Hoogvliet

Stadsdeel
Rotterdam
Zuid-Holland

ZH gemeente Hoogvliet in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Hoogvliet in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Hoogvliet in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Hoogvliet

Terug naar boven

Status

- Hoogvliet is een voormalig dorp, thans stadsdeel en bestuurlijk gezien gebied (t/m 2013: deelgemeente) met een gebiedscommissie, in de provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-4-1934. Aanvankelijk was het een zelfstandige gemeente tot 1811. Daarna behoorde het zeven jaar tot de gemeente Poortugaal en was het weer zelfstandig van 1818 tot 1934. Rotterdam annexeert de gemeente per 1 mei 1934 (tegelijk met het nabijgelegen Pernis, waarmee de gemeente de laatste decennia van haar gemeentelijk bestaan reeds de burgemeester deelt), vanwege de uitbreiding van de havens.

Het gebied is verdeeld in acht buurten: Meeuwenplaat, Zalmplaat, Boomgaardshoek, Centrum/Middengebied, Westpunt, Nieuw Engeland/Digna Johannapolder, Oudeland en Tussenwater.

- Wapen van de voormalige gemeente Hoogvliet.

- T/m 1983 viel een deel van Hoogvliet onder buurgemeente Poortugaal. Het betrof de wijk Zalmplaat en een groot deel van de wijk Meeuwenplaat. Bij de herindeling van 1984 aldaar zijn deze wijken middels grenscorrectie overgegaan naar de gemeente Rotterdam.

- Hoogvliet is, evenals Pernis, formeel nog een aparte 'woonplaats' (in tegenstelling tot de meeste andere voormalige gemeenten in Rotterdam); het heeft een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek en is ook een 'woonplaats' in de gemeentelijke basisregistratie BAG.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Hoogvliet wordt in de archieven al vóór 1300 genoemd maar dan als Oedenvliet. Later Oudenvliet, eind 16e eeuw Hoegevliet, 1639 Hoochvliet. De naam komt al in 1333 voor in de geslachtsnaam Hoechfliet.

Naamsverklaring
Samengesteld uit hoog ´hoog gelegen´ en vliet ´water met stroming, kreek in getijdengebied´.(1)

Terug naar boven

Ligging

Hoogvliet ligt ZW van Rotterdam, NO van Spijkenisse en grenst in het N aan de A15, in het O aan Poortugaal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 had de gemeente Hoogvliet 55 huizen met 744 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp met 49 huizen en 702 inwoners en polder Oud en Nieuw Engeland met 6 huizen en 42 inwoners.

- Bij de opheffing van de gemeente per 1-5-1934 had zij 1.331 inwoners (en buurgemeente Pernis 4.988, ter vergelijking van de respectievelijke groottes in die tijd). Althans volgens onze bronnen, die hun gegevens uit gemeentelijke en/of CBS-bestanden hebben. Op een pagina van het gemeentearchief lezen wij dat deze getallen respectievelijk 682 en 2.539 zouden zijn. Hoe dan ook, was Pernis in die tijd dus 4x zo groot als Hoogvliet, terwijl vandaag de dag laatstgenoemde ca. 8x zo groot is als Pernis...

- Tegenwoordig heeft Hoogvliet ca. 17.000 huizen met ca. 37.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De inwoners van Hoogvliet gingen lange tijd in Poortugaal naar de kerk. Daar kwam in 1655 verandering in. Het dorp kreeg een eigen predikant en toestemming om een gereformeerde kerk te bouwen. Voorwaarde was dat de kosten niet op ’s lands kas mochten drukken. De inwoners moesten het geld zelf opbrengen. De kerk werd in 1660 ingewijd.

De ingezetenen leefden oorspronkelijk van landbouw en veeteelt, en in mindere mate van de zalmvisserij. De haven lag in het centrum van het dorp. Er waren nog een korenmolen en een scheepstimmerwerf, maar de laatste was omstreeks 1840 buiten werking. In de nacht van 16 op 17 juni 1843 woedde een felle brand in het dorp. Het vuur legde binnen twee uur twaalf huizen, waarin 21 gezinnen woonden, in de as. De huizen werden herbouwd en van pannendaken voorzien. Hoogvliet telde op dat moment 109 huizen met 740 inwoners, dus in verhouding trof het een groot deel van het dorp.

Hoogvliet lag zeer geïsoleerd en was voor vervoer afhankelijk van de bootverbindingen met Rotterdam en Vlaardingen en de veerverbinding met Spijkenisse. De Spijkernisserbrug verving begin 1900 het veer en in 1904 ontsloot de stoomtram het gebied. Na de gemeentelijke herindeling van 1934, waarbij de gemeente opging in de gemeente Rotterdam, is het grondgebied voor een klein gedeelte in gebruik genomen als industrieterrein. De eerste grote verandering kwam in 1936 met de vestiging van de Bataafsche Petroleum Maatschappij (de latere Shell). Na de oorlog vroegen de toenemende havenuitbreiding en industrialisatie om veel arbeidskrachten. Om die te kunnen huisvesten schoten er in rap tempo nieuwe woonwijken uit de grond. Het oorspronkelijke kleine dijkdorp is nagenoeg helemaal afgebroken op de kerk, de school en wat huizen aan de Jan de Raadtkade na. De haven is in 1968 gedempt en op de plek van de oude dorpskern verrees winkelcentrum De Binnenban. De dorpsbegraafplaats bij de kerk veranderde in een parkeerplaats. (bron: gemeente Rotterdam, 24-8-2010)

