Heenvliet

Plaats
Dorp
Nissewaard
Voorne-Putten
Zuid-Holland

Heenvliet met Koolwykspolder poststuk [640x480].jpg

De gemeente Heenvliet werd, in ieder geval tot medio 19e eeuw, ook Heenvliet en Koolwijkspolder genoemd. Vóór de instelling van het instituut 'gemeente' waren er andere titels voor wat we nu B&W noemen, in dit geval 'Regeering'.

De gemeente Heenvliet werd, in ieder geval tot medio 19e eeuw, ook Heenvliet en Koolwijkspolder genoemd. Vóór de instelling van het instituut 'gemeente' waren er andere titels voor wat we nu B&W noemen, in dit geval 'Regeering'.

heenvliet_ruine_640x480.jpg

Heenvliet, ruïne kasteel Ravesteyn of Huis te Heenvliet

Heenvliet, ruïne kasteel Ravesteyn of Huis te Heenvliet

ZH gemeente Heenvliet in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Heenvliet in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Heenvliet in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Heenvliet

Terug naar boven

Status

- Heenvliet is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Voorne-Putten, gemeente Nissewaard. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1979. In 1980 over naar gemeente Bernisse, in 2015 over naar gemeente Nissewaard.

- Onder de gemeente Heenvliet viel vanouds ook de buurtschap Nieuwesluis, NW van het dorp aan de andere kant van het Kanaal door Voorne. Deze buurtschap is in de jaren zestig van de 20e eeuw afgebroken voor uitbreidingsplannen van de Rotterdamse industrie, net als het dorp Blankenburg dat hier noordelijk van lag op het eiland Rozenburg.

- Wapen van de voormalige gemeente Heenvliet.

- Onder het dorp Heenvliet valt ook de buurtschap 2e Vlotbrug.

Terug naar boven

Naam

Gemeentenaam
De gemeente werd ook wel 'Heenvliet en Koolwijkspolder' genoemd.

Oudere vermeldingen
1254 kopie 14e eeuw Heenvlite, 1259 (datering kopie onzeker) Heynvliet, Heynevliet, 1494 Heenvliet.

Naamsverklaring
Samenstelling van vliet 'waterloop in getijdengebied' en de plantnaam heen 'riet'. Zie ook De Heen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Heenvliet ligt NW van Spijkenisse, ZO van Brielle en wordt ingesloten door het Voedingskanaal Brielse Meer en het Hartelkanaal in het N, het Kanaal door Voorne in het W, de provincialeweg Spijkenisse-Brielle (N218) in het Z en de rivier de Bernisse in het O.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Heenvliet 150 huizen met 823 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 125/569 (= huizen/inwoners) en buurtschap De Nieuwe-Sluis 25/254. Opmerkelijk is dat in die tijd in Heenvliet gemiddeld 4,5 mensen in 1 huis woonden en in Nieuwesluis 10. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.100 huizen met ca. 2.700 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De geschiedenis van Heenvliet gaat terug tot ver voor 1469, toen het stadsrechten kreeg.

Een moeilijke tijd maakte het stadje mee in 1572, toen rondzwervende watergeuzen na de verovering van Den Briel de omtrek onveilig maakten.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht op de site Historische beschrijving van de hoge heerlijkheid van Heenvliet.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Heenvliet heeft 34 rijksmonumenten.

- Heenvliet heeft 6 gemeentelijke monumenten.

- Het marktplein is in oude staat bewaard gebleven en is één van de gaafste van Voorne en Putten. Het grootste deel van de rijksmonumenten van het dorp bevindt zich ook aan de Markt.

- Gevelstenen in Heenvliet.

- De hervormde Sint Maartenskerk (Kerkweg 1) is gebouwd rond 1450. Het gebouw heeft een schip met noordzijbeuk onder een hoog dak met kapeltorentje en is aan de westzijde ingekort. De kerk is gerestaureerd omstreeks 1930. Avondmaalstafel met een beschilderd blad uit 1599, preekstoel uit 1600. Het kerkorgel is het eerste Metzier orgel in Nederland. Buiten, aan de oostzijde van de kerk, is de toegangsdeur naar de grafkelder zichtbaar, waar de ambachtsheren van Heenvliet hun laatste rustplaats vonden.

