Heibloem

Plaats
Dorp
Leudal
Midden-Limburg
Limburg

Heibloem

Terug naar boven

Status

- Heibloem is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Midden-Limburg, gemeente Leudal. T/m 1990 gemeente Roggel. In 1991 over naar gemeente Roggel en Neer, in 2007 over naar gemeente Leudal.

- Onder het dorp Heibloem vallen ook de buurtschappen Asbroek (deels), Heide (deels), Karreveld (grotendeels) en Schaapsbrug.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
De Heibloom.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Heibloem grenst in het Z en W aan Heythuysen, in het N aan Meijel, in het NO aan Beringe en Egchel en in het Z aan Roggel, en ligt ONO van Nederweert en Weert, O van Ospel en ZW van Panningen en Helden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Het postcodegebied van het dorp Heibloem heeft ca. 300 huizen met ca. 770 inwoners. Het buitengebied W van de dorpskern, tot aan de Noordervaart en de Venloseweg (N275) wordt in de praktijk ook tot het dorpsgebied gerekend (blijkens de plattegrond die is opgenomen in de gids voor nieuwe inwoners, die wij hebben gelinkt in het hoofdstuk Links > Belangenorganisatie). Dit gebied valt voor de postadressen grotendeels onder het dorp Heythuysen, deels onder het dorp Nederweert-Eind (dat betreft met name het vroegere instituut Stokershorst met omgeving). Als dit gebied wordt meegerekend, komt het dorpsgebied op ca. 350 huizen met ca. 900 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In den beginne
"Er zijn mensen die denken dat ons dorp eigenlijk geen geschiedenis van enige betekenis heeft. Heibloem, dat is toch dat dorp met een kerkje uit de jaren vijftig van de vorige eeuw en nog een stuk of zes straten? Wat moet je daar nu over vertellen? Het ligt toch een beetje anders. Toen de Romeinen nog niet eens wisten waar ze Maastricht op de kaart konden vinden, bewoonden mensen al eeuwen dit gebied. In ons gebied zijn prehistorische vondsten gedaan van een kleine tienduizend jaar oud. Vlakbij het dorp vinden we site (vindplaats) 'de Fransman', waar duizenden gebruiksvoorwerpen uit de steentijd zijn gevonden. De makers van deze voorwerpen leefden van de jacht op dieren die permanent in dit gebied leefden zoals herten, elanden, beren en vossen. Ze konden vuur maken.

Een paar duizend jaar voor Christus vindt een enorme omslag plaats. Dit gebied wordt niet meer bewoond door jagers, maar door boeren. Die omslag zal vast niet van de ene dag op de andere gebeurd zijn. Hoe dan ook, het resultaat van het proces is dat mensen op een vaste plek blijven en in een boerderij wonen, graan verbouwen, vee houden. Nieuwe technieken brachten nieuwe mogelijkheden. Eerst werd brons geïntroduceerd, later ijzer. In de buurt van Heibloem zijn urnen met crematieresten uit de ijzertijd gevonden. Na de prehistorie lijkt het rustig te worden in onze omgeving. Zolang we niet beter weten moeten we het er op houden dat hier in die tijd geen of weinig mensen woonden. Ons gebied lag aan de rand van de Peel, die in 1773 in een atlas werd omschreven als “een moerassige streek lands daar nauwelijks een mensch over kan gaan”. Rond 1800 waren er ongeveer tien boerderijen gelegen bij Schaapsbrug, Karreveld en Heytserheide. Die boerengezinnen hadden een stuk grond ontgonnen en teelden graan, veevoer, groenten en fruit. Ze voorzagen zo veel mogelijk zelf in hun behoeften aan voeding en kleding. Voor voorzieningen als een dokter, school en kerk gingen ze naar Roggel, Heythuysen of Meijel.