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit voomalige dorp en deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instantie en sites:

- "Stichting Historisch Genootschap Hoogvliet houdt zich sinds 1995 bezig met het vastleggen, bewaren en uitdragen van de lokale geschiedenis. Het genootschap wordt gevormd door een enthousiaste groep bestuursleden en een kleine groep vrijwilligers die zich inzetten voor het bewaren, levend houden en toegankelijk maken van de lokale geschiedenis. Het genootschap doet dit door zoveel mogelijk materiaal te verzamelen met betrekking tot de historie en dit materiaal en haar kennis van de lokale en regionale geschiedenis in allerlei vormen aan alle geïnteresseerde groeperingen en personen beschikbaar te stellen. Voor verschillende werkzaamheden zoekt het Historisch Genootschap vrijwilligers, o.a. voor opplakken foto's, inventarisatiewerk, digitaliseren van gegevens en scannen van foto's. Ook het doen van onderzoek voor artikelen in ons kwartaalblad en het schrijven daarvan behoren tot de mogelijkheden. Heb je interesse om ons iets van jouw energie en vrije tijd te schenken? Neem dan contact op! Wij nodigen je dan uit voor een gesprek."

- Oud Hoogvliet.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

Hoogvliet is de afgelopen jaren grootschalig geherstructureerd. Van de 17.000 woningen is ca. 1/3 vernieuwd. Voor nadere informatie zie de publcatie Terugblikken en vooruitkijken in Hoogvliet. 15 jaar stedelijke vernieuwing en de effecten op wonen, leefbaarheid en sociale mobiliteit (TU Delft, 2014).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hoogvliet heeft 11 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) Dorpskerk (Achterweg 10) is het oudste gebouw van het huidige stadsdeel. De kerk is nu een historisch middelpunt van een geheel gemoderniseerd Hoogvliet. Aanvankelijk kerken de inwoners in Poortugaal. In 1652 dienen zij een verzoek in bij de classis om een eigen kerk te mogen bouwen. Het aantal lidmaten was gestegen tot boven de 50 en de Kerkweg naar Poortugaal was bijzonder slecht. Dit gold vooral voor oude lieden, kraamvrouwen en pas van ziekte herstelde mensen. Ondanks bezwaren van de kerk te Poortugaal willigde de classis het verzoek in. De Staten van Holland gaven vervolgens hun goedkeuring onder de voorwaarde dat noch de bouw van de kerk, noch het aanstellen van een predikant 's lands schatkist mocht belasten.

De dorpsbewoners lieten zich hierdoor niet afschrikken. De bouw werd bekostigd uit vrijwillige gaven, die in 1657 bijeen werden gebracht. De Hoogvlietse bevolking bracht omgerekend 600 euro bijeen, de stad Rotterdam schonk 100 euro, de bevolking van Poortugaal - niet blij met de plannen - 6 euro, in totaal ca. 750 euro. Voor dit bedrag is de kerk gebouwd. De kerk is in 1660 voltooid. Op het dak werd een dakruiter geplaatst, waarin later een luidklok werd gehangen. In 1806 is de klokkenstoel op het dak vervangen door een gemetselde toren aan de westzijde van de kerk boven het ingangsportaal. De toren is 30 meter hoog en heeft een slanke, met koper(groen) bedekte, spits met kruis en vergulde haan, die tevens als windwijzer dienst doet. In 1951 is de luidklok uit 1662 in de dakruiter verplaatst naar de toren. In 1996 is ten zuiden (rechts) van de Dorpskerk een moderne aanbouw gebouwd. Het orgel is in 1893 gebouwd door de gebr. J & G. van der Kleij. De Dorpskerk, een gemeentelijk monument, maakt sinds 2007, samen met de Antwoordkerk, deel uit van de Protestantse Gemeente te Hoogvliet. In 2017/2018 is de Dorpskerk gerenoveerd, mede i.v.m. het voornemen de Antwoordkerk af te stoten en alleen de Dorpskerk nog in functie te houden. De laatste viering in de Antwoordkerk was op 26 augustus 2018.

