Hoogeveen

Plaats
Stad en gemeente
Hoogeveen
Drenthe

hoogeveen_plaatsnaambord_kopie.jpg

Hoogeveen is een stad en gemeente in de provincie Drenthe.

Hoogeveen is een stad en gemeente in de provincie Drenthe.

gemeente_hoogeveen_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Hoogeveen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Hoogeveen anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Hoogeveen

Terug naar boven

Status

- Hoogeveen is een stad en gemeente in de provincie Drenthe.

- Wapen van de gemeente Hoogeveen.

- Onder de gemeente Hoogeveen vallen naast de gelijknamige stad de dorpen (in aflopende grootte) Hollandscheveld (v), Elim (v), Noordscheschut (k), Pesse (grotendeels) (z), Nieuwlande (grotendeels) (v), Nieuweroord (grotendeels) (k), Tiendeveen (grotendeels) (k), Stuifzand (grotendeels) (z), Nieuw Moscou (v) en Fluitenberg (z). Onder de gemeente valt ook nog een klein deel van het dorp Alteveer, dat voor het grootste deel onder buurgemeente De Wolden valt. In totaal zijn dit 1 stad en 11 dorpen.
* k = kanaaldorp, v = velddorp, z = zanddorp.

- Verder vinden we in de gemeente nog de buurtschappen Dalerend (grotendeels), De Haar (grotendeels), Kalenberg, 't Noorden, Nuil, Siberië en Zwartschaap. Binnen de gemeente Hoogeveen valt onder de gelijknamige stad sinds een grenscorrectie van 1998 ook de buurtschap Nijstad. Verder valt onder de stad de buurtschap Stadterij. Dit zijn 9 buurtschappen in totaal.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Hoogeveen.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
't Oveine, 't Hogeveine. Een inwoner van deze stad is een Hoogeveiner of Hoogeveinse.

Oudere vermeldingen
1634 Nie Echten, 1773 Hoog Echten, 1792 Echtens Hogeveen, 1792 het Hogeveen.

Naamsverklaring
Hangt samen met hoogveen 'hoog, d.w.z. boven de waterspiegel gelegen veen'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Hoogeveen ligt in het zuiden van de provincie Drenthe, tussen Meppel in het W, Emmen in het O en Coevorden in het ZO.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Hoogeveen 1.321 huizen met 7.339 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 557/3.275 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Alteveer 40/220, Hollandscheveld 335/1.760, Krakeel 137/708 en Pesserveld 252/1.376. Tegenwoorig heeft de gemeente ca. 22.000 huizen met ca. 55.000 inwoners. De gelijknamige stad omvat ca. 15.500 huizen met ca. 39.000 inwoners. De gemeente stelt nog te willen doorgroeien naar 59.000 inwoners in 2030.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad en/of gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- De in 1984 opgerichte Historische Kring Hoogeveen stelt zich ten doel: het bevorderen van de studie en het verbreiden van de kennis van de ­geschiedenis van de stad en omgeving en het functioneren als ontmoetingspunt voor allen die zich bij de geschiedenis van de stad en omgeving betrokken voelen; het in stand houden en eventueel weder oprichten van historische monumenten en het aankweken van de belangstelling daarvoor; het in stand houden en zo mogelijk uitbreiden van een bibliotheek. Zij beoogt dit doel onder meer te bereiken door: het instellen en begeleiden van werk- en studiegroepen die zich met een bepaald onderwerp van de geschiedenis van de stad en omgeving bezig houden; het organiseren van lezingen, excursies en tentoonstellingen; het (doen) uitgeven van periodiek en incidenteel verschijnende publicaties, zoals een tijdschrift en monografieën.

- "Die Luyden van 't Hooge Veene is een Levende Geschiedenis groep die als historische vereniging vooral het leven in de periode 1650-1700 in de veenkolonie Hoogeveen bestudeert en naleeft. De leden van het "geselscap" houden zich bezig met allerlei aspecten van het dagelijkse leven, zoals de kleding, eten en drinken, de gebruiken, het wonen, de wetgeving en het vermaeck van deze beginperiode van de stad. Als levende geschiedenisgroep proberen we het verleden zo getrouw mogelijk tot leven te wekken. Dat betekent dat we zo nauwkeurig mogelijk onze kleding en accessoires verzorgen. Er wordt dan ook uitgebreid studie gemaakt van de kleding in de perioden. Daarnaast maken we gebruik van natuurgetrouwe (replica's van) voorwerpen. Verder is er nog een bescheiden Saksische afdeling onder de naam Runa, die zich richt op het leven rond 500 na Chr. Onder Die Luyden vallen ook de Tamboerscompagnie en het Albert ten Heuvelfonds. De trommelslagers van de tamboerscompagnie kunnen worden gevraagd voor diverse, niet-commerciële, activiteiten. Het Albert ten Heuvelfonds houdt zich vooral bezig met de geschiedenis op het culturele vlak. Zoals het aanbrengen van plaquettes op historisch belangrijke plaatsen en gebouwen. Nieuwe leden zijn van harte welkom."

