Gouda

Plaats
Stad en gemeente
Gouda
Groene Hart
Zuid-Holland

gouda_collage.jpg

Gouda, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Gouda, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Gouda-MSD-20100813-208302.jpg

Gouda, stadhuis, Markt

Gouda, stadhuis, Markt

Gouda-MSD-20100813-208163.jpg

Gouda, Lage Gouwe

Gouda, Lage Gouwe

Gouda-MSD-20100813-208053.jpg

Zicht op Gouda vanaf de Mallegatsluis

Zicht op Gouda vanaf de Mallegatsluis

Gouda-MSD-20100813-208003.jpg

Gouda, Achter de kerk

Gouda, Achter de kerk

Gouda-MSD-20100813-208025.jpg

Gouda, straatnaam

Gouda, straatnaam

gouda_links_de_jeruzalemkapel.jpg

Gouda, links de Jeruzalemkapel.

Gouda, links de Jeruzalemkapel.

ZH gemeente Gouda in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Gouda in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Gouda in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gouda

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Gouda.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Gouda.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Gouda.

- Gouda staat bekend om zijn Goudse kaas, die in de zomer nog steeds verhandeld wordt op de donderdagse toeristische kaasmarkt. Overige typisch Goudse producten zijn stroopwafels, kaarsen en pijpen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gouda (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Gouda is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de streek Groene Hart.

- De gemeente Gouda is in 1870 vergroot met een deel van de gemeente Broek, in 1985 met delen van de gemeenten Gouderak en Haastrecht, en in 1991 met een klein deel van de gemeente Reeuwijk.

- Onder de stad Gouda vallen ook de buurtschappen Platteweg (deels) en Stolwijkersluis.

- Wapen van de gemeente Gouda.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Gouda.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1143 Golda, 1345 Goude.

Naamsverklaring
Deze plaatsnaam werd vroeger verbonden met het Middelnederlandse goude = gouwe, benaming voor een water en de weg langs het water, maar gezien de oudste vorm beter te duiden als gold-a 'het goudkleurige water'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Gouda ligt NO van Rotterdam, ZW van Woerden, ZO van Alphen aan den Rijn en grenst in het N aan de A12 en in het W aan de A20.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 had Gouda 2.593 huizen met 14.939 inwoners.

- Tegenwoordig heeft Gouda ca. 30.000 huizen met ca. 71.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De nederzetting Gouda is voortgekomen uit een versterking op de noordelijke oever van de Hollandse IJssel aan de monding van de Gouwe. Toenemde verlanding van de bovenmond van de IJssel maakte Gouda tot een aantrekkelijke vestigingsplaats voor schippers, handelaren en scheepstimmerlieden. Mede dankzij de binnenvaart over de Hollandse IJssel en de Gouwe groeide Gouda in de middeleeuwen uit tot een belangrijke stad. In 1272 kreeg Gouda stadsrechten en aan het eind van de middeleeuwen was zij uitgegroeid tot de 5e stad van Holland.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Gouda, kunt u terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische Vereniging die Goude.

- Historisch Platform Gouda.

- Goudse Canon: 40 vensters op de geschiedenis van Gouda.

- Gouda cultuurhistorisch portaal.

- Archeologische Vereniging Golda.

- Streekarchief Midden-Holland beheert o.a. de archieven van de gemeenten Gouda, Krimpen aan den IJssel, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas (inclusief die van de rechtsvoorgangers). In 2015 zijn de oude jaargangen van de Goudsche Courant en de Schoonhovensche Courant gedigitaliseerd en online te raadplegen.

- Het project Gouda op Schrift (GOS) maakt de geschreven geschiedenis van Gouda openbaar. In Streekarchief Midden-Holland, maar ook elders, worden tientallen bronnen bewaard. Deze oorspronkelijke teksten (tot 1800) worden gefotografeerd, getranscribeerd in hedendaags schrift, hertaald naar modern Nederlands en opde site gepubliceerd. De achtergrond van de teksten wordt onderzocht. Er werken ca. 50 vrijwilligers aan, maar er is nog heel veel te doen dus extra vrijwilligers zijn altijd welkom!

