Hoornsterzwaag

Plaats
Dorp
Heerenveen
Fryslân

Hoornsterzwaag bord Popkema 640x480].jpg

Hoornsterzwaag is zodanig 'dunbebouwd', dat de gemeente vindt dat de plaats geen 'bebouwde kom' heeft. Daarom staan er witte plaatsnaamborden en geen blauwe.

Hoornsterzwaag is zodanig 'dunbebouwd', dat de gemeente vindt dat de plaats geen 'bebouwde kom' heeft. Daarom staan er witte plaatsnaamborden en geen blauwe.

hoornsterzwaag_n381_hopover_vleermuizen.jpg

In het uiterste NO puntje van het grondgebied van Hoornsterzwaag is in 2015 een heel bijzonder object geplaatst, nl. een 'hop-over' voor vleermuizen. Wat dat inhoudt, kun je lezen onder het kopje Natuur en recreatie.

In het uiterste NO puntje van het grondgebied van Hoornsterzwaag is in 2015 een heel bijzonder object geplaatst, nl. een 'hop-over' voor vleermuizen. Wat dat inhoudt, kun je lezen onder het kopje Natuur en recreatie.

Hoornsterzwaag Groeten uit 1922 [640x480].jpg

Hoornsterzwaag Groeten uit 1922

Hoornsterzwaag Groeten uit 1922

Hoornsterzwaag Oldtimer Festival race [640x480].JPG

Hoornsterzwaag. Bij de races van het Noord-Nederlands Oldtimer Festival kunt u de meest futuristische voertuigen tegen het lijf lopen.

Hoornsterzwaag. Bij de races van het Noord-Nederlands Oldtimer Festival kunt u de meest futuristische voertuigen tegen het lijf lopen.

Hoornsterzwaag

Terug naar boven

Status

- Hoornsterzwaag is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Heerenveen. T/m 30-6-1934 gemeente Schoterland.

- Onder het dorp Hoornsterzwaag valt ook een (onbebouwd) deel van de buurtschap Welgelegen.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Hoarnstersweach.

Oudere vermeldingen
2e helft 16e eeuw Hornsterswaeghe.

Naamsverklaring
Zoals Beetsterzwaag de zwaag 'weiland of weidestreek, land waar vee gehouden wordt' behorend bij Beets is, zo is Hoornsterzwaag de zwaag behorend bij Oudehorne (Oudehorne ligt ZW van het dorp).(1)

Naamgeving
In de streek wordt vaak gesproken van Jubbega-Hoornsterzwaag als tweelingdorp, omdat de dorpen van oudsher een band hebben en de inwoners van Hoornsterzwaag voor veel voorzieningen op Jubbega zijn aangewezen. Formeel (d.w.z. bijv. voor het postcodeboek, de gemeentelijke basisregistraties BAG en de plaatsnaamborden) zijn het nog wel aparte dorpen. Overigens noemt dorpshuis It Pipegaeltsje het tweelingdorp op haar site Hoornsterzwaag-Jubbega...

Terug naar boven

Ligging

Hoornsterzwaag ligt ca. 15 km NO van Heerenveen, 6 km O van Gorredijk. De kern van het dorp ligt langs de lintbebouwing van de Schoterlandseweg, die vanuit Oudehorne naar het NO loopt. Een tweede 'kern' van het dorp betreft de lintbebouwing die oostelijk van de kern Jubbega begint en langs de Schoterlandse Compagnonsvaart en de Bij de Leijwei naar Petersburg en Moskou loopt (buurtschappen die onder het dorp Donkerbroek vallen). Deze noordelijke buurt van het dorp heette vroeger Hoornsterzwaagstercompagnie.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Hoornsterzwaag 25 huizen met 151 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij het Historisch InformatiePunt (HIP), gevestigd in de bibliotheek in multifunctioneel centrum De Kompenije in Jubbega. Het HIP geeft een goed beeld van de geschiedenis van Jubbega, Schurega en Hoornsterzwaag. Doel van het HIP is vooral om ingebrachte privéverzamelingen over deze dorpen voor de toekomst veilig te stellen. Daarbij gaat het om foto’s, films, dia’s, knipsels en boeken. Ook wordt nieuw materiaal over deze dorpen verzameld. Zowel de historische als actuele zaken worden op een overzichtelijke manier toegankelijk gemaakt voor belangstellenden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsplan Jubbega-Hoornsterzwaag (2007).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp heeft 1 rijksmonument, en wel de Hervormde kerk uit 1621. De kerk maakt deel uit van de Protestantse Gemeente Jubbega - Schurega - Hoornsterzwaag.