Ontstaan landbouwkolonie met klooster / internaat / school
In 1851 is in Amsterdam de Congregatie van Onze Lieve Vrouw Van Zeven Smarten gesticht. Het is de bedoeling van de oprichters, pastoor Hesseveld en pater Frentrop, dat de broeders van de congregatie - in de volksmond bekend als 'de broeders met de blauwe koorden' - zich bezig gaan houden met de opvang van en zorg voor verwaarloosde jongens uit Amsterdam. De bevolking van Amsterdam was in de 19e eeuw enorm gegroeid, van ongeveer 180.000 mensen in 1810 naar ruim 500.000 mensen in 1900. De beginnende industrialisatie zorgde weliswaar voor werk, maar desondanks waren voor veel mensen de huisvesting en de sociaal-economische omstandigheden beroerd. Pater Frentrop komt op het idee om een landbouwkolonie op te richten om zo Amsterdamse jongens zinvol werk en onderwijs te bieden. Namens de Heerenvereeniging tot Weldadigheid koopt hij in 1852 voor nog geen 35.000 gulden een landgoed van 280 hectare, op grondgebied van de gemeente Heythuysen, waarop een boerderijtje stond dat de Heyblom heette. De 'landbouwkolonie' krijgt de naam De Heibloem. In de decennia na de komst van de broeders en de jongens naar het landgoed worden een klooster, een kapel, een school en een boerderij gebouwd. De aangekochte gronden maakt men geschikt voor de landbouw. De inrichting krijgt de naam Aloysiusgesticht.

Aanvankelijk krijgen de jongens alleen basisonderwijs. Verder stelt men ze op het land te werk, zodat ze later niet zo veel mogelijkheden op de arbeidsmarkt hadden. Ze konden boerenknecht worden of als ongeschoold arbeider werk zoeken in een fabriek. Aan het einde van de 19e eeuw wordt het onderwijs in het internaat enigszins verbeterd. De jongens krijgen de mogelijkheid een ambacht te leren. Ze kunnen bijvoorbeeld kleermaker, schoenmaker of bakker worden. Pas in 1919 erkent de overheid de Heibloem officieel als ambachtsschool en ontvangt het gesticht ook rijkssubsidie. Loonarbeiders met machines verrichten in toenemende mate het werk op het land. Het winternummer 2017 van kwartaaltijdschrift Rondom het Leudal (uitgegeven door Studiegroep Leudal) bevat o.a. een artikel van Jan Verkennis over deze ambachtsschool in de periode 1917-1960.

Tweede Wereldoorlog
"Op 8 oktober 1944, enkele maanden voor de bevrijding, zijn 25 mensen uit Heibloem en omgeving door de Duitse bezetter opgepakt en afgevoerd naar Duitsland voor het verrichten van dwangarbeid. In diverse gezinnen bleven ouders, vrouwen en kinderen in angst achter, omdat de toekomst voor hen tegen het einde van de oorlog erg onzeker werd. De mannen vanaf 16 jaar werden in Duitsland ingezet in de oorlogsindustrie of voor herstel van schade door bombardementen en ter vervanging van arbeidskrachten, omdat de Duitse mannen in het leger moesten dienen. In Midden- en Noord- Limburg zijn in totaal 3000 mannen en jongens afgevoerd. Ze kregen in Duitsland te maken met honger en ziekten en waren bijna dagelijks blootgesteld aan bombardementen.

Na het einde van de oorlog in mei 1945 keerden er 120 niet terug. Zij waren overleden door ziekte, ontbering of door bombardementen. Van Heibloem kwam één persoon niet terug, omdat hij door ziekte en ontbering in gevangenschap was overleden. De Heemkundevereniging vindt het belangrijk dat deze gebeurtenis jaarlijks op eenvoudige wijze wordt herdacht. Daarom wordt de plaquette aan de rechterzijde van de kerk jaarlijks op 8 oktober door de Heemkundevereniging versierd met een krans, die door een vrijwilliger uit het dorp wordt gemaakt." (bron: Heemkundevereniging)