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- W van Gouda, W van de Gouwe, op grondgebied van de huidige gemeente Gouda, liggen de buurtschappen Broek, Thuil en Broekhuizen. Dit tot 2010 nog groene gebied wordt tot 2024 grotendeels bebouwd met de nieuwe wijk Westergouwe (die uiteindelijk ca. 4.000 huizen gaat omvatten). Het betreft het gebied W van de N207 (Kanaaldijk / Provincialeweg). De Oostpolder, O van deze weg, blijft een groen gebied, evenals het Waddinxveense natuurgebied 't Weegje NW van de Oostpolder.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gouda heeft 355 rijksmonumenten.

- Gemeentelijke monumenten in Gouda.

- Het 15e-eeuwse stadhuis van Gouda (zie foto) is in 2012 leeg gekomen en wordt verhuurd aan de instantie die het beste plan voor herbestemming van het pand indient.

Molens: - De Roode Leeuw. - Molen 't Slot. - Haastrechtse Molen. - Mallemolen.

- Gevelstenen in Gouda.

- De Sint-Janskerk of Grote Kerk te Gouda is reeds vele eeuwen het voornaamste monument van de stad. De kerk vervult nog steeds de functie waarvoor ze gebouwd is. Met een lengte van 123 meter is ze de langste kerk van Nederland. De Sint-Janskerk is gewijd aan Johannes de Doper, de schutspatroon van Gouda. Bij hem horen de symbolische kleuren wit (reinheid, liefde) en rood (lijden) die op de beroemde Goudse Glazen en in het stadswapen terug te vinden zijn. Het huidige kerkgebouw dateert grotendeels van vóor de brand van 1552. In 1593 werd een verbouwing voltooid, waarbij de Sint-Jan de vorm kreeg van een kruisbasiliek. Dit is een kerkgebouw dat een kruisvorm heeft, terwijl het middenschip en het koor evenals de dwarsbeuk (het transept) boven de zijbeuken uitsteken. De kerk heeft houten tongewelven. Een dubbele rij dwarskappen sluit haaks aan op het hoofdgebouw. Door deze constructie konden de vensters bijna tot het dak worden opgetrokken, waardoor een prachtige ruimte- en lichtwerking is ontstaan.

- De Jeruzalemkapel dateert uit ca. 1500. Een Jeruzalemkapel is te herkennen aan de grondvorm met onder meer een twaalfhoek die een kopie is van de Heilige Grafkerk in Jeruzalem.

- De Museumhaven ligt tussen de Mallegatsluis, een verbinding met de Hollandse IJssel, en de Guldenbrug, verderop in de Turfsingel richting de Gouwe. Er zijn ligplaatsen voor 18 historische schepen, de vaste bewoners van de haven. Daarnaast kunnen passanten met een historisch schip een tijdelijke ligplaats krijgen in de haven. Informatieborden op de kade geven uitleg. Het markante schipperswachtlokaal bij de Mallegatsluis stond op de nominatie om te worden gesloopt, maar is door particulieren van de ondergang gered en met veel liefde zowel van binnen als van buiten gerestaureerd en herbestemd tot Museumhavencafé 't IJsselhuis. In het eveneens fraai gerenoveerde schuilhokje van de sluiswachter vindt u foto's met uitleg over wat zich hier zoal heeft afgespeeld.

- Het Kaas- en Ambachtenmuseum is gevestigd op de Markt in de Waag uit 1668.

- Nationaal Farmaceutisch Museum De Moriaan was gevestigd in Gouda, maar is sinds 2011 alleen nog een virtueel (via internet te bekijken) museum.

- Museum Gouda is gespecialiseerd in werken die verband houden met (kunst) geschiedenis van stad en regio, van 15e eeuw tot 21e eeuw / religieuze kunst uit 16e eeuw / Haagse School en School van Barbizon uit 19e eeuw / Gouds Plateel uit 20e eeuw.

- Verzetsmuseum Zuid-Holland is een museum over het verzet en over de schendingen van mensenrechten in de Tweede Wereldoorlog en vandaag de dag.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportages van Gouda van fotograaf Martin Stevens.

- Oude foto's en ansichtkaarten van Gouda op Facebook.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de gemeente Gouda.

- Actieplan Gouda kan Groener van Groen Links Gouda.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Gouda oud en idem RK.

Reactie toevoegen