Huppel

Plaats
Buurtschap
Winterswijk
Achterhoek
Gelderland

huppel_boerderij_boeijink_boeijinkweg_9.jpg

4 van de 6 rijksmonumenten in buurtschap Huppel hebben betrekking op boerderij Boeijink met schuren en stal. Het complex met omgeving wordt beheerd door Geldersch Landschap & Kasteelen en is verbouwd tot 12 appartementen voor mensen met een beperking.

4 van de 6 rijksmonumenten in buurtschap Huppel hebben betrekking op boerderij Boeijink met schuren en stal. Het complex met omgeving wordt beheerd door Geldersch Landschap & Kasteelen en is verbouwd tot 12 appartementen voor mensen met een beperking.

Huppel Winterswijk voorm havezate t Walien [640x480].jpg

Huppel, voormalige Havezathe 't Waliën, tekening van Cornelis Pronk, jaar onbekend (d.w.z.: ergens tussen 1711 en 1759). Bron: Het Gelders Archief

Huppel, voormalige Havezathe 't Waliën, tekening van Cornelis Pronk, jaar onbekend (d.w.z.: ergens tussen 1711 en 1759). Bron: Het Gelders Archief

Huppel

Terug naar boven

Status

- Huppel is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Winterswijk.

- De buurtschap heeft een eigen postcode (7105) en plaatsnaam in het postcodeboek en in de gemeentelijke basisadministratie (BAG) en is daarmee een formele 'woonplaats'. De postale plaatsnaam is 'Winterswijk Huppel'. Praktisch gezien is deze woonplaats een buurtschap van Winterswijk.

- Niet te verwarren met de N van Groenlo gelegen buurtschap Hupsel (die onder Eibergen valt).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1188 kopie 13e eeuw Huppelo, 1377 Huppelo.

Naamsverklaring
Samenstelling van het Germaanse huppan-* 'hop' en lo 'licht, open bos'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Huppel ligt NO van Winterswijk, rond de Huppelseweg, en grenst in het N aan Duitsland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Huppel 38 huizen met 273 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 170 huizen met ca. 430 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis en beschrijving

Vanouds leefden de inwoners van Huppel vooral van de landbouw. Tegenwoordig hebben veel boerderijen hun agrarische functie verloren en heeft de buurtschap in toenemende mate ook een functie als landelijk woongebied.

Van de voormalige havezathe 't Waliën, gelegen naast de huidige gelijknamige basisschool, rest tegenwoordig nog slechts een stuk van de westmuur met daarin 8 familiewapens (rijksmonument), een deel van de gracht en enkele bijgebouwen. De restanten zijn vanaf de openbare weg te zien. In 1908 is het huis namelijk afgebrand en niet herbouwd. Het landgoed is in dat jaar geveild, waarbij de 10 boerderijen van het landgoed en alle gronden werden verkocht (wellicht zou je de bebouwingsconcentratie rond de school nog als aparte buurtschap 't Weliën kunnen zien). Daarbij kocht de gemeente Winterswijk een stuk grond voor de bouw van de basisschool. - Nadere informatie over de voormalige havezathe 't Waliën in de buurtschap Huppel.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2010 is de Buurtschappenvisie gereedgekomen, waarin alle 9 buurtschappen van de gemeente Winterswijk gezamenlijk in kaart hebben gebracht wat zij voor de komende jaren gewenste ontwikkelingen vinden voor het buitengebied van Winterswijk.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Huppel heeft 6 rijksmonumenten. Het betreft boerderij Boeijink met schuren en opslag (Boeijinkweg 9, in totaal 4 rijksmonumenten), boerderij 't Kossink (Kremerweg 1) en buitenplaats Waliën (Waliënseweg 2).

- Huppel heeft 3 gemeentelijke monumenten. Het betreft de boerderijen op Boeijinkweg 2 en 7, en de theekoepel van de hiervoor reeds vermelde buitenplaats Waliën.