Voor nadere informatie over de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Heemkundevereniging Heibloem. Op hun site vind je onder meer een artikel over de geschiedenis van het dorp, het klooster, het internaat, de ambachtsschool en dergelijke.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De inwoners van Heibloem en omgeving bezochten vanouds de diensten in de Broederskerk van het klooster van de Broeders van Onze Lieve Vrouw van Zeven Smarten. Toen het klooster in 1942 door de Duitse bezetter werd gevorderd ten behoeve van de NSKK Motorschule, moesten de missen in een beugelbaan worden opgedragen. Na de Tweede Wereldoorlog hadden de Broeders plannen om hun jongensinternaat uit te breiden, en werd - net als in Koningslust - een rectoraat opgericht om in de bouw van een eigen kerkgebouw en dorpsschool voor de inwoners te voorzien, opdat de mensen van buitenaf niet meer naar de broeders hoefden te komen. Als architect werd Pierre Weegels aangezocht, die in 1950 een kerk ontwierp, waarvan het schip volledig op het schip van de Sint-Isidoruskerk in Haler leek. De invulling van de ramen in zijgevels is iets gewijzigd, maar verder is het vrijwel dezelfde kerk.

Om financiële redenen herzag Weegels zijn plan en beperkte zich tot het schip van de kerk. P.J.H. Severins uit Kessel, die ook de school had gebouwd, kreeg de bouwopdracht. Op 30 maart 1952 is de Sint-Isidoruskerk (Pater van Donstraat 4) ingezegend. In 1962 groeide het dorp en kwam de wens op tafel om de kerk af te bouwen. Weegels leverde opnieuw plannen hiervoor. Maar in 1964 rezen twijfels over de noodzaak tot vergroting. De bevolking groeide minder snel dan verwacht. Uiteindelijk is besloten transept en koor niet meer te bouwen. Later is een sacristie aangebouwd, en is de schoorsteen uitgebouwd tot toren. In 1977 is het rectoraat tot parochie verheven. Vandaag de dag is het nog altijd een parochie, zij het in een samenwerkingsverband van Parochiecluster Heibloem - Neer - Roggel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging CV De Buizers. - VC 't Hukske.

- Kermis Heibloem (mei).

- Garage Sale (2e pinksterdag).

- Voor de kinderen in de basisschoolleeftijd is er jaarlijks de Kindervakantieweek in de zomervakantie.

- Toneelgroep ‘Het Scherm Open’ is direct na de oorlog opgericht vanuit de KPJ. De eerste 10-15 jaar floreerde de vereniging enorm. Dit viel plotsklaps stil door de komst van de eerste televisies. Een aantal jaren later is het toneel tijdens de Heibloemse avond weer nieuw leven ingeblazen. Jaarlijks brengen ze in oktober of november een nieuw stuk op de planken. Ze heben naast een volwassengroep ook een jongerengroep.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Roggelse Beek is de afgelopen jaren door Waterschap Peel en Maasvallei heringericht. De beek slingert nu ter hoogte van het dorp Heibloem door een natuurgebied met monumentale oude beuken. De beuken werden in 2015 echter aangevreten door de in dit gebied aanwezige bever of bevers. Het waterschap weet niet precies hoeveel bevers zich in dit natuurgebied bevinden. Bevers doen zich meestal niet tegoed aan beuken. Het kan echter zijn dat het op gang komen van de sapstromen in de bomen door het voorjaar, de bevers van van voorkeur heeft doen veranderen.

De beuken staan op grondgebied van het waterschap. Omdat het gebied er omheen van Staatsbosbeheer is, heeft het waterschap met hen afgestemd over de aanpak. Om de beuken te beschermen, smeert het waterschap de beuken vanaf 2015 in met het middel Wobra. Dit middel zorgt ervoor dat de bast van de beuken onaantrekkelijk wordt voor de bever en andere dieren. Het middel is kleurloos en moet jaarlijks worden aangebracht. Er is niet gekozen om rasters rond de beuken te plaatsen. Dit vindt het waterschap in overleg met Staatsbosbeheer niet passend in dit natuurgebied. In het Duitse Beieren zijn goede ervaringen opgedaan met het gebruik van Wobra. Dit middel is niet schadelijk voor de omgeving. In en langs de beek is er naast de beuken voldoende ander geschikt voedsel voor de bever. Een aantal beuken is al zover aangevreten, dat ze aan de bever worden overgelaten.

