Hei- en Boeicop

Plaats
Dorp
Vijfheerenlanden
Vijfheerenlanden
Utrecht

hei-_en_boeicop_plaatsnaambord_kopie.jpg

Hei- en Boeicop is een dorp in de provincie Utrecht (t/m 2018 provincie Zuid-Holland), in de streek en gemeente Vijfheerenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Zederik, in 2019 over naar gemeente Vijfheerenlanden.

Hei- en Boeicop is een dorp in de provincie Utrecht (t/m 2018 provincie Zuid-Holland), in de streek en gemeente Vijfheerenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Zederik, in 2019 over naar gemeente Vijfheerenlanden.

gemeente_hei-_en_boeicop_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Hei- en Boeicop anno ca. 1870, kaart J. Kuijper. Aan naamgeving en lettertype van de plaatsnamen kun je zien dat er in die tijd nog sprake was van het dorp Heicop en de buurtschap Boeicop. Dat is dus later pas één dorp en plaatsnaam geworden.

Gemeente Hei- en Boeicop anno ca. 1870, kaart J. Kuijper. Aan naamgeving en lettertype van de plaatsnamen kun je zien dat er in die tijd nog sprake was van het dorp Heicop en de buurtschap Boeicop. Dat is dus later pas één dorp en plaatsnaam geworden.

hei-_en_boeicop_collage.jpg

Hei- en Boeicop is nog altijd een kleinschalig dorp met veel groen (© Jan Dijkstra, Houten)

Hei- en Boeicop is nog altijd een kleinschalig dorp met veel groen (© Jan Dijkstra, Houten)

Hei- en Boeoicop.jpg

De Hervormde kerk van Hei- en Boeicop

De Hervormde kerk van Hei- en Boeicop

Hei-en Boeicop.jpg

Erg landelijk daar in Hei- en Boeicop

Erg landelijk daar in Hei- en Boeicop

Hei- en Boeicop (2).jpg

Niet ver van de kerk in Hei- en Boeicop

Niet ver van de kerk in Hei- en Boeicop

Hei- en Boeicop.jpg

Een mooi spulletje aan de Hei- en Boeicopseweg

Een mooi spulletje aan de Hei- en Boeicopseweg

hei-_en_boeicop_hoekmolen.jpg

Vanaf alle kanten een mooi uitzicht op de Hoekmolen bij Hei- en Boeicop, die het water van de Huibert uitslaat op het Merwedekanaal (© Jan Dijkstra, Houten)

Vanaf alle kanten een mooi uitzicht op de Hoekmolen bij Hei- en Boeicop, die het water van de Huibert uitslaat op het Merwedekanaal (© Jan Dijkstra, Houten)

hei-_en_boeicop_hoekmolen_kopie.jpg

En nog een close up van deze beauty, de in 2010 uitvoerig gerestaureerde Hoekmolen, gelegen in het ZW uiteinde van het dorpsgebied van Hei- en Boeicop, bij het punt waar het riviertje de Huibert en het Merwedekanaal bij elkaar komen.

En nog een close up van deze beauty, de in 2010 uitvoerig gerestaureerde Hoekmolen, gelegen in het ZW uiteinde van het dorpsgebied van Hei- en Boeicop, bij het punt waar het riviertje de Huibert en het Merwedekanaal bij elkaar komen.

hei-_en_boeicop_de_groene_hofstee_stal_kopie.jpg

De 85 koeien van biologische boerderij De Groene Hofstee hebben het goed naar hun zin in de in 2015 nieuwgebouwde loopstal. Ze liggen lekker droog op een zacht bedje van houtsnippers. Maar de stal heeft nog veel meer voordelen. Zie verder de tekst.

De 85 koeien van biologische boerderij De Groene Hofstee hebben het goed naar hun zin in de in 2015 nieuwgebouwde loopstal. Ze liggen lekker droog op een zacht bedje van houtsnippers. Maar de stal heeft nog veel meer voordelen. Zie verder de tekst.

overheicop_schoonrewoerd_hei-_en_boeicop_wandelpad_graspad_langs_de_huibert_kopie.jpg

Als je van wandelen en weidevogels houdt, kunnen we je aanbevelen om vanaf Schoonrewoerd over dit smalle graspad langs het riviertje de Huibert langs buurtschap Overheicop naar de Hoekmolen in Hei- en Boeicop te wandelen, en over het fietspad weer terug.

