Heeze

Plaats
Dorp
Heeze-Leende
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

heeze kasteel zuidzijde [640x480].jpg

Heeze Kasteel Zuidzijde

Heeze Kasteel Zuidzijde

NB gemeente Heeze in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Heeze in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Heeze in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Heeze

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Heeze.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Heeze.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Heeze (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Heeze is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Heeze-Leende. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.

- Wapen van de voormalige gemeente Heeze.

- Onder het dorp Heeze vallen ook de buurtschappen Ginderover, Hazenhurk, Heezerenbosch, Kerkhof, Kreijl, Muggenberg, Oudenmolen, Rul, Strabrecht en Ven. In totaal zijn dat 10 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
Hees.

Oudere vermeldingen
1252 en 1294 Hese.

Naamsverklaring
Datief enkelvoud van hees en dus: 'bij het struikgewas, kreupelhout'. Vergelijk Hees.(1)

Terug naar boven

Ligging

Heeze ligt ZO van Eindhoven. Het dorpsgebied grenst in het N aan de A67 en in het W aan de A2.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Heeze 352 huizen met 1.814 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp (d.w.z. de dorpskern, die destijds ook Eimerik werd genoemd) 99/510 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Ginderover 31/150, Euvelwegen 9/47, De Ven 34/174, Kerkhof 11/60, Heezerenbosch 28/145, Ouden Molen 23/110, Het Kruis 19/109, Strabrecht 40/208, Rul 26/135 en Creijl 32/166. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 4.000 huizen met ca. 9.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Kerkelijk
De eerste, middeleeuwse kerk van Heeze stond richting Leende, in buurtschap Kerkhof. Bij de Reformatie gaat deze kerk over naar de protestanten, die de kerk te groot vinden en daarom kerken in de Antoniuskapel aan de Kapelstraat tegenover de laan naar het kasteel. Op deze plaats staat nu nog de kerk van de Protestantse kerkgemeenschap. De middeleeuwse kerk raakt in verval en nu resten alleen nog de fundamenten op de protestantse begraafplaats aan de Kerkhof.

Nadat de katholieken van Heeze na de Reformatie decennialang hun godsdienstige plichten vervullen in een kapel onder Nederweert, kan men, als het religieuze klimaat wat milder wordt, een schuurkerk bouwen aan de huidige Emmerikstraat. Als in de 19e eeuw de katholieken de vrijheid van godsdienst herkrijgen, bouwt men een kerk in zogeheten waterstaatsstijl in de buurt van de huidige kerk. Als deze kerk in het begin van de 20e eeuw te klein werd, bouwt men in 1932 de huidige kerk. Zie verder bij Bezienswaardigheden.

- Verhalen over de geschiedenis van Heeze op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Heeze heeft 31 rijksmonumenten.

- Heeze heeft 20 gemeentelijke monumenten.

- De huidige, in 1933 gereed gekomen Martinuskerk (Jan Deckersstraat 24) is een interessant en zeer sfeervol bouwwerk, opgetrokken uit handgevormde steen in vroeggotische stijl uit de 12e eeuw. De toren heeft een grondoppervlak van 10 bij 8 meter; de hoogte is 42 meter. Bij het binnenkomen valt aanstonds de grote ruimte op van het schip en ook de vorm. Deze is namelijk bijna een vierkant. Vanaf de scheiding van het priesterkoor en het middenschip tot aan de laatste kolom is de lengte 27,5 meter en de breedte bedraagt 26 meter. Opvallend is ook de constructie van de gewelven. Wat de steunpunten betreft wist de architect zich te beperken tot maar 4 kolommen in de hele ruimte. Hierdoor zijn er maar zeer weinig plaatsen (van de bijna 800) van waaruit je de viering op het priesterkoor niet kunt zien. Eeuwenlang is in de kerk van Heeze St. Job vereerd als bijzondere patroon voor "alle bedrukte harten". Het middeleeuwse beeld van Job is rond 1995 uit de kerk gestolen. Hoewel de bedevaarten verdwenen zijn, branden er nog iedere dag kaarsjes bij de replica van het oude beeld om de voorspraak van St. Job in te roepen. De meeste kaarsjes worden in de kerk ontstoken bij het beeld van de Moeder Gods achter in de kerk. Ook door de dag heen lopen hier met de regelmaat mensen binnen om even te bidden. De kerk maakt tegenwordig deel uit van de Parochie Heilige Nicasius.

- De Protestantse kerk staat aan de Kapelstraat 50 en is daar in 1906 gebouwd op de plek van de kapel van Kasteel Heeze.

- Kasteel Heeze is een van de laatste nog bewoonde kastelen in Nederland. Het kasteel bestaat uit een middeleeuws gedeelte en een nieuwer gedeelte dat ontworpen is door Pieter Post. Het kasteel wordt al meer dan 200 jaar bewoond door de familie van Tuyll van Serooskerken. Je kunt rondgeleid worden door een van de gidsen. Je ziet de verschillende kamers en kunt onder andere de mooie wandtapijten, schilderijen en serviezen bekijken. Je krijgt een beeld hoe er vroeger geleefd werd op het kasteel. De ijskelder van het kasteel is in 2012 gerestaureerd.