- Een canon is een tijdlijn waaraan onderwerpen zijn gekoppeld, die van zichzelf zicht geven op een belangrijk startpunt en/of een hele wereld daarachter. De Canon van Hoogeveen, samengesteld door Albert Metselaar en Marga Zwiggelaar, is in 2019 weer bijgewerkt, op basis van nieuwe kennis, en is in het kort weergegeven als tijdlijn achterin de nieuwe tentoonstelling van de Verhalenwerf, in de Bibliotheek aan de Willemskade. Via de link is de Canon online te lezen.

- Filmpje over de start van de demping van de laatste kanalen in het hart van Hoogeveen (1971).

- Het pand waarin Museum De 5000 Morgen was gevestigd, was eigendom van de gemeente. Die heeft het pand in 2015 verkocht. Wat de nieuwe locatie van het museum wordt, is (ons) nog niet bekend.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De gemeente heeft zich in oktober 2018 aangesloten bij het bestuurlijke samenwerkingsverband Regio Zwolle. Het is daarmee de 21e gemeente van Regio Zwolle. Burgemeester Karel Loohuis is enthousiast over deze stap: ”Hoogeveen zet nadrukkelijk in op regionale samenwerking. Ook vanuit onze Visie Economie. We willen elkaar vooral sterker maken waar het kan. Deze samenwerking kan zowel de gemeente als de regio vooruit helpen op het gebied van bijvoorbeeld kennisuitwisseling, menselijk kapitaal en de energietransitie. Regio Zwolle kent een licht bestuurlijke samenwerking met groeiende slagkracht en een duidelijke nieuwe koers. Wij verheugen ons erop om daar een steentje aan bij te dragen.”

Henk Jan Meijer, voorzitter van Regio Zwolle: “Hoogeveen past goed in het plaatje van het zogeheten Daily Urban System. Dat systeem laat de natuurlijke verbinding zien die dorpen en steden met elkaar hebben. En samenwerken met gemeenten die tot deze verbinding horen, is meer dan logisch. Hoogeveen hoort daarbij en we kijken met genoegen uit naar de samenwerking met deze vierde Drentse gemeente in ons midden. Deze aansluiting past ook goed bij onze ambitie.” De gemeente maakt ook deel uit van de Dutch TechZone, een samenwerking met de gemeenten Emmen, Coevorden en Hardenberg, de provincie Drenthe en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Deze samenwerking richt zich op kennis- en netwerkontwikkeling om de economie in het gebied te versterken en te positioneren als regio van innovatieve maakindustrie, transport & logistiek, biobased economy en chemie.

- Het initiatief om dorpen, wijken en buurten in de gemeente meer zeggenschap én een eigen budget te geven voor het verbeteren van de leefbaarheid is een succes. Dat stellen althans de samenwerkende organisaties binnen De Smederijen. Volgens de gemeente slagen gemeente, politie, welzijnswerk en de woningbouwcorporaties er steeds beter in om meer mensen te betrekken bij het beheer van de eigen woon- en leefomgeving. Het was in 2007 de eerste gemeente in het land die het buurtwerk een nieuwe en vooral gedurfde invulling gaf, in het samenwerkingsverband De Smederijen van Hoogeveen. Bewoners krijgen niet alleen een grote stem in de verbetering van hun dorp, wijk of buurt, maar ook een budget waarmee een en ander betaald kan worden. Inmiddels zijn zo honderden projecten gerealiseerd, uiteenlopend van picknickbankjes en hondenhaltes tot AED-apparaten en voetbalveldjes.

- Met het opstellen van cultuurhistorische kaarten in 2016 wil de gemeente Hoogeveen inzichtelijk maken welke waardevolle elementen, structuren en gebieden er zijn met betrekking tot archeologie, historische geografie, stedenbouw en bouwkunst. Er wordt beschreven hoe met deze waarden moet worden omgegaan als er nieuwe ontwikkelingen zijn, zoals projecten in de stad, het landelijk gebied en de dorpen. De gemeente zegt met respect om te willen gaan met de bestaande situatie. De cultuurhistorische beleidskaarten geven identiteit aan deze gemeente en trots aan haar inwoners. Ook kunnen de rapporten een bijdrage leveren aan het cultuurtoerisme door de achterliggende verhalen te vertellen en bezichtigingmogelijkheden te organiseren. Als voorbeelden worden het coulissenlandschap, bijzondere bodemvondsten (kano van Pesse), het maliënkolder uit Fluitenberg, de DOC-pijp en markante gebouwen en kerken genoemd.

