Harkstede

Plaats
Dorp
Midden-Groningen Groningen
Duurswold
Groningen

harkstede dorpshuisweg [640x480].jpg

Harkstede Dorpshuisweg

Harkstede Dorpshuisweg

harkstede_kerk_i_640x480.jpeg

Harkstede protestantse kerk

Harkstede protestantse kerk

harkstede_kerk_ii_640x480.jpeg

Harkstede protestantse kerk ingang met wapens en offertafereel. Een bijzonder fraai geheel.

Harkstede protestantse kerk ingang met wapens en offertafereel. Een bijzonder fraai geheel.

harkstede_kerk_iv_640x480.jpeg

Harkstede protestantse kerk, wapens van het echtpaar Piccardt-Rengers

Harkstede protestantse kerk, wapens van het echtpaar Piccardt-Rengers

harkstede_kerk_v_640x480.jpeg

Harkstede protestantse kerk, offertafereel met Elia en Johannes de Doper

Harkstede protestantse kerk, offertafereel met Elia en Johannes de Doper

Harkstede

Terug naar boven

Status

- Harkstede is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Duurswold, in - qua inwonertal, niet qua grondgebied - grotendeels gemeente Midden-Groningen (t/m 2017 gemeente Slochteren, deels gemeente Groningen. De bebouwde kom van het dorp valt onder de gemeente Midden-Groningen. Het W buitengebied van het dorp is in 2017 middels grenscorrectie van de gemeente Slochteren overgegaan naar de gemeente Groningen, in het kader van het project Meerstad. Voor nadere details zie aldaar. Dat gebied is wel grotendeels de postale plaatsnaam Harkstede* gebleven. Een enclave in het W van dat gebied was al eerder afgesplitst tot een nieuwe formele plaatsnaam en dorp Meerstad. Ook die details vind je op de pagina van Meerstad.

* Met dien verstande 1) dat dat gebied een eigen postcode heeft gekregen (9614. De dorpskern = 9617), omdat een postcode altijd maar onder één gemeente mag vallen, en 2) dat dat gebied achter de plaatsnaam het achtervoegsel GN heeft gekregen, omdat het niet wenselijk is om in verschillende gemeenten letterlijk dezelfde plaatsnaam te hebben, ter voorkoming van mogelijke misverstanden. Vandaar het achtervoegsel GN om aan te geven dat het het dorpsgebied van Harkstede in de gemeente Groningen betreft. Iets vergelijkbaars is gebeurd met buurdorp Lageland.

- Onder het dorp valt, grotendeels ook voor de postadressen, de buurtschap Klein Harkstede. Deze buurtschap ligt in het gebied tussen in het W: O en NO van het dorp Middelbert, rond de NW tak van de Hoofdweg en O van en aan het water de Borgsloot, en in het O: WNW van het dorp Harkstede, W van de Grunoplas en direct W en Z van het (nieuwe) dorp Meerstad, aldus een smalle strook land vormend tussen het dorp Meerstad en de Borgsloot. Een klein deel van de buurtschap, in het buitengebied van het dorp Engelbert, valt alleen in de praktijk en geografisch gezien onder het dorp Harkstede, omdat dat deel ervan voor de postadressen, evenals het dorp Engelbert, 'in' Groningen ligt. Iets dergelijks geldt voor het pand Hoofdweg 211: hoewel het in de praktijk en geografisch gezien evenzeer onder het dorp Harkstede valt, ligt dit pand voor het postadres 'in' Meerstad.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Haakstee.

Naamgeving
Het dorp heette vroeger ook wel Groot Harkstede, ter onderscheiding van de buurtschap Klein Harkstede. Bij het dorp is het voorvoegsel in de loop der tijd weggevallen.

Terug naar boven

Ligging

- Harkstede ligt O van Groningen, NW van Hoogezand en Sappemeer, ZW van Slochteren en grenst in het Z aan de A7.

- Het dorp Harkstede zelf is een redelijk compacte kern, maar het dorpsgebied beslaat een forse oppervlakte. Vanuit het centrum van het dorp loopt de Hoofdweg ca. 5 km naar het westen, tot aan Middelbert, kern Harkstederweg (vlak voor het Eemskanaal). Het westelijke gedeelte heette vanouds - en in principe nog, alleen is dat niet aan bebording herkenbaar - Klein Harkstede. Vanuit Groningen-Ruischerbrug en aansluitend Middelbert-Harkstederweg komend, staat een wit plaatsnaambord Harkstede (wat dus in feite het gedeelte Klein Harkstede betreft).

- Bij Klein Harkstede doet zich nog een Baarle-Nassau-achtige situatie voor met iets dat je als enclaves zou kunnen beschouwen: Z van gemaal De Borg ligt een handvol huizen W van de Hoofdweg. De Borgsloot is in 1962 ter plekke iets naar het W verlegd. Deze huizen liggen nu tussen Hoofdweg en Borgsloot. De grens tussen de gemeenten Midden-Groningen en Groningen loopt ter plekke door de Hoofdweg. De genoemde handvol huizen liggen geografisch gezien in feite in Klein Harkstede, maar omdat ze onder de gemeente Groningen vallen, vallen enkele panden onder het Z gelegen dorp Engelbert en liggen formeel aan de Engelberterweg, en vallen enkele panden onder het W gelegen dorp Middelbert en liggen formeel aan de Middelberterweg (terwijl die beide wegen op behoorlijke afstand liggen, ca. 500 meter naar het W parallel lopend aan de Hoofdweg).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Harkstede 87 huizen met 536 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.300 huizen met ca. 3.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Historische Vereniging Scharmer - Harkstede e.o.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplan Harkstede - Scharmer.

- De Structuurvisie Harkstede 2022 beschrijft op hoofdlijnen het te voeren ruimtelijk beleid van het dorp. Dat ruimtelijk beleid op hoofdlijnen is gebaseerd op een ruimtelijk-functionele analyse, ambitie en visie. Er is gekeken naar de manier waarop het dorp nu functioneert en er is gekeken naar de wijze waarop het dorp over een jaar of tien zou kunnen functioneren. Dit functioneren kan niet los worden gezien van de landschapstransformatieplannen aan de randen van het dorp. Ook kan het niet los worden gezien van de voortschrijdende ontwikkelingen daarin en de kansen die dat voor Harkstede zou kunnen bieden. Ontwikkelingen binnen en buiten het dorp hangen samen en dienen daarom ook in onderlinge samenhang worden bezien. Vanwege deze relatie en samenhang zijn de plannen en ontwikkelingen aan de randen van het dorp buiten deze structuurvisie op hoofdlijnen eveneens zichtbaar gemaakt.

Vanuit de integrale analyse, ambitie en visie wordt met name aan en in de randen van het dorp ruimtelijke ontwikkeling voorzien. Aan de oostzijde van het dorp, nabij het Rijpemakanaal, wordt levensloopbestendige woningbouw voorzien en aan de westkant een recreatief uitloopgebied met de afronding van de woonwijk Borgmeren. Aan de noordkant wordt het wensbeeld voor de adressering van Meerstad geduid; een adressering die zijn doorwerking krijgt in het centrum van het dorp.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De huidige Protestantse kerk dateert uit eind 17e eeuw. Henric Piccardt liet deze gotische kerk bouwen als opvolger van de oorspronkelijke 13e-eeuwse kerk, die hij tegelijkertijd liet afbreken. De 13e-eeuwse toren bleef gespaard en diende nog lange tijd als 'cachot' (gevangenis). Piccardt ligt met zijn vrouw in een mausoleum in de kerk begraven. Hij had de kerk mede laten bouwen met het oogmerk om er later in begraven te worden. Het latijse opschrift op de kerk luidt namelijk vertaald: "Lezer, opdat de waarheid blijke, hebben de echtgenoten Henric Piccardt en Anna Elisabeth Rengers in het jaar 1694, uit godsvruchtig gevoel, zonder ergens anders hulp te zoeken, deze kerk doen bouwen ter ere van de Allerhoogste, tot aanwas van de Christelijke godsdienst, tot troost der zielen en tot rustplaats voor hun gebeente." Boven de ingang van de kerk zijn de wapens aangebracht van het echtpaar Piccardt-Rengers. Daarboven is een reliëf van een offertafereel met Elia en Johannes de Doper. In de kerk bevindt zich een herenbank, de Piccardtbank. Op de verdieping erboven bevond zich de werkkamer van Piccardt en naast de herenbank was een vertrek voor hem met een privaat ingericht.

- Grafpoëzie te Harkstede.

- Korenmolen Stel's Meuln.

Terug naar boven

Evenementen

- Dorpenfeest HSW (Harkstede Scharmer Woudbloem) is eens in de 5 jaar 10 dagen lang feest (juni). De laatste keer was 2015 dus het volgende Dorpenfeest is in 2020.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- W van het dorp ligt recreatieterrein Grunopark, met o.a. een meer met strand en een uit de kluiten gewassen roeibaan van ruim 2 km lengte. Dat is de officiële wedstrijdbaan voor het noorden des lands.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Harkstede (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Lokale links: - Harkstede linkspagina.

- Belangenvereniging: - Vereniging Dorpsbelangen Harkstede.

- Onderwijs en kinderopvang: - Basisschool Driespan is een grote openbare basisschool in Harkstede die zo rond de 330 leerlingen telt. De school is in 1985 ontstaan door de samenvoeging van kleuterschool Dreumeshof en lagere school Driespan. De school hield de naam Driespan, die is ontleend aan het feit dat de leerlingen van drie scholen (Scharmer, Woudbloem en Harkstede) in één school werden ondergebracht. In het logo van de school zijn drie vliegers te zien. Zij symboliseren het vrolijke en speelse gedrag van kinderen. De drie vliegers verwijzen naar het ontstaan van Basisschool Driespan uit drie scholen. Ook staan de vliegers voor de verschillen tussen kinderen. De school geeft op actieve wijze invulling aan de verschillen tussen leerlingen.

- Sport: - Tafeltennisvereniging Argus.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Harkstede.

Reactie toevoegen