- Molen Sint Victor dateert oorspronkelijk uit 1852 maar is in 1862 en in 1904 afgebrand en herbouwd. Hij is begonnen als wind-, graan-, schors- en oliemolen. Al in 1887 wordt de oliemolen afgebroken. Deze verhuist naar De Roosdonck te Nuenen. De schorsmolen is in 1920 afgebroken (enkele restanten zijn nog zichtbaar). In 1984 is de molen, die inmiddels in behoorlijk vervallen staat verkeerde, geheel gerestaureerd. Sindsdien wordt er weer regelmatig gemalen. De molenbelt is met bijna 7 meter bijzonder hoog. De slanke bouwwijze van de molen draagt sterk bij tot de indruk dat dit de hoogste beltmolen van Nederland is. Dat is echter De Korenbloem te Ulvenhout.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Brabantse nachten zijn lang, aldus de titel van een liedje, maar Brabantse dagen kunnen kennelijk ook lang zijn. De Brabantsedag (eind augustus) in Heeze duurt namelijk 9 dagen, met als hoogtepunt de optocht op zondag met ca. 17 huizenhoge praalwagens, die ca. 30.000 bezoekers trekt. Liefst 2.000 vrijwilligers zetten zich in voor de bouw van de wagens en alles wat er verder bij de optocht komt kijken.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- In 2017 heeft Waterschap De Dommel de 'gestuurde waterberging' en de herinrichting van het beekdal van de Kleine Dommel in Heeze gerealiseerd. Het beekdal van de Kleine Dommel, het gebied tussen de A67 bij Geldrop en Kasteel Heeze, gaat de komende jaren veranderen. Z van de A67 komt een waterbergingsgebied dat ingezet kan worden in tijden van hoog water. Woonwijken in Geldrop lopen daardoor minder risico op overstroming. Als de geplande kades zijn aangelegd, kan in dit bergingsgebied bij extreme en langdurige regenval veel meer water dan nu worden geborgen. In totaal maximaal 1,5 miljoen m3. Het dal van de Kleine Dommel heeft van nature een ‘badkuip'-vorm en is daarom erg geschikt voor waterberging. De beek treedt bij hoogwater in de huidige situatie ook buiten zijn oevers.

Behalve het voorkomen van wateroverlast is ook gewerkt aan de Kleine Dommel zelf en de aangrenzende natuurgebieden. De beek en het beekdal zijn natuurlijker gemaakt door nieuwe meanders te graven en op enkele plaatsen de brede loop minder diep en smaller te maken. Nu is het weer een natuurlijke beek in een mooi landschap. Verder zijn maatregelen genomen om het regenwater langer in natuurgebieden te houden. Zo krijgt zeldzame natuur, die door verdroging was aangetast, weer meer mogelijkheden om zich te ontwikkelen. (bron: Waterschap De Dommel, 24-4-2017)

- In 2015 is een natuurbegraafplaats in Heeze gerealiseerd. Het ruim 22 hectare grote terrein, door Natuurbegraven Nederland aangekocht van de gemeente Heeze-Leende, biedt ruimte aan ongeveer 7000 graven. Voor de omvorming van het naaldbos tot een gevarieerd natuurgebied met onder meer een ven, heide en inlandse bomen, wordt het perceel stevig uitgedund. De ruim 10 hectare bos die op deze manier wijkt, wordt elders in de gemeente herplant. Ook de bouw van een informatiecentrum wordt gecompenseerd. Daarvoor wordt 1,5 hectare natuurgebied worden ingericht in de Natte Natuurparel Strijper Aa, Het Goor in Leenderstrijp, grenzend aan het Leenderbos.

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis 't Perron is een modern multifunctioneel gebouw midden in Heeze. Veel verenigingen en organisaties hebben inmiddels de weg gevonden naar dit prachtige pand. ’t Perron heeft op het gebied van accommodaties veel te bieden: op de benedenverdieping een grote zaal met podium en dus geschikt voor diverse theaterproducties, een mooi ingericht restaurant met bar, een bibliotheek, een leestafel voorzien van computers, diverse kranten en tijdschriften en een mooi buitenterras. De hal, uitgerust met een grote bar onder een glazen dak, is zeer geschikt voor het houden van recepties en bijeenkomsten. Op de eerste verdieping zijn er ruimtes van verschillende grootte, geschikt voor vergaderingen, muziek- en danslessen, schilderlessen, yoga of andere cursussen. De Programmaraad zorgt wekelijks voor diverse culturele uitjes: films voor jong en ouder, een lezing, cabaret, muziekvoorstellingen, theatervoorstellingen etc. Je kunt natuurlijk ook zo maar even binnenwandelen, voor een praatje, een kopje koffie, het lezen van kranten en tijdschriften. Indien je incidenteel een ruimte wilt huren voor bijv. een theaterproductie, een receptie, een koffietafel, een congres e.d., neem dan via de link contact op met een van de beheerders.

- Sport: - RKSV Heeze (voetbal) is opgericht in 1930. - Hockeyvereniging. - Badmintonvereniging.

Reactie toevoegen