- In het Ambachtsheerenhuis (Markt 12) hebben in de loop der tijd veel belangrijke personen gelogeerd (zie de gevelsteen). Het Ambachtsheerenhuis was tot 1988 in gebruik als gemeentehuis met raadzaal. De achtergevel heeft togen boven de vensters. De oostzijde van het huis draagt een smal schilddak. Het Ambachtsheerenhuis en het omliggende landgoed inclusief de ruïne Ravesteyn vormen een prachtige locatie en zijn op afspraak te bezichtigen. Met feestdagen zijn de locaties vaak geopend.

- Achter de poort van het Ambachtsheerenhuis schuilt een landgoed van 5 hectare met als middelpunt de Ruïne Ravesteyn, ook wel Huis te Heenvliet. Dit was ooit het slot van de Heer van Heenvliet en is een van de weinig overgebleven bouwwerken uit de middeleeuwen. Om de ruïne ligt een slotgracht en het geheel is omgeven door een Engelse landschapstuin. Hier bepalen natuur en historie de sfeer. Heenvliet was in de 12e eeuw een betwist gebied. De eerste Heer van Heenvliet, Hugo van Voorne, liet het houten kasteel dat vermoedelijk rond 1100 eerst in hout was opgetrokken, rond 1260 in baksteen herbouwen. Het kasteel bestond toen uit een zware donjon met vier ronde hoektorens. Halverwege de 14e eeuw werd het kasteel uitgebreid met een woonvleugel aan de oostkant. In de tijd van de Hoekse en Kabeljauwse twisten werd het stadje Heenvliet in 1489 gebrandschat door de Hoeken. Het is zeer goed mogelijk dat het Kasteel daar ook onder geleden heeft.

Rond 1500 is de zuidwestelijke toren van het kasteel opnieuw gebouwd en voorzien van een kelder. In deze kelder werd een halve eeuw later een Heenvlietse pastoor genaamd Angelus Merula gevangen gezet. In 1557 werd hij om zijn reformatorische gezindheid als ketter veroordeeld tot de brandstapel. Hij ontsnapte echter aan die gruwelijke dood doordat hij op weg ernaartoe aan een hartverlamming stierf. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd het kasteel ernstig beschadigd. Toen staken de Watergeuzen veel kastelen in brand zodat de Spanjaarden zich er niet konden verschansen. In 1572 gebeurde dit ook met Kasteel Ravesteyn. Daarna is het kasteel nooit meer hersteld. Het Ambachtsheerenhuis dat nabij het kasteel was gebouwd, bood uiteindelijk meer comfort.

- Op de hoek van de Markt met de Toldam staat de Tolpoort die in 1602 werd ingesteld. Het was een brug over de versmalde Bernisse waarvoor men tol moest betalen. Pas na aanleg van de Groene Kruisweg is die tol opgeheven. Voor het gebruik van de brug was voor iedereen 1 cent verschuldigd. De opbrengst werd verdeeld tussen de ambachtsheren van Heenvliet en die van Geervliet. De met ballen gekroonde hekpijlers dragen vier wapens met de leeuw van Heenvliet, de Andrieskruizen van Putten, de paal van Geervliet en het wapenschild van de Heenvlietse ambachtsheerlijke familie Van Alderwereld. Het tolhek sluit tegen het midden van de voorgevel van het hoekpand, het vroegere tolhuis van Heenvliet.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Boeken- en Platenmarkt eind maart, rommelmarkten met Pinksteren en in september.

- Heenvliet is in de regio bekend vanwege de jaarlijkse Paardenmarkt (pinksterweekend), een weekend vol festiviteiten waaronder hippische evenementen, live muziek, kunstmarkt en Kermis.

- De Beeldentuin Ravesteyn is er jaarlijks gedurende 3 weken rond Pinksteren.

- Kerstmarkt (half december) met ca. 60 sfeervolle zeer gevarieerde kramen, muziekoptredens, en voor de kinderen worden diverse gratis kinderactiviteiten georganiseerd. Uiteraard is ook de kerstman aanwezig. Op de markt is ook het een en ander te proeven (denk aan kaas, noten, zalmforel, vers op de markt gebakken brood, Ijzerkoekjes, wijnen en likeuren). Daarnaast kun je uiteraard ook wat lekkers te eten kopen en is er glühwein en warme chocomel te koop.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Hertenkamp aan de Meeldijk.

- Openluchtzwembad Bernissebad.

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - Basisschool Tweespan. - Basisschool Merula.

Reactie toevoegen