Als je van wandelen en weidevogels houdt, kunnen we je aanbevelen om vanaf Schoonrewoerd over dit smalle graspad langs het riviertje de Huibert langs buurtschap Overheicop naar de Hoekmolen in Hei- en Boeicop te wandelen, en over het fietspad weer terug.

Hei- en Boeicop

Terug naar boven

Wonen

Mutters Makelaardij is dé specialist in de gemeenten West Betuwe, Vijfheerenlanden, Gorinchem, Culemborg en de Alblasserwaard. Al jarenlang bewijzen wij dat we het daadwerkelijk anders doen! U bent van harte welkom voor een oriënterend gesprek op onze kantoren in Leerdam, Vianen en Culemborg. Met ons motto: "Waarborg tot betrokkenheid" garanderen wij het hoge serviceniveau dat u van een makelaar mag verwachten. Wij beseffen dat het verkopen of aankopen van uw woning geen alledaagse zaak is, daarom nemen wij u bij de hand en begeleiden wij u in iedere stap van het proces.

Terug naar boven

Status

- Hei- en Boeicop is een dorp in de provincie Utrecht (t/m 2018 provincie Zuid-Holland), in de streek en gemeente Vijfheerenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985. In 1986 over naar gemeente Zederik, in 2019 over naar gemeente Vijfheerenlanden.

- Wapen van de voormalige gemeente Hei- en Boeicop.

Terug naar boven

Naam

In de volksmond en inwoners
De plaats wordt in de volksmond ook wel kortweg Heicop genoemd. Inwoners van dit dorp zijn Heicoppers. Incidenteel lezen we weleens van Heicopers, maar dat is eigenlijk nog de oude spelling: immers vroeger was het Heicoop en dus Heicoper, tegenwoordig is het Heicop en dus Heicopper.

Spelling
Incidenteel zien wij de plaatsnaam soms geschreven worden als Hei en Boeicop, zonder koppelteken dus achter Hei (zelfs op een lokale vrachtwagen hebben wij dit gezien...), maar de correcte spelling is toch echt Hei- met koppelteken, omdat het immers een inkorting is van de vroegere plaatsnaam Heicop.

Oudere vermeldingen
Heicop en Boeicop, 1217 Heyncoep, 1259 Heyencop, 1295 Heijencoep, 1314 Boyencaip, 1639 Boykoop / Heykoop, 1883 Hei- en Boeikop.

Naamsverklaring
De plaatsnaam Hei- en Boeicop is een samentrekking van de oorspronkelijke namen 1) Heicop = cope 'gekocht land, veenontginning' (zie verder Teckop) van de persoon Heye, en 2) Boeicop = cope van de persoon Boye (ontstaan uit Bode).(1) De plaats is genoemd naar de polders Heicop en Boeicop.

Familienaam
De voorouders van personen met de achternaam Heikoop zijn uit dit dorp afkomstig. Op de kaart i.v.m. de Volkstelling van 1947 kun je zien dat de grote meerderheid van de personen met deze achternaam toen nog in de provincie Zuid-Holland woonde. Nadien hebben zij zich verder over het land verspreid.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Hei- en Boeicop ligt Z van de stad Vianen, als lintbebouwing rond de Hei- en Boeicopseweg, met in het centrum van het dorp een bescheiden komvorming.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Hei- en Boeicop 79 huizen met 524 inwoners, verdeeld in dorp Heicop 41/255 (= huizen/inwoners) en buurtschap Boeicop 38/269. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met ca. 1.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de in 1998 opgerichte Vereniging Historisch Lexmond en Hei- en Boeicop. De doelstelling van de vereniging is het bevorderen van de kennis en de geschiedenis in het algemeen en die de genoemde dorpen in het bijzonder. De vereniging beoogt dit te bereiken door: het uitgeven van jaarlijks vier edities van de Lek en Huibert Kroniek; het organiseren van jaarlijks vier lezingen; het organiseren van jaarlijks twee excursies; publiceren van artikelen en boeken over de geschiedenis van de genoemde dorpen; het houden van exposities; het verzamelen en in stand houden van lokale documenten en objecten van historische betekenis; het doen van onderzoek naar de geschiedenis van de genoemde dorpen en hun bewoners; het stimuleren van het behoud van monumenten, dorpseigen karakteristieke gebouwen, infrastructuur en landschap.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De voormalige schoollocatie en van de boerderij van de gebrs. Bikker in Hei- en Boeicop is in 2016 herontwikkeld tot een wijkje met ca. 20 woningen. De straatnaam is toepasselijk De Schoolhof gedoopt. - Bestemmingsplan De Schoolhof.