Stichting IKL heeft in 2014 onderhoud uitgevoerd aan een bijna 1 km lange houtwal in het beekdal van de Roggelse Beek bij Heibloem. Naast de kap van 40 populieren is regulier hakhoutbeheer uitgevoerd. Daarbij zijn om de 10 tot 12 meter bomen blijven staan, zodat die breed kunnen uitgroeien. Door dit onderhoudswerk krijgen de planten en struiken meer licht en ruimte. De stobben van de omgezaagde bomen lopen daarbij weer uit.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Heibloem.

- Belangenorganisatie: - De Gemeenschapsraad stelt zich ten doel om de leefbaarheid binnen het gebied van de parochie te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Voor nieuwe inwoners hebben ze de brochure 'Welkom in Heibloem' gemaakt, waarin o.a. alle tientallen verenigingen in staan vermeld.

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging Ongeros.

- Dorpshuis: - Gemeenschapshuis De Klokkestoel.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool De Heihorst is de dorpsschool van Heibloem. Het pand biedt ook onderdak aan Peuteropvang ’t Hummelke, die beschikt over mooie speelruimtes, waarbij de inrichting is afgestemd op de leeftijd en de ontwikkeling van de kinderen. - Kinderopvang Lollibol.

- De Widdonckschool in Heibloem is een school voor speciaal onderwijs voor kinderen met ernstige gedragsproblemen en psychiatrische problematieken (cluster IV). De Widdonckschool staat bekend als expertisecentrum voor leerlingen waar adaptief onderwijs ingebed is in de cultuur van de school. Van de 3 basisbehoeften is 'relatie' de eerste en belangrijkste component waar op deze school aan gewerkt wordt. Leerlingen voelen zich geaccepteerd, ze weten dat ze welkom zijn en dat ze zich veilig kunnen voelen. Als aan deze eerste basisbehoefte is voldaan wordt er gewerkt aan 'competentie' en 'autonomie'. Verder beogen ze de leerlingen gepaste onderwijszorg te bieden gericht op het realiseren van een toekomstperspectief en daarmee een zo optimaal mogelijke plaats in de samenleving.

- MuzIek: - Tamboer- en Lyrakorps Heromene is opgericht in 1975.

- Zanggroep Heisa is een enthousiaste groep van 25 mannen en vrouwen die al ruim 20 jaar samen zingen. Door het jaar heen treden ze regematig op, bij uiteenlopende gelegenheden zoals Kerst, feestjes en partijen, in de kerk, gospel, voor de ouderen in een zorgcentrum, of een optreden samen met de toneelvereniging.

- Sport: - SVVH (Sport Vereniging Victoria Heibloem) is opgericht in 1957 en heeft dus in 2017 het 60-jarig bestaan gevierd. - SVVH voetbal. - SVVH handbal.

- De kort na de Tweede Wereldoorlog opgerichte LRV Heibloem is een actieve rijvereniging met zowel getalenteerde spring- als dressuurruiters en -amazones. Ze organiseren jaarlijks een 3-tal wedstrijden.

- Overige verenigingen: - ZijActief afd. Heibloem is opgericht in 1948 en heeft ca. 45 leden. Minimaal 1x in de maand organiseren zij boeiende en gevarieerde activiteiten. Hun uitgangspunten voor de bijeenkomsten zijn: informatief, ontspannend, leerzaam en gezelligheid. Kom vrijblijvend eens kennismaken op een van de avonden.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Heibloem, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen