Harssens

Plaats
Buurtschap
Het Hogeland
Groningen

Harssens plaatsnaambord [640x480].jpg

Harssens heeft een rijke geschiedenis en is zelfs een dorp geweest met een kerk en een borg, waarvan vandaag de dag vrijwel niets meer in het landschap is terug te vinden. Beide panden zijn reeds lang geleden afgebroken.

Harssens heeft een rijke geschiedenis en is zelfs een dorp geweest met een kerk en een borg, waarvan vandaag de dag vrijwel niets meer in het landschap is terug te vinden. Beide panden zijn reeds lang geleden afgebroken.

Harssens herbouwde boerderij.jpeg

Harssens, deze recent herbouwde boerderij wordt als vakantiewoning verhuurd door Het Groninger Landschap

Harssens, deze recent herbouwde boerderij wordt als vakantiewoning verhuurd door Het Groninger Landschap

Harssens.jpeg

Harssens

Harssens

Harssens bruggetje.jpeg

Harssens, tijdens het broedseizoen (tot half juni) staat dit bruggetje open om doorgaand verkeer te weren i.v.m. de broedende vogels

Harssens, tijdens het broedseizoen (tot half juni) staat dit bruggetje open om doorgaand verkeer te weren i.v.m. de broedende vogels

Harssens deel van informatiepaneel I.jpeg

Harssens, op dit informatiepaneel ter plekke kun je lezen wat er zo bijzonder is aan de buurtschap

Harssens, op dit informatiepaneel ter plekke kun je lezen wat er zo bijzonder is aan de buurtschap

Harssens

Terug naar boven

Status

- Harssens is een voormalig dorp, thans buurtschap in de provincie Groningen, gemeente Het Hogeland. T/m 1989 gemeente Adorp, in 1990 over naar gemeente Winsum, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland.

- De buurtschap Harssens valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Adorp.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
10e-11e eeuw in Hersingi, 12e eeuw? in Hersingen, 1364 Hersinghe, 1365 Hersenze, 1405 Harsense.

Naamsverklaring
Betekent 'bij de lieden van de persoon Hersa' (ontstaan uit de naam Hariso). De ontwikkeling van ingi tot ens is Fries.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Harssens ligt direct Z van Adorp. De W van de provincialeweg gelegen Harssenslaan is onbewoond, evenals het Z daarvan gelegen terrein met weg van de voormalige borg, gelegen aan het Selwerderdiepje. Waarschijnlijk kan ook het pand aan de Harsema's Laan (die op Google Maps ten onrechte als Harsema S. Laan staat) O van de provincialeweg, nog tot de buurtschap worden gerekend, evenals het pand Z daarvan.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Vermoedelijk omvat de buurtschap Harssens vandaag de dag dus, zoals omschreven bij Ligging, twee panden.

Terug naar boven

Geschiedenis

De oorspronkelijke wierde van Harssens is ca. 2.000 jaar oud. Opgravingen op het terrein Harssensbosch in 2005 hebben potscherven opgeleverd uit de 6e eeuw voor Christus. Ze behoren tot de oudste vondsten die ooit zijn gedaan in het Noordgroninger kwelgebied.

Harssens wordt al genoemd in een register van het klooster van Werden uit omstreeks 1000. Het moet in die tijd al een eigen kerk hebben gehad. Een latere kerk heeft hier tot 1800 gestaan en is toen gesloopt. Het enige dat van de kerk resteert is de luidklok, die nu in het kerkje van Adorp hangt. Al in 1594 zijn de beide dorpen kerkelijk samengevoegd.

- Uitvoerige informatie over de kerk van Harssens in infobulletin Winshem van de Historische Vereniging Winsum-Obergum, dec. 2005.

In de 14e eeuw is sprake van een steenhuis bij Harssens, dat in de 16e eeuw is gesloopt. Iets ten westen van het oude steenhuis is in 1540 de borg Harssens gebouwd. Deze borg is in 1742 afgebroken. Het voormalige borgterrein is nog zeer goed in het landschap te herkennen (ook in bijv. atlassen en Google Maps). Ter plaatse staat nu een boerderij, Harssensbosch (een verbastering van Harssensborg), waarschijnlijk op de plaats van het voormalige schathuis van de borg.

- Vele documenten over Harssens en Harssensbosch op de site van Historische Kring Ubbega.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

De boerderij met directe omgeving is eigendom van Het Groninger Landschap. Het terrein wordt deels ingericht als natuurgebied, terwijl de boerderij enkele jaren geleden opnieuw is opgetrokken en wordt verhuurd als vakantiehuis.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Langs het Selwerderdiepje liggen nog restanten van twee oude veldovens.

- In december 2013 zijn 6 grenspalen geplaatst langs de oude grenzen van de buurtschap Harssens, om zo meer bekendheid aan dit gebiedje te geven.

Terug naar boven

Links

- De heer J.J. Stienstra heeft een aantal jaren geleden de 'heerlijke rechten' van deze buurtschap verworven. Als gevolg daarvan heeft hij o.a. een vlag voor Harssens laten maken. Kennelijk heeft het tevens geleid tot de oprichting van de Stichting Heerlijkheid Harssens. Overigens is deze buurtschap nooit een heerlijkheid geweest. Dat is een 'dichterlijke vrijheid' van de oprichters van de stichting. En de 'heerlijke rechten' betroffen in werkelijkheid het redger-, collatie- en jachtrecht en bovendien meer als traditie dan als werkelijk recht.

Reactie toevoegen