- Voor de woningbouwplannen per dorp zie de site van de gemeente Hoogeveen.

- Ontwikkeling Stadscentrum Hoogeveen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hoogeveen heeft 19 rijksmonumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk of Grote Kerk (Grote Kerkstraat 40) is een rechtgesloten driebeukige hallenkerk met dakruiter. In 1652 is men met de bouw van deze kerk begonnen. De oorspronkelijke kerk is gebouwd in een classicistische stijl met het Grieks kruis als grondplan. De bouw wilde niet echt vlotten. Pas in 1664 kon het gebouw in gebruik worden genomen. Het duurde nog tot 1682 voordat de gemeente een eigen predikant kreeg. In 1766 is de westelijke arm van het Griekse kruis vergroot en verbreed. In 1801 en 1804 volgen verdere verbouwingen, naar ontwerp van H.C. Dekker, waarbij de kerk zijn huidige uiterlijk als hallenkerk heeft gekregen. De dakruiter is rond 1720 aangebracht. De kerk heeft een klok van Hemony uit 1649 en een uit 1680. De kerk heeft een eikenhouten preekstoel uit 1804. Daarnaast een rouwbord uit 1757 voor Johan, baron van Echten tot Echten, achterkleinzoon van Roelof van Echten, een van de stichters van Hoogeveen. Het doopvont is uit 1970 met een geelkoperen doopbekken uit de 18e eeuw. Het orgel is in 1843 gebouwd door J.C. Scheuer en Zonen uit Zwolle. In 1861 is het door P. van Oeckelen uitgebreid. De kerk valt onder de Protestantse Gemeente Hoogeveen.

- Korenmolen De Zwaluw (Van Echtenstraat 47) is een rietgedekte, achtkantige houten stellingmolen op een achtkantig gemetselde romp. Reeds voor 1715 staat er in Hoogeveen al een molen. In 1716 wordt een tweede molen gebouwd. In 1787 wordt deze molen vervangen door een stenen molen. In 1833 brandt de molen af. In 1834 wordt de molen herbouwd. Dat is de huidige Molen De Zwaluw. De stenen romp dateert nog uit 1787, het houten achtkant is van 1834. In 1947 is de molen gerestaureerd. In 1956 is de molen door brand getroffen. In 1960/1961 is de schade van de brand hersteld. Sinds 1976 is de gemeente eigenaar van de molen. In 1983 krijgt de molen haar huidige naam. In 1999 is de molen wederom gerestaureerd. De molen is maalvaardig en draait op professionele basis. Op donderdagochtend, vrijdagmiddag en zaterdagochtend is de molen geopend voor meelverkoop (voor exacte tijden zie de link).

- Gevelstenen in Hoogeveen.

- Hans Jutstra van de gelijknamige woninginrichting-zaak heeft in november 2017 in zijn zaak het museum 'Henny Huisman in the picture' gerealiseerd.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een zaterdag in de 1e helft van maart (in 2019 voor de 7e keer) is er jaarlijks de Weidebliktocht, vanuit wijkcentrum De Weide in de gelijknamige wijk. De wandeltocht trekt ca. 500 deelnemers. Bijzonder is dat de meeste wandelaars niet uit de gemeente zelf komen. Het idee om een wandeltocht te organiseren was om meer mensen in de wijk aan het wandelen te krijgen. Hoogeveen heeft zoveel mooie plekjes. Dat is helaas niet gelukt. 95% van de wandelaars komt van buiten de gemeente. Voornamelijk uit Drenthe en omliggende provincies, maar er komen ook wandelaars uit Noord-Brabant, Noord Holland en zelfs uit Limburg. Ze zijn namelijk aangesloten bij de Koninklijke Wandel Bond Nederland (KWBN) en de wandeltocht is daarom opgenomen in het jaarboek van alle wandeltochten in Nederland. De wandeltocht krijgt zeer goede beoordelingen van de rapporteurs van de KWBN. Er wordt elk jaar een nieuwe route uitgestippeld. Je kunt kiezen uit de afstanden 5  10, 20, 30 en 40 km.

Terug naar boven

Beeld

- Henk Jonker beheert een site over oud Hoogeveen, waarop heel veel oude foto's, ansichtkaarten en films van de kernen in de gemeente te vinden zijn, met toelichting.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hoogeveen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Hoogeveen. - Nieuws van de gemeente op Facebook. - Video's van de gemeente op YouTube.

- Media/nieuws: - Radio Hoogeveen.

- Lokale links: - Linkspagina m.b.t. de kernen in de gemeente Hoogeveen.

- Genealogie: - Overzicht van de 115.000 personen die tussen 1700 en 1930 geboren, gehuwd en/of overleden zijn in Hoogeveen, Zuidwolde, Ruinen en Ruinerwold. - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoogeveen alg. en - idem oud.

Reactie toevoegen