd door een ruime en gezellige foyer, met daarnaast een ruime horeca-afdeling met bar, keuken en terras.

- Sport: - Fierljepferiening Drylts e.o.

- Zorg: - Zorgboerderij Zo gek nog niet. - Nij Ylostins is een woonzorgcomplex van Patyna met een landelijke, dorpse sfeer, waar de zorg altijd binnen handbereik is en het sociale leven op een prettige wijze in stand wordt gehouden. Je woont in Nij Ylostins zelfstandig, maar kunt, als dit nodig is, altijd terugvallen op het professionele zorgteam. Naast de zorg is Nij Ylostins ook een plek om elkaar te ontmoeten, bijvoorbeeld bij de activiteiten die georganiseerd worden, in het restaurant of in de bibliotheek. Ook inwoners van IJlst zijn daarbij van harte welkom. - Nieuws van Nij Ylostins op Facebook.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van IJlst algemeen.

Reactie toevoegen