- Hoornsterzwaag heeft 5 gemeentelijke monumenten.

- Klokkenstoel bij de kerk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Oldtimer Festival Hoornsterzwaag (hemelvaartweekend) is al jaren het trefpunt voor oldtimerliefhebbers van allerlei pluimage. Klassieke auto’s, motoren, trekkers, bromfietsen, landbouwvoertuigen, vliegtuigen en zelfs stoommachines kunt u er aantreffen. Er zijn ook klassieke bromfiets- en motorraces. In de Zwarte Gekke Race strijden de meest dwaze voertuigen en creatief verklede bestuurders om de hoogste eer. Verder een grote onderdelenmarkt, Jaarmarkt en springkussens, kinderquads en minikermis voor de kids, De gehele dag door Nederlandstalige artiesten op diverse podia, veiling, rondvluchten en paramoteurs. - Videoimpressie Oldtimer Festival 2012.

- Bij de Pipegaelrun (hardlopen, op een zaterdag in juni) kun je kiezen uit de afstanden 5, 10, en 15 km.

- Dorpsfeest samen met buurdorp Jubbega (3e weekend in juni, alleen in de oneven jaren).

- Al sinds 1954 word er jaarlijks eind november een Sinterklaassprookje opgevoerd door eerst alleen leerkrachten maar nu ook met ouders van leerlingen van de 4 basisscholen in Jubbega en Hoornsterzwaag. Een sinterklaascommissie, regisseuse, plaatselijk kunstenaar, bouwploeg, leerkrachten, ouders en vele andere vrijwilligers maken dit mogelijk met bijdragen van de bevolking en het bedrijfsleven (en voorheen ook subsidie van de gemeente). Met veel succes wordt het Sinterklaassprookje nog altijd jaarlijks opgevoerd.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Kringloop & Outlet De Kleine Beurs.

- Nog net in het uiterste NO puntje van het dorpsgebied van Hoornsterzwaag ligt een klein stukje van de in 2015 gereedgekomen omlegging van de N381 (Drachten - Drente). Deze weg doorsnijdt de route en het leefgebied van een aantal diersoorten. Daarom zijn rond deze weg tientallen ecoducten en faunatunnels aangelegd, om dit te compenseren en de diersoorten in kwestie een veilige oversteek te bieden. Een bijzondere en relatief onbekende vorm van 'faunapassage' is de 'hop-over voor vleermuizen' die hier is gerealiseerd, ter hoogte van de kruising van de N381 met de oude Heechfeanswei (= het verlengde van de lokaal bekendere kilometerslange Bij de Leijwei vanuit Jubbega), die nog net onder Hoornsterzwaag valt.

Vleermuizen werken voor hun oriëntatie met een sonar om bijv. langs bomenrijen te vliegen. Door de nieuwe N381 is de bomenrij ter plekke onderbroken, waardoor de vleermuizen hun oriëntatie kwijtraken, te laag gaan vliegen en zo doodgereden kunnen worden door het autoverkeer. Daarom is ter plekke in de middenberm een 7 meter hoge paal geplaatst, met pompeblêd van cortenstaal en een daarin uitgesneden vleermuislogo (en een richtingpijl voor de vleermuizen als grapje van de ontwerper) (ontworpen door leerlingen van basisschool De Tjongerwerven uit het nabijgelegen dorp Donkerbroek), waardoor de vleermuizen hun oriëntatie behouden en dus veilig de weg kunnen overvliegen. Zie de foto op deze pagina.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Hoornsterzwaag en buurdorp Jubbega.

- Nieuws: - De Oosthoek is een 4-wekelijkse krant voor Jubbega - Hoornsterzwaag en wijde omgeving, oftewel voor de hele Oosthoek van de gemeente Heerenveen. Via een eigen www-adres wás de krant ook online te lezen, maar dat werkt (hopelijk slechts tijdelijk) niet meer.

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang Jubbega en Hoornsterzwaag.

- Dorpshuis: - Ook Dorpshuis It Pipegaeltsje ligt - net als de nabijgelegen basisschool - nog nét in het dorp, maar is er ook voor de inwoners van buurdorp Jubbega.

- Onderwijs: - Basisschool Op 'e Grins (= Op de Grens) heet zo omdat ie precies op de grens ligt met het W hiervan gelegen buurdorp Jubbega.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoornsterzwaag kerk.

Reactie toevoegen