- Het biologische boerenbedrijf De Groene Hofstee van de familie Kool in Hei- en Boeicop heeft in 2015 een bijzondere loopstal laten bouwen, waarvan er op dat moment nog maar ca. 20 in Nederland zijn. Daardoor kunnen de koeien nu ook in de winter los lopen. Voorheen was dat te duur vanwege het stroverbruik. De nieuwe stal heeft een bodem van 50 cm zachte houtsnippers. Groot voordeel is dat de ammoniak van de koeienmest wordt vercomposteerd met de koolstof van de houtsnippers. De compost wordt na een jaar gebruikt op het land.

De koeien hebben ook veel meer ruimte dan in de oude ligboxenstal (gemiddeld 25 m2 t.o.v. 7 m2). Ze bewegen nu veel meer, wat de gezondheid ten goede komt. Bovendien is de kans op besmettingen veel kleiner, omdat ze niet meer de hele dag op dezelfde plek hoeven te liggen. En de klauwen van de koeien blijven op de houtsnippers veel droger dan op de harde betonnen vloer van een ligboxenstal. Vanwege de ruimte zijn de koeien ook veel rustiger. Ook de aspecten lucht en licht zijn nu optimaal geregeld. Het regenwater dat op het dak valt, wordt gebruikt als drinkwater voor de koeien. En met de warmte van de houtsnipperbodem - door het composteringsproces is het onderin de bodem 50 graden Celsius - verwarmt men het woonhuis.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hei- en Boeicop heeft 21 rijksmonumenten. Naast de kerk en de molen zijn dat vooral boerderijen: het dorp heeft nog veel monumentale oude boerderijen.

- Hei- en Boeicop heeft 15 gemeentelijke monumenten. Ook dit betreft allemaal boerderijen, plus een roedenloods. Er valt veel te vertellen over de bijzonderheden van de oude monumentale boerderijen in dit dorp. Alle details waar je op kunt letten als je ze gaat bekijken, kun je vinden in het boek 'De Vijfheerenlanden met Asperen, Heukelum en Spijk' van Catharina L. van Groningen (1989). De pagina's m.b.t. dit dorp zijn onder de link ook online te lezen.

- De Hervormde (PKN) Kerk (Hei- en Boeicopseweg 46) is een eenbeukige kerk met klokkentorentje op het dak. De kerk is gesticht rond 1300 en in de 15e en 16e eeuw uitgebreid. Het overgebleven onderste deel van de oorspronkelijke toren maakt deel uit van de kerkruimte. In de 19e eeuw verving men de laatgotische koorsluiting door een rechte muur, zodat van het koor nog twee traveeën resten. Houten tongewelven; in het koor muurstijlen met ornament in vroege renaissance-vormen.- Site Hervormde Gemeente Hei- en Boeicop. - De kerkdiensten zijn via deze link terug te zien en te luisteren. De huidige pastorie is in 2001 gebouwd en lijkt best veel op de voorganger, blijkens de afbeeldingen op deze pagina.

- De Hoekmolen (Kanaaldijk 19, aan het Merwedekanaal) is gebouwd ten behoeve van de bemaling van de polder Neder- en Over-Heicop. Het bouwjaar is onbekend, maar de Hoekmolen is een zeer oude molen. Hij was tot 1945 in bedrijf; daarna nam een dieselgemaal de taak van de molen over. Op 20 maart 2004 slaat de molen tijdens een storm op hol, waardoor hij in brand vliegt. Snel ingrijpen van de brandweer heeft ervoor gezorgd dat de onderbouw behouden is gebleven. Het bovenhuis raakt zwaar beschadigd en moet grotendeels worden herbouwd. In juni 2005 was de molen weer maalvaardig. In 2009 en 2010 onderging de ondertoren een grote restauratie. Sinds 2008 is de molen in bezit van de SIMAV. Voorheen was de molen eigendom van het Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden. Bijzonder is dat je bij de molen kunt luisteren naar een 'praatpaal', die je vertelt over de bijzonderheden van de Hoekmolen en omgeving.

