Heesbeen

Plaats
Dorp
Heusden
Langstraat
Noord-Brabant

Heesbeen

Terug naar boven

Status

- Heesbeen is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de subregio Langstraat, gemeente Heusden. T/m 7-5-1819 gemeente 'Eethen, Genderen en Heesbeen' (die van 19-9-1814 t/m 9-2-1815 onder Zuid-Holland viel). Per 8-5-1819 over naar gemeente 'Heesbeen, Eethen en Genderen' (naamswijziging), per 1-8-1908 over naar gemeente Genderen (naamswijziging), per 1-5-1923 over naar gemeente Eethen, in 1973 over naar gemeente Heusden.

In 1973 is de gemeente Eethen grotendeels opgegaan in de nieuwe gemeente Aalburg, waarbij het deel Z van de Bergsche Maas, met daarin met name het dorp Heesbeen, middels een grenscorrectie naar de gemeente Heusden is gegaan. Het betrof een gebied van 238 hectare met 220 inwoners. Heesbeen was namelijk sinds het gereed komen van de Bergsche Maas in 1904 van de rest van de toenmalige gemeente afgesneden. Vandaar dat het logisch was om het dorp in 1973 bij de gemeente Heusden te voegen en niet mee te laten gaan naar de nieuwe gemeente Aalburg.

- Het dorp Heesbeen heeft geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom 'in' Heusden. Het dorp is wél als plaatsnaam opgenomen in de in 2009 in werking getreden gemeentelijke Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG).

Omdat de website Postcode.nl voor haar postadresbestanden de gegevens van de BAG hanteert, dient men, als men op deze website naar postadressen in het dorp Heesbeen op zoek gaat, niet te zoeken onder de postadressen van de stad Heusden, wat men wellicht zou verwachten, maar onder die van het dorp zelf. Op de website van PostNL dient men hier evenwel te blijven zoeken onder de postadressen van de stad Heusden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
10e en 11e eeuw Hasbenni, eind 11e eeuw Hasbenni, 1200-1225 Hesebenne, 1307 Hazebeen, 1312 kopie 1350 Hesbene.

Naamsverklaring
Verklaard als teruggaand op het Germaanse Hasibanja*, samenstelling van de volksstam Hasiz* 'Hessen' en banna 'rechtsgebod, rechtsgebied'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Heesbeen ligt direct W van Heusden en grenst in het N aan de Bergsche Maas, nabij de brug over dit water aan de provincialeweg N267. Vanouds lag het dorp zeer landelijk. Tegenwoordig wordt het dorpsgebied deels in beslag genomen door een bedrijventerrein tussen de dorpskern en de vestingstad Heusden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Heesbeen 28 huizen met 208 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 70 huizen met ca. 180 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De oude nederzetting Heesbeen lag op stroomruggrond, een oeverwal van de Oude Maas, waarin sporen van vroeg-middeleeuwse bewoning zijn gevonden. Er zijn ook scherven gevonden uit de Romeinse tijd.

Heesbeen was een ambachtsheerlijkheid in het Land van Heusden, dat na 1357 tot het Graafschap Holland behoorde. De heerlijkheid heeft bestaan van iets na 1260 tot aan de opheffing van het Ancien Régime tegen het einde van de 18e eeuw. De heren zetelden op het nu verdwenen Kasteel Heeswijk.

Van 1338 tot 1384 was hier het Cisterciënserinnenklooster Nieuw Mariëndaal.

- Verhalen over de geschiedenis van Heesbeen, Eethen en Genderen op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Heesbeen heeft 5 rijksmonumenten.

- Heesbeen heeft 7 gemeentelijke monumenten.

- Het kerkje van Heesbeen heeft veel van zijn 14e-eeuwse karakter bewaard. Onder een pleisterlaag aan de noord- en zuidwand zit nog romaans tufsteen en sporen van een rondboogvenster. De sinds 2009 Hersteld Hervormde Kerk heeft in 2016 een pijporgel van de Duitse orgelbouwer Streichert verkregen, dat in 1978 in de St. Ludgeruskapel in Utrecht is geplaatst. Stichting Ankie Hak, die de nalatenschap van deze vrouw uit Giessen beheert, heeft dit orgel aan de kerkelijke gemeente geschonken. Vanwege eisen van Monumentenzorg moest het orgel acher het voorfront van het bestaande orgel worden geplaatst.

- Op de begraafplaats een klokkenstoel met 2 klokken uit 1393.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Heesbeen door Kees Wittenbols uit Breda.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Heesbeen, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen