Groenveld

Plaats
Dorp
Schagen
West-Friesland
Noord-Holland

groenveld_plaatsnaambord_kopie.jpg

De dorpen in de in 2013 ontstane fusiegemeente Schagen mochten voor hun nieuwe plaatsnaamborden een bijzondere foto van hun plaats uitkiezen. Voor Groenveld werd dat uiteraard dé blikvanger en trots van het dorp: Molen De Groenvelder uit ca. 1530.

De dorpen in de in 2013 ontstane fusiegemeente Schagen mochten voor hun nieuwe plaatsnaamborden een bijzondere foto van hun plaats uitkiezen. Voor Groenveld werd dat uiteraard dé blikvanger en trots van het dorp: Molen De Groenvelder uit ca. 1530.

Groenveld

Terug naar boven

Status

- Groenveld is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, gemeente Schagen. T/m 1989 gemeente Sint Maarten, in 1990 over naar gemeente Harenkarspel, in 2013 over naar gemeente Schagen.

- Het dorp Groenveld heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Sint Maarten.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1575 Groene velt, 1665 Groenevelt, 1839-1859 Groeneveld.

Naamsverklaring
Samenstelling van veld 'open vlakte' en groen 'begroeid met gras', in tegenstelling tot bouwland.(1)

Terug naar boven

Ligging

Groenveld ligt rond de weg Groenveldsdijk (het gedeelte van deze weg vanaf huisnummer 12, in NO richting) en rond de wegen Sluiswegje, Valkkogerweg en Groenvelderweg (de twee laatstgenoemde wegen de gedeelten rond de kruispunten met de weg Groenveldsdijk). Het dorp ligt ZZO van het dorp Valkkoog, OZO van het dorp Sint Maarten, ZW van de stad Schagen en N van het dorp Dirkshorn. Het dorp ligt temidden van polders, waaronder de Groenveldpolder, de Westerendpolder en de Ringpolder.

Terug naar boven

Statistische gegevens

Groenveld heeft ca. 70 huizen met ca. 175 inwoners (aldus de lokale dorpssite).

Terug naar boven

Geschiedenis

De meeste huizen in Groenveld zijn gebouwd tussen 1900 en 1940. In de jaren zeventig is er nog wat nieuwbouw bij gekomen. Het westelijk deel van het dorp is het oudst. Hier vind je de oudste huizen en landschappelijke inrichtingen, zoals een oude gegraven sloot, waar zich vroeger een kleine sluis in bevond. De meeste huizen hier dateren uit de 19e en 20e eeuw. Het sluisje, op de hoek Sluiswegje - Groenveldsdijk, moest het niveauverschil tussen polder en ringsloot overbruggen. Na de ruilverkaveling van 1952 is het sluisje verdwenen, evenals de sloot met bruggetjes langs de Groenveldsdijk. Het dorp ligt 50 tot 100 centimeter hoger dan het omringende landschap. Dit komt mede door de opeenvolgende bewonings- en cultuurlagen die door de eeuwen heen geleidelijk voor ophoging hebben gezorgd. De natuurlijke bodem bestaat vooral uit lagen kleiig zand, die in het holoceen door de zee zijn afgezet.

Van oorsprong bestond Groenveld voornamelijk uit agrariërs, zowel veeteelt als landbouw. De veeteelt is inmiddels geheel verdwenen. Er zijn nog 5 telers actief, in bloembollen, (poot)aardappelen, wortelen, kool, suikerbieten en veevoer. In de loop der tijd zijn er steeds meer mensen 'van buitenaf' komen wonen. Liefhebbers van het platteland. In het verleden was het dorp een soort overslaghaventje. De boeren brachten hun oogst bomend met kleine schuiten hier naartoe alwaar de lading werd overgeladen op een grotere schuit van de beurtschipper, die het naar de veiling bracht.

Voor nadere informatie over de geschiedenis van dit dorp zie de pagina Geschiedenis van Groenveld op de lokale dorpssite, en hier op dezelfde site nog een reeks artikelen over het dorp in vroeger tijden.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De polder Valkkoog werd bemalen door diverse poldermolens. De Groenvelder (Groenveldsdijk 12), ook bekend als Molen van de Polder Valkkoog, is de enige molen die daarvan nog over is. Het is een achtkante binnenkruier en grondzeiler uit vermoedelijk 1529/1530. De molen bemaalt - met een vrijwilig molenaar - de polder Valkkoog, ten tijde van de oprichting ca. 497 ha. groot. Het gevlucht van De Groenvelder is uitgerust met fokken en uitneembare borden op beide roeden volgens het systeem Fauël. Rond 1842 is het scheprad in de molen vervangen door een vijzel, waardoor het water hoger kon worden opgevoerd. Deze stalen vijzel is in de jaren vijftig van de 20e eeuw verlengd in verband met het lagere polderpeil. De Groenvelder is eigendom van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en is alleen op Nationale Molendag en verder op afspraak te bezichtingen (voor het telefoonnummer zie de link). Voor nadere informatie zie diverse artikelen over de molen, door molenaar Fred Prins.

- Naast de molen heeft Groenveld nog een rijksmonument, zijnde de 19e-eeuwse grote stolphoeve op Groenveldsdijk 16. Kleine houten topgevel boven het woongedeelte.

- Het woonhuis uit 1910 op Groenveldsdijk 26 is een gemeentelijk monument.

Terug naar boven

Beeld

- Mooie impressie van Groenveld vanuit de lucht, gemaakt met een drone, door inwoner Rolf ten Hulsen. En hier eveneens van Rolf ten Hulsen een mooie video die een tijdsbeeld van het dorp geeft over de periode 2014-2018.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Groenveld.

Reactie toevoegen