- De Peilmolen (Kanaaldijk 17) van buurpolder Neder-Boeicop is in 1926 vervangen door Gemaal Heicop. Het gemaal is gesticht ten behoeve van de bemaling van de polders Neder-Heicop en Over-Heicop. Het loost op het Merwedekanaal. Oorspronkelijk was het gemaal uitgerust met een horizontale Crossley dieselmotor van 58-66 pk, die direct gekoppeld was aan de thans nog aanwezige centrifugaalpomp van Stork. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is het gemaal geelectrificeerd en is de dieselmotor verwijderd. De elektromotor is in 1982 vervangen door een BBC asynchroon elektromotor, waarmee het gemaal een capaciteit kreeg van 80 m3/min. bij 1,8 m. opvoerhoogte. In 2015 is het gemaal gerenoveerd en geautomatiseerd, waarbij de pomp is gereviseerd en de elektromotor is vervangen door een frequentiegeregelde VEM Permanent Magneet Synchroonmotor van 77 kW.

- Op Hei- en Boeicopseweg 29 staat het voormalige rechthuis (tot 1960). Was tevens café en bevatte aan de achterkant een stal waarin een kleine winkel was afgescheiden. In de voorgevel een stichtingssteen luidend: "De eerste steen / gelegt door Adrianus / Catharinus van Hall / oud 7 jaren 1827".

- Gevelstenen in Hei- en Boeicop.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- 2x per jaar is er in het dorp een Kleding- en Speelgoedbeurs (op een donderdag in maart en in september). Je vindt er speelgoed en kinder-, dames- en herenkleding. De helft van de opbrengst is voor de inbrenger en de helft is voor de kerk.

- De Oranjevereniging organiseert naast uiteraard Koningsdag nog een aantal evenementen door het jaar heen.

- Op de zaterdag voor Moederdag is er de jaarlijkse Rommelmarkt Hei- en Boeicop (in 2018 voor de 28e keer). Tussen 09.00 en 13.00 uur kun je snuffelen tussen o.a. antiek en curiosa, boeken, cd's, lp's, kleding, speelgoed en eigengemaakte wenskaarten. Er is ook een ruime keus in planten. Om 10.00 uur is er een verkoop bij opbod. De opbrengst van de markt is voor de kerk.

- 1x in de 5 jaar is er - zoals bij veel dorpen in deze regio - een grote Feestweek in Hei- en Boeicop, met optocht. De laatste keer was in 2018, dus de volgende keer is in 2023. - Videoreportage optocht 2018.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Polder Rondwandeling Hei- en Boeicop (13 km).

- Als je van rust, ruimte, wandelen en weidevogels houdt, is een aanbeveling van onze 'hoffotograaf' van deze streek, Jan Dijkstra uit Houten, om vanaf de hierboven beschreven Hoekmolen over het smalle graspad langs het riviertje de Huibert langs buurtschap Overheicop naar het dorp Schoonrewoerd te wandelen, en over het naastgelegen fietspad weer terug. Onderweg is het zeer rustig, want hier komt nauwelijks verkeer, en je kunt genieten van het gezang van diverse soorten weidevogels, en natuurlijk van het uitzicht op het riviertje, de bosschages en de boerderijen. "Veel mensen weten vast niet wat voor mooie gebieden ze er bij hebben gekregen in de provincie Utrecht" (in verband met de gemeentelijke herindeling van 2019), aldus Jan, nadat hij deze wandeling zelf had gelopen in mei 2019.

- Veldstudiecentrum Hei- en Boeicop bevindt zich in een open landschap met grienden, weiden, rietlanden, populierenlinten, knotwilgen en boomgaarden, dat zeer geschikt is voor het doen van natuurstudie en onderzoek naar het milieu in een agrarische omgeving. Leerlingen gaan met de Stichting Veldstudie enthousiast de natuur ontdekken. Voor iedere doelgroep maakt de stichting veldwerkprogramma's op maat. Verder zijn er o.a. mogelijkheden voor vakantiekampen, werkweken, excursies, dagprogramma's, en zijn de accommodaties te huur voor bijv. musical-, koor-, meditatie- en workshopgroepen en muziekorkesten.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Hei- en Boeicop (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site over Hei- en Boeicop van de gemeente Zederik.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Hei- en Boeicop op Facebook.

