Gorinchem

Plaats
Stad en gemeente
Gorinchem
Alblasserwaard
Zuid-Holland

gorinchem_collage_2.jpg

Gorinchem is in de loop der jaren flink uitgebreid maar gelukkig zijn veel oude panden in het centrum wel bewaard gebleven, evenals een aantal molens. En ook het water is op veel plekken nadrukkelijk aanwezig. (© Jan Dijkstra, Houten)

Gorinchem is in de loop der jaren flink uitgebreid maar gelukkig zijn veel oude panden in het centrum wel bewaard gebleven, evenals een aantal molens. En ook het water is op veel plekken nadrukkelijk aanwezig. (© Jan Dijkstra, Houten)

gorinchem groeten uit 1941 [640x480].jpg

Gorinchem Groeten uit 1941

Gorinchem Groeten uit 1941

Gorinchem.jpg

Groeten uit Gorinchem.

Groeten uit Gorinchem.

gorinchem_0.jpg

Drie op een rij in Gorinchem. Molen De Hoop eerst dan de Dalemerpoort en in de verte de Grote kerk.

Drie op een rij in Gorinchem. Molen De Hoop eerst dan de Dalemerpoort en in de verte de Grote kerk.

gorinchem.jpg

Gorinchem

ZH gemeente Gorinchem in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Gorinchem in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Gorinchem in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gorinchem

Terug naar boven

Status

- Gorinchem is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in de streek Alblasserwaard.

- De gemeente Gorinchem is in 1986 vergroot met een deel van de gemeente Vuren (zijnde het dorp Dalem).

- Onder de stad Gorinchem valt ook buurtschap De Kooi.

- Wapen van de gemeente Gorinchem.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Gorinchem.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak (en eveneens veel gebezigde schrijfwijze)
Gorcum.

Terug naar boven

Ligging

Gorinchem lag van oorsprong in het Land van Arkel, maar is na de verovering door de graven van Holland bij de Alblasserwaard gevoegd. De bovenstad ligt weliswaar ten oosten van de Linge, maar was van oudsher prov. Zuid-Holland. De wijk -Oost en het dorp Dalem horen nu ook tot Gorinchem en dus Zuid-Holland, maar vielen vóór de grenscorrecties van 1986 nog onder de Betuwe in Gelderland.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Gorinchem 1.513 huizen met 8.420 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 1.466/8.140 (=huizen/inwoners) en buurtschap Den Banne 47/280. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 15.000 huizen met ca. 35.300 inwoners; de gelijknamige stad heeft tegenwoordig ca. 14.500 huizen met ca. 34.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Gorinchem, kun je terecht bij de volgende instanties en literatuur:

- Historische vereniging Oud-Gorcum.

- Gorcums Museum.

- Canon van Gorinchem.

- Gorinchem is een oude stad met een lange en bewogen historie. Wat nog ontbrak was een standaardwerk over de gehele stadsgeschiedenis. Na ca. 5 jaar noeste arbeid door een redactieteam en een speciaal voor dit project opgerichte stichting, is dit boek in mei 2018 verschenen: Het boek 'Tien eeuwen Gorinchem. Geschiedenis van een Hollandse stad' beschrijft de complete geschiedenis van de stad, vanaf de vroegste tijden tot nu. Het is een lopend chronologisch verhaal met aandacht voor aspecten als stadsontwikkeling, bestuur, economie, industrie en bedrijfsleven, sociale structuur, kunst en godsdienst. In kaders worden specifieke onderwerpen uitgediept zoals dijkaanleg, stadsrechten en gilden, en geschreven portretten van markante Gorcumers zoals Jan van Arkel, Ridder van Rappard, Willem de Vries Robbé en Kommer Damen.

Het boek plaatst Gorinchem in zijn regionale en landelijke en waar nodig zelfs internationale context. Het is een wetenschappelijk verantwoord boek, met veel beeldmateriaal, speciaal ontworpen grafieken en kaarten. Voor het schrijven van het boek is een beroep gedaan op een tiental wetenschappers en anderen die hun sporen hebben verdiend op het gebied van geschiedenis en die van Gorinchem en omgeving in het bijzonder. In veel gevallen zijn de teksten gebaseerd op de bestaande literatuur, maar ook is waar nodig nieuw archiefonderzoek gedaan. Door de soepele schrijfstijl is het boek voor iedere geïnteresseerde lezer goed toegankelijk. Bovendien zal het door de brede opzet decennialang een naslagwerk zijn op basis waarvan verdere detailstudies kunnen worden verricht. De omvang is 656 pagina’s (gewicht 3 kilo!), in full colour, kortom een schitterend, luxe boekwerk dat iedere Gorcumer gewoon moet hebben.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Site over de nieuwbouw- en verbouwprojecten in de gemeente Gorinchem.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De stad Gorinchem heeft 214 rijksmonumenten.

