Hoofdplaat

Plaats
Dorp
Sluis
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

hoofdplaat kersenlaan 1905 [640x480].jpg

Hoofdplaat Kersenlaan 1905

Hoofdplaat Kersenlaan 1905

ZL gemeente Hoofdplaat in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Hoofdplaat in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Hoofdplaat in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Hoofdplaat

Terug naar boven

Status

- Hoofdplaat is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Sluis. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1970. Per 1-4-1970 over naar gemeente Oostburg, in 2003 over naar gemeente Sluis.

- Wapen van de voormalige gemeente Hoofdplaat.

- Onder het dorp Hoofdplaat vallen ook de buurtschappen Hogeweg, Nummer Eén en Slijkplaat.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1670 Hoog Plate, 1840 Hoofdplaat.

Naamsverklaring
Waarschijnlijk plaat 'zandplaat, droogvallende ondiepte' die gekenmerkt wordt werd door zijn hoge opwas. De naam Hoofdplaat dateert van latere tijd, misschien omdat deze plaat de belangrijkste was van dit gebied, mogelijk ook door herinterpretatie van een in de uitspraak ontstaan Hooplaat* (ontstaan uit Hoogplaat*) als Hootplaat. Met hoofd- samengestelde toponiemen vertonen nogal eens de grafie Hoot- (of Hoet-, of Hoit-), mogelijk als gevolg van wegval van -f- in de uitspraak. Dat de naam Hoogplaat een herinnering zou bewaren aan het in 1377 verdronken plaatsje Hogevliet is slechts een gissing, ook al ligt de polder inderdaad ter hoogte van het vroegere dorp.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Hoofdplaat ligt aan het water de Westerschelde, NNW van het dorp Biervliet, NNO van de stad IJzendijke, ONO van het dorp Schoondijke, OZO van het dorp Breskens, ZO van de stad Vlissingen en ZW van het dorp Borssele.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Hoofdplaat 110 huizen met 1.355 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 70/1.031 (= huizen/inwoners) en buurtschap Nummer Een 40/324. In het dorp woonden in die tijd dus gemiddeld 15 mensen in 1 huis. Dat was ook toen beduidend meer dan gemiddeld. Het gemiddelde in die tijd was namelijk 6 tot 8 mensen in 1 huis. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 300 huizen met ca. 750 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De Polder Hoofdplaat is in 1778 ingepolderd. Dit jaar wordt daarom als ontstaansjaar van het gelijk.namige dorp beschouwd, dat is ontstaan rond een kruising in de nieuw ingedijkte polder, en dat daarmee het jongste dorp van Zeeuws-Vlaanderen is. In 1783 wordt begonnen met de bouw van de kerk. Deze komt in 1785 gereed.

Zie verder de pagina Geschiedenis van Hoofdplaat op de lokale dorpssite.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hoofdplaat heeft 1 rijksmonument, zijnde de voormalige Hervormde (PKN) kerk (Dorpsstraat 3) uit 1785. De kerk is ontworpen door architect Coenraad Kaijser, en is vooral gefinancierd met geld uit Middelburg, voor rijke boeren die zich in de nieuwe Polder Hoofdplaat wilden vestigen. In 1990 is de kerk buiten gebruik gesteld en nadien eigendom geworden van Stichting Oude Zeeuwse Kerken (SOZK).

De SOZK verkoopt de kerk in 2006 aan restauratiearchitect Pieter van Traa uit Zierikzee, die in 2007 start met een restauratie van de spitstoren en het 'tentdak', en de verbouwing van het complex tot 3 appartementen. Dit is in september 2008 gereed gekomen. In een van de appartementen zijn de Lodewijk XVI preekstoel en enkele banken gehandhaafd. Veel inwoners hadden liever gezien dat het pand een openbare bestemming had gehouden, bijv. voor culturele doeleinden.

- In 1795 ontstaat de RK parochie Hoofdplaat. In dat jaar wordt ook het eerste RK kerkje in gebruik genomen. In 1861 wordt deze gesloopt en opgevolgd door de huidige RK Eligiuskerk (Kersenlaan 8) van architect P. Soffers. De kerk is in 1940 zwaar beschadigd door Duitse beschietingen vanuit Vlissingen. In 1944 is de toren door oorlogshandelingen zwaar beschadigd. In 1989 is de kerk grondig gerestaureerd. In 2012 is de kerk aan de eredienst onttrokken. Sindsdien is er 2x per maand een dienst in het Turpsuus.

- In februari 1953 wordt Zeeland getroffen door de Watersnoodramp. Overal breken dijken door, ook W en O van Hoofdplaat. Mensen moeten vluchten. 't Poldertje (tegenwoordig Village Scaldia) loopt onder, en de inwoners beleven een bange nacht. Maar het dorp blijft gespaard. Uit dank bouwen de RK inwoners de Mariakapel Onze Lieve Vrouw van de Zaterdag (de dag van de Watersnoodramp) aan de Schoolstraat (naast de RK pastorie).

- Molenromp van Molen De Hoop.

Terug naar boven

Evenementen

- Evenementen Comité EVC Hoofdplaat organiseert door het jaar heen diverse evenementen en activiteiten.

- Toneelvereniging 'Tekst Kwijt' brengt jaarlijks in maart een nieuw stuk op de planken.

- Gerelateerd aan het oprichtingsjaar 1778, is er iedere 5 jaar een groots Dorpsfeest (weekend begin juni). In 2018 is er derhalve het Dorpsfeest Hoofdplaat 240. Met name de zaterdag is een lange dag; van 7 uur 's ochtends tot 23 uur 's avonds is er de hele dag van alles te doen, onder het motto 'Oldtimer-Foodfest'; je kunt er genieten van Cars, Bikes, Tractors, Foodtrucks, Markets, DJ's, Live bands en vuurwerk.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- 't Ommetje is niet zomaar een wandeling rond Hoofdplaat.  Dit Ommetje won in 2007 namelijk de wedstrijd “’t Mooiste Ommetje van Zeeland”, uitgeschreven door Stichting Landschapsbeheer Zeeland en de Provincie Zeeland. De lengte (5-6 km., = ca. 1 uur), toegankelijkheid, afwisseling en de betrokkenheid van de inwoners waren de belangrijkste elementen waarom het Ommetje er volgens de jury met kop en schouders bovenuit stak. De inwoners zijn er trots op en er valt veel over te vertellen. Onder de link vind je in tekst en beeld wat er onderweg allemaal aan bijzonders te zien is. Er is op diverse punten in het dorp ook een folder van verkrijgbaar. Ook dát vind je onder de link.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Hoofdplaat.

- Nieuws: - De meest recente Dorpskrant is via de link deels ook online te lezen.

- Belangenvereniging: - Stichting Dorpsraad Hoofdplaat heeft ten doel het organiseren van allerhande activiteiten ten behoeve van het dorp Hoofdplaat en omgeving, en het en in stand houden en waar mogelijk bevorderen van de leefbaarheid van het dorp.

- Dorpshuis: - Het vernieuwde Turpsuus is in januari 2012 feestelijk heropend. Helaas kunnen wij er op het internet vooralsnog geen website of -pagina of anderszins iets van vinden.

- Jongeren: - JoVeHo is een plek waar de jeugd samen kan zijn, en waar ook feestjes georganiseerd kunnen worden. Iedereen is welkom.

- Muziek: - Muziekvereniging Oefening Baart Kunst (OBK) is opgericht in 1898 en heeft ca. 40 leden. Jaarlijks verzorgen ze een Nieuwjaarsconcert, in de zomer een concert in Village Scaldia, en een Najaarsconcert. Verder verzorgen ze optredens bij feestjes, bruiloften in verzorgingstehuizen etc. Naast het reguliere orkest is er ook nog de dweilband 'Leute Boven Alles'.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Hoofdplaat (ook bekend als 'Geel-Zwart') is opgericht in 1931. - Facebookpagina van het 'Twidde' van de v.v.. - Dartclub 't Krikje (genoemd naar het gelijknamige lokale café) is een club waar de gezelligheid voorop staat. De club telt ca. 17 leden. Ze spelen op de vrijdagavond om de 2 weken competitie tegen elkaar. - Wielercomité 'Elk Naar Zijn Krachten' (ENZK) is opgericht in 1954. - Hengelsportvereniging De Schelde Haven.

- Fauna: - Imkervereniging afdeling Oostburg heeft als werkgebied West Zeeuws-Vlaanderen en heeft haar thuisbasis in Hoofdplaat, waar zij regelmatig bijeenkomen en o.a. informatieve Imkercafé's organiseren. Omdat bijen belangrijk zijn voor de land- en tuinbouw in de regio, heeft het Stimuleringsfonds van de Rabobank een bijdrage aan de vereniging toegekend. Verder produceren de bijen natuurlijk verse, gezonde honing. Voor de imkers is de honing overigens niet het belangrijkste van het vak. Het is het bezig zijn in de natuur wat het zo leuk maakt. Je  leert elke dag weer bij, dat is het interessante van imker zijn. De bijenkasten moeten een duidelijke kleur hebben, zodat de bijen hun kast makkelijker terug kunnen vinden. Om  de Rabobank te bedanken voor hun bijdrage, verven ze de bijenkasten die ze beginnende imkers cadeau doen in de kleuren van de Rabobank.

Dankzij de bijdrage van de Rabobank kunnen ze beginnerscursussen organiseren, waarmee ze het aantal actieve imkers - en daarmee natuurlijk ook het aantal bijenvolken in de regio - beogen te vergroten. De cursus omvat 10 theorielessen, gevolgd door 10 praktijklessen bij een imker. Tijdens de cursus leren de deelnemers alle kneepjes van het imkervak: wat voor type bijenkasten zijn er, waaruit bestaat het volk, hoe ziet de koningin eruit, wat voor soorten
bijen bestaan er, etc. De cursisten die slagen voor het examen en lid van de vereniging zijn of worden, krijgen een bijenkast mét bijenvolk cadeau. Zo'n 'startvolk' bestaat uit ca. 20.000 bijen. Zo kunnen ze direct als imker aan de slag.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hoofdplaat Prot. en - idem RK.

Reactie toevoegen