- De grote boerderij Boeijink in buurtschap Huppel (Boeijinkweg 9) kreeg haar huidige aanzien in 1904, maar de bouwgeschiedenis gaat terug tot begin 18e eeuw. De boerderij heeft een aanbouw van twee schuren en een mooi bewaard gebleven erf. Er staan hoge bomen, een stenen hondenhok, een pomp en een klein koetshuis. Vlakbij liggen een omhaagde moestuin en een boomgaard. Het complex met in totaal 27 hectare grond is in 2001 nagelaten aan Geldersch Landschap & Kasteelen, die op zoek ging naar een nieuwe bestemming om het complex in stand te kunnen houden. De laatste bewoners waren de dames Berenschot. Het was de wens van mevrouw B.G. Berenschot dat het 'scholtegoed' voor de toekomst behouden zou blijven. Sindsdien zijn de schuren gerestaureerd, is de tuin hersteld en is er een boomgaard aangelegd met traditionele fruitrassen. De deel en de voorkamer hebben hun oorspronkelijke oude stijl en interieur behouden. De boerderij met bijgebouwen is verhuurd aan zorginstelling Estinea, die er 12 appartementen heeft gereaiseerd voor begeleid wonen door mensen met autisme. Zie daarvoor verder het hoofdstuk Links > Zorg.

"Boerderij Boeijink is: van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een boerderij met een oudere kern, die rond 1904 is verbouwd volgens de toen geldende trant. De boerderij valt op vanwege het hallehuistype, met aangebouwde schuren, en vanwege het exterieur dat weliswaar is aangetast maar toch typische kenmerken bezit voor de bouwtijd. Het interieur is van grote waarde en in hoge mate in oorspronkelijke staat. Het bevat enkele zeer fraaie onderdelen, die gedeeltelijk ouder zijn; van stedenbouwkundige waarde als hoofdonderdeel van het boerencomplex dat in het historisch gegroeide buitengebied een beeldbepalende rol speelt; van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming van het complex, die verbonden is met de sociale en agrarische geschiedenis van Nederland. Het pand is voorts van belang vanwege de in de gevels verwerkte historische gevelstenen die door hun teksten de geschiedenis van de boerderij documenteren." Aldus de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- School- en Volksfeest H.H.D. (Huppel, Henxel en aangrenzend Dorpbuurt) (weekend in juli).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Belangenvereniging Huppel Henxels Belang. "Een van de belangrijkste thema's voor de belangenvereniging is leefbaarheid. Hierbij stellen wij de volgende vragen: Hoe houden wij met zijn allen: het verenigingsleven bruisend; de scholen met al hun activiteiten levend; de werkgelegenheid en de landbouw in het gebied in stand; de gebruiken (noaberschap, volksfeesten, meiboomzetten etc.) in stand; de natuurlijke waarden (rust, bossen, fietspaden etc.) bewaard."

- Onderwijs: - Basisschool 't Waliën in buurtschap Huppel is genoemd naar de naastgelegen voormalige havezathe het Waliën. De school wordt bezocht door kinderen uit de buurtschap zelf en uit de omliggende buurtschappen Henxel en Ratum, en ook wel uit de noordelijke wijken van Winterswijk. De school wordt ook gebruikt door het bloeiende verenigingsleven. Sinds 1 maart 2019 heeft de school een 'Bibliotheek op School'. Een prachtig presentje voor alle meesters en juffen, die op die dag ook nog eens samen hun verjaardag vierden. Maar natuurlijk een nog mooier cadeau voor alle leerlingen van de school. Met de 'Bibliotheek op School' slaan scholen in de regio en Bibliotheek Oost-Achterhoek de handen ineen en komt er veel meer aandacht voor leesplezier en mediawijsheid op school én thuis. De Bibliotheeken de scholen willen kinderen en jongeren stimuleren om meer te lezen en ze leren om beter en verstandiger om te gaan met het internet. De bibliotheek helpt om deze doelen op basisscholen te bereiken. Dat doen ze met deskundige lees-/mediaconsulenten, met inspirerende boeken en met een goede digitale lees- en leeromgeving.

- Zorg: - Zorginstelling Estinea heeft in de rijksmonumentale boerderij Boeijink in buurtschap Huppel (Boeijinkweg 9) een appartementencomplex gerealiseerd, met 12 appartementen voor mensen met een beperking.

Reactie toevoegen