- De gemeente Gorinchem wil in één keer ongeveer 200 objecten aanwijzen als gemeentelijke monumenten. "Hiermee gaat een langgekoesterde wens van het college en de raad in vervulling", aldus wethouder Rijsdijk. Het gaat om bijv. straatmeubilair, (woon)panden, kerk- en schoolgebouwen, industrieel erfgoed en nutsvoorzieningen. "De aan te wijzen monumenten tonen waarin Gorinchem uniek is. In 2018 is de actuele lijst compleet. Tot die lijst behoren, naar verwachting, onder andere de watertoren (rondom de watertoren), de katholieke begraafplaats en kapel (Arkelse Onderweg 43), het woningcomplex Kremlin II (Gildenweg) en de Johanneskerk (Nieuwe Hoven 143)." De intentie is dat de gemeentelijke monumentenlijst in februari 2018 door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Er zijn ook nog zo'n 100 objecten vastgesteld van cultuurhistorische waarde, maar niet zodanig dat de gemeente ze aanwijst als gemeentelijk monument. De gemeente neemt deze objecten als 'beeldbepalend' op in de nieuwe Welstandsnota. Dit betekent dat bij verbouwplannen deze objecten en hun omgeving worden getoetst aan een hoger welstandsniveau. (bron: De Stad Gorinchem, 3-11-2017)

- Molens: - Westmolen. - Oostmolen. - Molen De Hoop. - Molen Nooit Volmaakt.

- Het Brandweermuseum toont en demonstreert de stoomspuit die van 1910 tot 1940 in Gorinchem dienst heeft gedaan.

- In Rijdend Unifil Museum de Dorstige Types vind je allerhande legermateriaal dat door de Nederlandse militairen is gebruikt tijdens de UNIFIL vredesmacht in Zuid-Libanon tussen maart 1979 en oktober 1985. De in totaal bijna 9.000 militairen van het Regiment Infanterie Johan Willem Friso dienden bij het UNIFIL-hoofdkwartier in Naqoura, bij Dutchbatt (1979-1983) en bij Dutchcoy (1983-1985). De collectie omvat o.a. jeeps, pantservoertuigen, vrachtwagens, helmen, veiligheidskledij en zuurstofmaskers. Er is ook een bijzondere collectie miniaturen te zien. - De fotoreportage over Rijdend Unifil Museum de Dorstige Types geeft een goede indruk van wat je er allemaal kunt bekijken. - Rijdend Unifil Museum op Facebook.

- Gevelstenen in Gorinchem.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Open Dag van het Rijdend Unifil Museum / Dorstige Types (paasmaandag) is leuk voor jong en ouder en een feest van herkenning voor oud-dienstplichtigen en veteranen. Een reis door de tijd met militaire nostalgie. Vele voertuigen en ook een YPR pantserrupsvoertuig te bezichtigen. Stoer voor de kinderen die zich in de schiettent kunnen uitleven of zich kunnen verkleden als militair. Rondritten met in stand gehouden militaire voertuigen. Snuffelen in de diverse stands van de militariabeurs waar kleding, boeken en interessante spullen worden verkocht. Verder live muziek en nog diverse andere activiteiten.

- Waterpoort Festival (weekend begin juni).

- Gorcums Hippiefestival (weekend begin juli).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Waterschap Rivierenland en Rijkswaterstaat werken samen aan de ontwikkeling van de Woelse Waard. Ze maken een gecombineerd plan van de dijkversterking, recreatie en meer natuur in het gebied. De natuurmaatregelen worden genomen in het kader van de Europese Kaderrichtlijn Water. In het rivierengebied rondom Gorinchem wordt 75 hectare zoetwatergetijdenatuur gerealiseerd, waarvan 30 hectare in de Woelse Waard. Zoetwatergetijdennatuur bestaat op plaatsen waar de rivier onder invloed staat van de getijdenbeweging van eb en vloed. Deze natuur was tot in de jaren zeventig nog volop in ons land aanwezig. Met het grotendeels verdwijnen van het getij, door onder andere de aanleg van de Haringvlietdam, is een groot gedeelte van de zoetwatergetijdennatuur verdwenen. Daarmee is de kwaliteit van diverse leefgebieden voor planten en dieren sterk verminderd. Met de realisatie van zoetwatergetijdenatuur wil Rijkswaterstaat de oorspronkelijke ecologische kwaliteit in deze gebieden zo veel mogelijk herstellen. Hiervoor zijn diverse maatregelen mogelijk, zoals het verflauwen van oevers of het verlagen van het maaiveld. (bron: Waterschap Rivierenland, 24-5-2018)

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Gorinchem.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gorinchem (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Gorinchem.

- Media / nieuws: - Altena TV is onderdeel van RTV Altena en zendt digitaal uit op kanaal 40 van Ziggo in de gemeenten Aalburg, Werkendam, Woudrichem, Gorinchem en Giessenlanden.

- Overige verenigingen: - The Dutch Tour Association (DTA) is een landelijke club van trike-liefhebbers, met clubhuis in Gorinchem.

- Zorg: - Zorghoeve Natuurcentrum.

Reactie toevoegen