- Het schilderij Panorama Rotterdam meet liefst 45x5 meter en bevat de belangrijkste objecten van Rotterdam. Het hangt nu nog in een wasstraat in Hoogvliet, maar verhuist mogelijk naar een nieuw kunstencentrum op Katendrecht.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- "Op 16 september 2006 is op Arboretum Hoogvliet als "eerste boom" een Sequoiadendron giganteum geplant. De Nederlandse naam van deze reus is Mammoetboom. Deze boom doet zijn naam eer aan; het wordt een reus van een boom, een ware mammoet. Onder ideale groeiomstandigheden kan deze boom wel 100 meter hoog worden! De boom op het Arboretum is nog maar een jonkie, maar onderschat hem niet, want hij kan 1,5 meter per jaar groeien! Het Arboretum is: openbaar toegankelijk; onderdeel van park de Heerlijkheid; het hele jaar geopend van zonsopgang tot zonsondergang; gelegen aan het Fietsrondje Hoogvliet, LF12 en tussen de Rijnmond-fietsknooppunten 4 en 80; direct gelegen tegenover eetcafé en uitgaansgelegenheid Villa de Heerlijkheid. Parkeergelegenheid en fietsbeugels aanwezig. Het park is goed bereikbaar voor gehandicapten. Honden toegestaan mits aangelijnd. Paarden, fietsen en bromfietsen zijn niet toegestaan. Rondleiding middels een afspraak is mogelijk. Voor meer info hierover kun je contact opnemen met het bestuur (fangorn@kpnmail.nl)."

- "Winkelcentrum De Binnenban biedt een ruime keuze aan mode, verzorging, horeca en etenswaar. Voor echte Hoogvlietse gezelligheid en een compleet aanbod ben je hier aan het juiste adres. Via onze Facebookpagina blijf je op de hoogte van alle winkelcentrum nieuwtjes, melden we leuke acties en inspireren we je met de laatste trends."

- Op donderdag is er een weekmarkt op de parkeerplaats aan de westzijde van het winkelcentrum.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van Hoogvliet, gerangschikt naar thema.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hoogvliet (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Site over Hoogvliet van de gemeente Rotterdam.

- Nieuws: - Nieuws uit Hoogvliet. - Nieuws van het 'gebied' op Facebook.

- Voortgezet onderwijs: - Op Campus Hoogvliet zijn sinds 2014 drie scholen gevestigd: ROC Zadkine (met onder meer de Veiligheidsacademie), het Penta College en het Einstein Lyceum. Behalve scholen bevinden zich op de Campus een sportaccommodatie, de Artstudio en een 100-tal studentenwoningen.

- Jeugd: - "Scouting Hoogvliet is een enthousiaste en actieve scoutinggroep. Op de grens van Meeuwenplaat/Zalmplaat (Rietvoornstraat 40) hebben we een schitterend terrein met een clubhuis. Elke vrijdag en zaterdag hebben we hier onze opkomsten voor stoere jongens en meiden van 4 t/m 18 jaar. Scouting Hoogvliet is erg leuk. Natuurlijk neem je dat niet zo maar van ons aan. Je ziet pas echt wat scouting is, als je een tijdje meedraait. Als je interesse hebt mag je 4 keer gratis en vrijblijvend komen kijken. Daarna betaal je contributie en die bedraagt € 14 per maand. Van de contributie worden de wekelijkse spelactiviteiten betaald. Voor kampen en een aantal grotere extra activiteiten wordt nog een aparte vergoeding gevraagd. Scouting staat voor uitdaging! Bij Scouting besteden kinderen en jongeren hun vrije tijd op een actieve en uitdagende manier. Scouts hebben veel plezier met elkaar en leren samen te werken en respect te hebben voor de ander. Kinderen en jongeren ontwikkelen zich bij Scouting op een natuurlijke manier tot zelfstandige mensen en krijgen de ruimte om te ontdekken en te leren."

- Muziek: - Tranen met Tuiten is een gezelligheidskoor met ca. 80 zangers en zangeressen, begeleid door een dirigente en verschillende muzikanten (accordeon en drums). Hun repertoire is zeer uitgebreid en gevarieerd, en wordt regelmatig aangevuld. Alles Nederlandstalig. Ze treden graag op in o.a. bejaarden- en zorginstellingen met het doel ontspanning en gezelligheid te brengen. Elke donderdagavond wordt er met veel plezier geoefend in het clubgebouw van Speeltuin Zalmplaat.

- "Vocal Group Lava bouwt vol enthousiasme aan hun repertoire en werkt aan verdere muzikale ontwikkeling. Lava is een naam die staat voor wat ze zijn: stromend, stralend, warm en vurig. Wat ze zingen komt van binnenuit. Een melange van kleuren; van warm geel via gloeiend oranje naar vurig rood."

- Veiligheid: - Nieuws van Politie Hoogvliet en Pernis op Facebook. - "Via de Facebookpagina van Brandweer Hoogvliet houden we iedereen op de hoogte van alle activiteiten van onze Brandweer. We publiceren informatie over het korps, oefeningen, incidenten en wedstrijden. Ons korps is onderdeel van de Gezamenlijke Brandweer. Het korps bestaat uit een 30-tal vrijwilligers. Naast de taak bij de brandweer hebben de vrijwilligers nog gewoon een baan. Toch hebben de vrijwilligers de zelfde opleiding gedaan als de beroepsbrandweerlieden. Het enige verschil met vrijwilligers is dat die bij een alarmering van hun huis of werk moeten komen. Mocht je vragen hebben over onze Brandweer dan kun je altijd contact opnemen via een privébericht. Je kunt via onze Facebookpagina geen meldingen doen van incidenten. Bel bij nood altijd 112!"

Reactie toevoegen