- Onderwijs: - De School met de Bijbel is sinds 2008 gevestigd in een prachtig nieuw schoolgebouw; fraai gelegen aan de rand van het dorp Hei- en Boeicop en voorzien van alle moderne technieken en mogelijkheden. De school maakt sinds 2016 deel uit van de regionale scholengroep PCPO TriVia.

- Muziek: - Zang- en muziekgroep Gideon is in 1981 opgericht en had toen 16 leden. Inmiddels zijn dat er ca. 100 en komen de leden uit bijna 40 burgerlijke gemeenten uit een wijde regio.

- Sport: - Sporthal De Copper. - "Voetbalvereniging HSSC'61 in Hei- en Boeicop heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Onze club heeft mede door onze hoofdsponsor kunnen investeren in het verduurzamen van onze accommodatie. Daarnaast besteden we veel aandacht aan het recyclen van gebruikte materialen. Denk daarbij aan het inzamelen van kleding, cartridges, oude apparaten en frituurvet. Ook onze minder goede voetbalmaterialen vinden vaak nog een goede bestemming. Onze “afgedankte” ballen gaan naar de buitenschoolse opvang (BSO). Ook in de kantine maken we grote stappen met het scheiden van afval. We proberen papier en plastic zoveel mogelijk apart te verzamelen en gescheiden in te leveren bij Waardlanden. Het bestuur is er trots op dat HSSC’61 door Bar-le-Duc is verkozen tot de meest duurzame Sportclub van Nederland 2019. Ruim 700 sportclubs hebben meegedaan aan de wedstrijd die door Bar-le-Duc was uitgeschreven. Het gewonnen geldbedrag van € 1000,- moet gebruikt worden om onze club nog duurzamer te maken. Rick ’t Lam heeft de opdracht gekregen om speciale vuilnisbakken te maken waardoor het scheiden van afval in en om de kantine enorm verbetert. Vermeldingwaardig is nog dat Bar-le-Duc op dit moment de enige fabriek is die al zijn frisdank verpakt in 100% gerecycled materiaal."

- Overige verenigingen: - Schuttersgilde St. Martinus & St. Antonius (voor Lexmond en Hei- en Boeicop) is het enige schuttersgilde van Zuid-Holland, en is (her)opgericht in 2002, naar aanleiding van de Feestweek van dat jaar. De schutterijen in deze dorpen zijn echter al eeuwenoud. De schutterij heeft de geschiedenis van deze schutterijen uit archieven stukje bij beetje zo goed mogelijk tevoorschijn gepeuterd en onder de link chronologisch op een rijtje gezet.

- Zorg: - "Zorgboerderij Huiberthoeve in Hei- en Boeicop biedt arbeidsmatige dagbesteding voor mensen die op de zorgboerderij aan de slag willen. Het werken en verblijven op de boerderij geeft rust, en je kunt op eigen tempo werken aan de voor en door jou gestelde doelen. Het is zelfs mogelijk om een opleiding te volgen. Wanneer er om wat voor reden dan ook niet meer deelgenomen kan worden aan het regulier arbeidsproces of reguliere opleiding, kunnen wij door het aanbieden van structuur en het werkritme op de boerderij deze mensen weer op weg helpen. Op de woensdagmiddag en zaterdag heeft Zorgboerderij Huiberthoeve een speciaal programma voor tieners van 6 tot 15 jaar met autistische of aanverwante stoornis of een ontwikkelingsachterstand. Met elkaar verzorgen we de dieren en doen we klussen op de boerderij en in de tuin. We beleven de seizoenen en genieten van de dieren, de natuur en de mogelijkheden die de boerderij ons biedt om te spelen. Er wordt gewerkt in kleine groepen zodat iedereen voldoende aandacht krijgt. Indien er individuele zorg noodzakelijk is, dan is dat in overleg mogelijk."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Hei- en Boeicop, met foto's van alle grafzerken. - Op de begraafplaats o.a. een oorlogsgraf van 6 vliegeniers die op 23 augustus 1945 zijn gesneuveld. - Doop-, trouw- en begraaf-akten Hei- en Boeicop 1681-1826.

Reactie toevoegen