Gytsjerksterhoeke

Plaats
Buurtschap
Tytsjerksteradiel
Trynwâlden
Fryslân

Gytjserkerhoeke..JPG

In buurtschap Gytsjerksterhoeke.

In buurtschap Gytsjerksterhoeke.

Gytstjerkerhoeke (2).JPG

Het landschap bij Gytsjerksterhoeke.

Het landschap bij Gytsjerksterhoeke.

Gytsjerkerhoeke.JPG

Lekker rustig wonen is het daar in Gytsjerksterhoeke.

Lekker rustig wonen is het daar in Gytsjerksterhoeke.

gytsjerksterhoeke_alde_maeike_100_jaar_kopie.jpg

Mooi, helaas ongedateerd artikel over 'âlde Maeike' uit de Gytsjerksterhoeke t.g.v. haar 100e verjaardag. Een mooi verhaal om te lezen. Het hele dorp komt langs om haar te feliciteren.

Mooi, helaas ongedateerd artikel over 'âlde Maeike' uit de Gytsjerksterhoeke t.g.v. haar 100e verjaardag. Een mooi verhaal om te lezen. Het hele dorp komt langs om haar te feliciteren.

Gytsjerksterhoeke

Terug naar boven

Status

- Gytsjerksterhoeke is een buurtschap in de provincie Fryslân, in de streek Trynwâlden, gemeente Tytsjerksteradiel.

- De buurtschap Gytsjerksterhoeke valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Gytsjerk.

- De buurtschap Gytsjerksterhoeke heeft geen plaatsnaamborden, zodat je slechts aan de gelijknamige straatnaambordjes kunt zien dat je er bent aangekomen.

Terug naar boven

Naam

In het Nederlands
Giekerkerhoek. De plaatsnamen in de gemeente Tytsjerksteradiel zijn officieel Friestalig.

Oudere vermeldingen
Deze plaatsnaam is pas in de loop van de 20e eeuw in gebruik geraakt.(1) Op kaarten komt deze plaatsnaam pas vanaf ca. 1960 voor (bron). De nederzetting als zodanig is wel oud(er) (zie daarvoor verder bij Geschiedenis). Dat kan betekenen dat de plaatsnaam pas rond 1960 in gebruik is geraakt, hetzij dat deze al langer in gebruik was en pas later op kaarten terecht is gekomen.

Naamsverklaring
De buurtschap ZW van Gytsjerk is ontstaan op een hoek van het dorp.(2)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Gytsjerksterhoeke ligt rond de gelijknamige weg, direct ZW van Gytsjerk, voor zover gelegen buiten de dorpskern / bebouwde kom van Gytsjerk (een deel van deze weg met bebouwing ligt namelijk ook nog binnen de bebouwde kom, in de dorpskern, en is daarmee niet als onderdeel van de buurtschap te beschouwen).

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Gytsjerksterhoeke (d.w.z. de bebouwing aan deze weg buiten de dorpskern / bebouwde kom van Gytsjerk) omvat ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners. Wellicht vindt men de oudere bebouwing binnen de bebouwde kom aan de W zijde ook nog tot de buurtschap behoren. In dat geval komen er nog 10 panden bij en wordt het ca. 30 huizen met ca. 75 inwoners (de O zijde is sowieso nieuwbouw die tot de dorpskern van Gytsjerk behoort).

Terug naar boven

Geschiedenis

Van dorp naar buurtschap
N van buurtschap Gytsjerksterhoeke, aan de Canterlandseweg, staat de forse dorpskerk van het dorp Gytsjerk, de middeleeuwse Martinuskerk, echter buiten de bebouwde kom van het dorp, betrekkelijk eenzaam tussen en omringd door weilanden. Dat ziet er vandaag de dag wat onlogisch uit, maar dat komt omdat het dorp Gytsjerk oorspronkelijk rondom de kerk lag. Het dorp is later geleidelijk naar het oosten opgeschoven. "Ten zuiden van de kerk, aan de Gytsjerksterhoeke, kunnen we nog wel iets herkennen van die oude buurt. De eerste school van het dorp stond tot 1863 ten zuidoosten van de kerk, evenals de boerderij van de vroegere vicaris. De oorspronkelijke pastoorswoning stond in het zuidoosten van de huidige buurtschap. Vanaf deze plek liep destijds een pad naar de school en de kerk. Waarschijnlijk gebruikte men in die tijd de zuidelijke ingang, want de Canterlandseweg ten noorden van de kerk is pas veel later aangelegd." (bron: Protestantse Gemeente Trynwâlden)

Molen en gemaal
ZW van huisnr. 51 heeft een windmolen / poldermolen gestaan, die polder 106 (55 ha) bemaalde. De molen is volgens kaarten rond 1930 vervangen door een elektrisch gemaal, dat inmiddels eveneens is afgebroken. (bron)

âlde Maeike
Het enige dat wij, naast de melding van de verdwenen  molen en het verdwenen gemaal, op het internet over de Gytsjerksterhoeke hebben kunnen vinden, is een - helaas ongedateerd - krantenartikel over een toenmalig inwoonster (die gezien haar leeftijd 'âlde Maeike' werd genoemd, en die maar liefst 11 kinderen heeft grootgebracht) ter gelegenheid van haar 100e verjaardag. Het is een mooi verhaal om te lezen hoe dat eraan toeging. Elders op deze pagina hebben wij het afgebeeld.

Reacties

(2)

Volgens u is de buurtschap Gytsjerksterhoeke pas medio 20ste eeuw ontstaan. Waar hebt u die wijsheid vandaan? Uit welke bron/archief komt dit?

Dat stond er niet. Er stond "(de naam van) buurtschap... etc.", waarmee we wilden aangeven dat in ieder geval de plaatsnáám kennelijk pas betrekkelijk recent is ontstaan, en dat de plaats als zodanig best ouder kán zijn. Dat hadden we nog niet uitgezocht. En de formulering was inderdaad onduidelijk, voor meerdere uitleg vatbaar, en dat is niet handig, dus dat heb ik aangepast. Ik zie nu op oudere kaarten dat de buurtschap zelf inderdaad wel ouder is. Ik heb e.e.a. nu duidelijker geformuleerd, en de 2 bronnen erbij vermeld die - tot iets anders mocht blijken - duiden op een betrekkelijk recent ontstaan van de plaatsnáám.

Reactie toevoegen