Ham (Kerkrade)

Plaats
Buurtschap
Kerkrade
Zuid-Limburg Parkstad
Limburg

Ham (Kerkrade)

Terug naar boven

Status

- Ham is een buurtschap in de provincie Limburg, in de streken Zuid-Limburg en Parkstad, gemeente Kerkrade.

- De buurtschap Ham valt, ook voor de postadressen, onder de stad Kerkrade.

- De buurtschap Ham heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je ter plekke nergens aan kunt zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Ham ligt rond de wegen Hammolenweg, Herenanstelerweg, Schutterstraat, Hambosweg (het gedeelte van deze weg rond het kruispunt met de Hammolenweg, Vauputsweg en Hammijnstraat), Hammijnstraat, Wauwelpad (het gedeelte van deze weg O van het kruispunt met de Hamweg), Hamweg, Hamstraat (het O gedeelte van deze weg, rond en O van de N300, de Buitenring Parkstad) en Slakbeemdenweg. De buurtschap ligt rond de Anstelerbeek en het water de Vloedgraaf en ligt direct W van het centrum van de stad Kerkrade (W van de spoorweg), O van het Kerkrader stadsdeel Spekholzerheide, Z van het dorp Eygelshoven, ZO van de steden Landgraaf en Heerlen en N van de plaats Horbach in Duitsland. - Plattegrond buurtschap Ham.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat buurtschap Ham 27 huizen met 116 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Van 1862 tot 1881 was er de Hammijn. Door ondervonden wateroverlast was de mijn geen succes.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In het complex op de hoek van de Hambosweg en de Hammolenweg bevond zich vroeger de Hammolen, een watermolen (bovenslagmolen) aan de Anstelerbeek W van het Hambos. Wanneer de molen gebouwd is, is niet bekend. De molen bestaat in ieder geval al in 1889, als deze in een boedelscheiding wordt toegewezen. Oorspronkelijk heeft het een houten waterrad, dat de nieuwe eigenaar vervangt door een ijzeren rad. De functie in die periode is korenmolen. In 1941 is de toestand van de molen zo slecht geworden dat ze vrijwel niet meer gebruikt kan worden, als gevolg van schade door mijnverzakkingen. Het gangwerk wordt dan aangepast, zodat het molenwerk kan worden aangedreven door een elektromotor. In 1949 plaatst men een hamermolen met mengerij voor het samenstellen van veevoer. Na de plaatsing van de hamermolen wordt de maalinrichting afgebroken. In 1983 wordt het mengvoederbedrijf verkocht en krijgt het een andere bestemming.

- Kasteel 's Herenanstel is in 1877 gesloopt. Op het terrein is een klooster gebouwd voor de Zusters van de Heilige Elisabeth (ook wel Elisabethinnen genoemd), het Elisabethstift (Hammolenweg 7), lokaal bekend als 't Sjtieft (afgeleid van het Nederlandse woord Stift dat kloosterorde of het gestichte betekent). De zusters waren ten gevolge van de Kulturkampf uit Duitsland verdreven. Vanuit Ham hebben ze nog 15 kloosters gesticht, zowel in Europa als in Canada. In het klooster wordt het Elisabeth Ziekenhuis gerealiseerd. Ook ouderen worden opgenomen. Daarnaast verzorgt het klooster de opleiding van novicen en de intredingen, aangezien dat in Duitsland niet meer was toegestaan. Vanaf 1909 wordt het klooster steeds meer gebruikt als verzorgingshuis voor bejaarden, terwijl de zusters van 1937-1985 ook een kleuterschool leiden. Tegenwoordig is het een bejaardentehuis. Op de 3e verdieping bevindt zich een kapel met neogotische elementen. Het dak van de kapel heeft een open dakruiter met een klokje.

- Aan de Nullanderbergsweg in het Hambos staat de aan Maria gewijde Hamboskapel uit 1937.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Buurtschap Ham ligt in het dal van de Anstelerbeek.

Reacties

(2)

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er zoals u ongetwijfeld weet, een nijpend tekort aan alles maar met name aan brood. De broodbezorger van Louis Kuijpers gaf thuis een tip door waar we brood konden kopen voor twintig gulden per witbrood. Als klein jongetje moest ik met mijn moeder mee omdat dit veiliger was? Vanaf Bleijerheide liepen wij door de Ham langs boer Kronen richting Gracht naar de Groene vallei, waar nu een ruitercentrum gevestigd is. Daar lag een groep onooglijke witte huisjes bij elkaar met een put op een soort pleintje. In mijn verdere leven ben ik niet meer zo een vervallen troep met in mijn ogen aangepaste bewoners tegen gekomen. Het brood heeft mijn moeder kunnen kopen, maar ik heb ondanks de honger er niets van gegeten zo is mij altijd verteld.

En nu mijn vraag. Nergens is iets te vinden van deze inmiddels natuurlijk gesloopte huizen die op de plaats van het huidige manegegebouw stonden. Ook foto`s en beschrijvingen ontbreken. Weet iemand hier misschien iets meer over te vertellen? Bij voorbaat hartelijke dank voor de moeite.

Ik kan me voorstellen dat zo'n ervaring indruk heeft gemaakt, en dat je daar later meer over wilt weten.
U bedoelt zo te zien Ruitersportcentrum De Groene Vallei, Baamstraat 61. Op oude kaarten, die je kunt vinden op http://topotijdreis.nl/ is te zien dat kort voor WO II hier nog niets gestaan zou hebben, maar die kaarten zijn niet altijd even betrouwbaar. Ik hoop dat iemand die ter plekke goed thuis is in het verleden er meer over weet en dit hier laat weten. Als er iemand reageert zal ik het u melden.
Frank van den Hoven, redactie Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen