Hedwigepolder

Polder
Hulst
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

RVB 20070601- Populieren, Hedwige polder.jpg

Weg omzoomd door populieren, Hedwigepolder

Weg omzoomd door populieren, Hedwigepolder

RVB 20110629-2024 Verdronken land van Saeftinge - Hedwige polder.jpg

Verdronken Land van Saeftinge links en Hedwigepolder rechts, nu nog gescheiden door de dijk

Verdronken Land van Saeftinge links en Hedwigepolder rechts, nu nog gescheiden door de dijk

Hedwigepolder

Terug naar boven

Status

- De Hedwigepolder is een polder in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Hulst. T/m 31-3-1970 gemeente Clinge.

- De Hedwigepolder valt onder het dorp Nieuw-Namen.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
De polder heet formeel Hertogin Hedwigepolder, maar wordt doorgaans kortweg Hedwigepolder genoemd.

Naamsverklaring
De naam verwijst naar Hedwige de Ligne (1877-1938), hertogin van Arenberg, echtgenote van Engelbert IX Hertog van Arenberg (1872-1949), een kleinzoon van Prosper Lodewijk van Arenberg. De straten in de polder dragen de namen van de hertog en hertogin en hun drie kinderen (Engelbert, Erik en Lydia).

Terug naar boven

Ligging

De polder, een ingepolderd deel van het aangrenzende natuurgebied Verdronken Land van Saeftinghe, ligt voor het grootste deel op Nederlands grondgebied (295 ha), in het uiterste noordoosten van Zeeuws-Vlaanderen, en voor een klein deel op Belgisch grondgebied. De Hedwigepolder grenst aan het Sieperdaschor en de Prosperpolder, die voor de helft op Nederlands en voor de andere helft op Belgisch grondgebied ligt.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De Hedwigepolder beslaat een oppervlakte van 306 ha.

Terug naar boven

Geschiedenis

Het gebied was al voor de Tachtigjarige Oorlog bedijkt. Tijdens deze oorlog staken Nederlandse soldaten in 1584 om strategische redenen (inundatie) de laatste intact gebleven dijken door en verdween het Land van Saeftinghe onder water. In de 17e eeuw werd opnieuw begonnen met het bedijken, en in 1907 was de Hertogin Hedwigepolder het laatste op de zee heroverde gebied in de oosthoek van Zeeuws-Vlaanderen.

Terug naar boven

Landschap

De Hedwigepolder heeft de functie van agrarisch gebied met landschappelijke waarde. Door haar cultuurhistorische waarde is de dijk landinwaarts (gedeeltelijk) beschermd.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

Ontpolderen
In een verdrag tussen Nederland en België over de verdieping van de vaargeul in de Westerschelde ten behoeve van de Antwerpse haven, werd vastgelegd dat de Hedwigepolder weer bij het Verdronken Land van Saeftinghe aangesloten zou worden (door het doorsteken van de dijken) bij wijze van natuurcompensatie (het unieke Schelde-estuarium gaat achteruit, terwijl de Westerschelde onderdeel uitmaakt van het (Europese) Natura 2000-netwerk). Vanwege dezelfde reden zou in België een deel van de aangrenzende Prosperpolder ook worden heraangesloten bij het Verdronken Land.

Het uit te voeren natuurherstel (middels de veelbesproken ontpolderingen) op grond van artikel 6, eerste en tweede lid van de Habitatrichtlijn is overigens, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht en geschreven, geen compensatie voor de recent uitgevoerde derde vaargeulverruiming van de Westerschelde, maar komt voort uit de verplichting van Nederland om te zorgen voor een goede staat van instandhouding van de Westerschelde. De noodzaak tot natuurcompensatie houdt verband met eerdere ingrepen in de Westerschelde in het verleden. In Zeeland rees echter verzet tegen het idee een op de zee veroverd stuk land weer terug te geven aan de 'getijdennatuur'.

Daarom werd een onafhankelijke Commissie Natuurherstel Westerschelde ingesteld, onder leiding van oud-minister Ed Nijpels, om onderzoek te doen naar eventuele alternatieven. Zij concludeerde echter in haar rapport 'Wennen aan de Westerschelde' (oktober 2008) dat geen enkel alternatief beter is dan het ontpolderen van (het Nederlandse deel van) de Hertogin Hedwigepolder. Uit veel aangedragen alternatieven heeft de commissie er uiteindelijk vijf uitgewerkt, waaronder drie ontpolderingen van andere gebieden langs de Westerschelde. Deze vijf hebben voor- en nadelen, maar ze zijn te realiseren. Voorzitter Nijpels: "Als je deze vijf alternatieven echter vergelijkt met ontpoldering van de Hedwigepolder, kiezen wij voor de laatste. De alternatieven steken op een aantal punten negatief af bij die ontpoldering."

Nijpels somde de voordelen van ontpoldering van de Hedwigepolder ten opzichte van de onderzochte alternatieven op:

-ontpoldering is verreweg het beste voor het herstel van de natuur;

-kan relatief snel gerealiseerd worden;

-de begrote circa 80 miljoen euro die ontpoldering kost, komt ten laste van de Belgische belastingbetaler;

-het verdrag met Vlaanderen hoeft niet te worden opengebroken;

-ontpoldering van de Hedwigepolder kost het minste landbouwgrond;

-er is slechts één eigenaar in de polder.

Overigens: Het uitdiepen van de Westerschelde betekent het verlies aan slikken en schorren. Daarvoor wordt compensatie geboden door weer een slikken- en schorrengebied zoals het tot een eeuw geleden ook nog was, toe te voegen. In discussies wordt weleens gesproken over ´onder water zetten´.  Dat is dus niet correct. Alleen bij erg hoge vloed zal het gebied onder water komen. Op het gebied van veiligheid is extra berging bij hoge vloeden veiliger.

Na aanvankelijk toch alternatieven te hebben voorgesteld, en de Grontmij die in oktober 2009 na onderzoek opnieuw bevestigt dat er geen reëel alternatief is voor ontpolderen van de Hedwigepolder, hakt het kabinet op 9 oktober 2009 de knoop door: de Hedwigepolder wordt ontpolderd. Brief van de minister d.d. 9-10-2009, waarin zij meedeelt dat en waarom de ontpoldering van de Hedwigepolder doorgaat. Maar... in juni 2011 laat het (inmiddels ander) kabinet weten dat zij voorstander zijn van alternatieve ontpoldering van enkele polders bij Ritthem (zie verder aldaar). Maar Vlaanderen is het daar niet mee eens en vindt dat Nederland zich aan het verdrag moet houden, waarin Nederland heeft afgesproken om de Hedwigepolder te ontpolderen. Enfin eind 2012 besluit het (inmiddels weer andere) kabinet definitief om de Hedwigepolder toch te ontpolderen. Het Rijksinpassingsplan Hertogin Hedwigepolder is in februari 2014 definitief vastgesteld. De herinrichting wordt in 2019 uitgevoerd.

Reactie toevoegen