Gorinchem

Plaats
Stad en gemeente
Gorinchem
Alblasserwaard Betuwe
Zuid-Holland

gemeente_gorinchem_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Gemeente Gorinchem anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Gorinchem anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

gorinchem_collage_2.jpg

Gorinchem is in de loop der jaren flink uitgebreid, maar gelukkig zijn veel oude panden in het centrum wel bewaard gebleven, evenals een aantal molens. En ook het water is op veel plekken nadrukkelijk aanwezig. (© Jan Dijkstra, Houten)

Gorinchem is in de loop der jaren flink uitgebreid, maar gelukkig zijn veel oude panden in het centrum wel bewaard gebleven, evenals een aantal molens. En ook het water is op veel plekken nadrukkelijk aanwezig. (© Jan Dijkstra, Houten)

Gorinchem.jpg

Groeten uit Gorinchem

Groeten uit Gorinchem

gorinchem_0.jpg

Drie op een rij in Gorinchem: Molen De Hoop eerst, dan de Dalemerpoort en in de verte de Grote Kerk

Drie op een rij in Gorinchem: Molen De Hoop eerst, dan de Dalemerpoort en in de verte de Grote Kerk

gorinchem.jpg

Gorinchem

Gorinchem

Gorinchem

Terug naar boven

Wonen

Mutters Makelaardij is dé specialist in de gemeenten West Betuwe, Vijfheerenlanden, Gorinchem, Culemborg en de Alblasserwaard. Al jarenlang bewijzen wij dat we het daadwerkelijk anders doen! Kijk hier voor ons aanbod in Gorinchem. U bent van harte welkom voor een oriënterend gesprek op onze kantoren in Leerdam, Vianen en Culemborg. Met ons motto: "Waarborg tot betrokkenheid" garanderen wij het hoge serviceniveau dat u van een makelaar mag verwachten. Wij beseffen dat het verkopen of aankopen van uw woning geen alledaagse zaak is, daarom nemen wij u bij de hand en begeleiden wij u in iedere stap van het proces.

Terug naar boven

Status

- Gorinchem is een stad en gemeente in de provincie Zuid-Holland, in grotendeels de streek Alblasserwaard en deels de streek Betuwe.

- De gemeente Gorinchem is in 1986 vergroot met een deel van de Gelderse gemeente Vuren, zijnde het dorp Dalem, dat daarmee van de provincie Gelderland naar de provincie Zuid-Holland is verhuisd. Tevens is daardoor dat stukje van de Betuwe in deze provincie en gemeente komen te liggen. Voorafgaand daaraan is reeds in 1978 door een grenscorrectie 207 hectare met 177 inwoners van de gemeente Vuren naar de gemeente Gorinchem overgegaan. Dit betrof een W deel van het Dalems grondgebied, zijnde de buurtschap Laag-Dalem met omgeving, begrensd door de Lingsesdijk in het W en de A15 in het N.

- Onder de stad Gorinchem valt ook buurtschap De Kooi.

- Wapen van de gemeente Gorinchem.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Gorinchem.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak (en eveneens veel gebezigde schrijfwijze)
Gorcum.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Gorinchem grenst in het W aan de gemeente Hardinxveld-Giessendam, in het W en NW aan de gemeente Molenlanden, in het NO en O aan de gemeente West Betuwe, in het ZO aan de Waal, met daarachter de gemeente Zaltbommel (dorp Poederoijen), en in het Z aan de Boven Merwede, met daarachter de provincie Noord-Brabant, gemeente Altena (met van O naar W de stad Woudrichem, de buurtschap Oudendijk en het dorp Sleeuwijk).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Gorinchem 1.513 huizen met 8.420 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 1.466/8.140 (=huizen/inwoners) en buurtschap Den Banne 47/280. Tegenwoordig heeft de gemeente ca. 15.000 huizen met ca. 35.300 inwoners; de gelijknamige stad heeft tegenwoordig ca. 14.500 huizen met ca. 34.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Gorinchem, kun je terecht bij de volgende instanties en literatuur:

- Historische vereniging Oud-Gorcum.

- Gorcums Museum.

- Canon van Gorinchem.

- Gorinchem is een oude stad met een lange en bewogen historie. Wat nog ontbrak was een standaardwerk over de gehele stadsgeschiedenis. Na ca. 5 jaar noeste arbeid door een redactieteam en een speciaal voor dit project opgerichte stichting, is dit boek in mei 2018 verschenen: Het boek 'Tien eeuwen Gorinchem. Geschiedenis van een Hollandse stad' beschrijft de complete geschiedenis van de stad, vanaf de vroegste tijden tot nu. Het is een lopend chronologisch verhaal met aandacht voor aspecten als stadsontwikkeling, bestuur, economie, industrie en bedrijfsleven, sociale structuur, kunst en godsdienst. In kaders worden specifieke onderwerpen uitgediept zoals dijkaanleg, stadsrechten en gilden, en geschreven portretten van markante Gorcumers zoals Jan van Arkel, Ridder van Rappard, Willem de Vries Robbé en Kommer Damen.

Het boek plaatst Gorinchem in zijn regionale en landelijke en waar nodig zelfs internationale context. Het is een wetenschappelijk verantwoord boek, met veel beeldmateriaal, speciaal ontworpen grafieken en kaarten. Voor het schrijven van het boek is een beroep gedaan op een tiental wetenschappers en anderen die hun sporen hebben verdiend op het gebied van geschiedenis en die van Gorinchem en omgeving in het bijzonder. In veel gevallen zijn de teksten gebaseerd op de bestaande literatuur, maar ook is waar nodig nieuw archiefonderzoek gedaan. Door de soepele schrijfstijl is het boek voor iedere geïnteresseerde lezer goed toegankelijk. Bovendien zal het door de brede opzet decennialang een naslagwerk zijn op basis waarvan verdere detailstudies kunnen worden verricht. De omvang is 656 pagina’s (gewicht 3 kilo!), in full colour, kortom een schitterend, luxe boekwerk dat iedere Gorcumer gewoon moet hebben.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Site over de nieuwbouw- en verbouwprojecten in de gemeente Gorinchem.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De stad Gorinchem heeft 214 rijksmonumenten.

- De gemeente Gorinchem wil in één keer ongeveer 200 objecten aanwijzen als gemeentelijke monumenten. "Hiermee gaat een langgekoesterde wens van het college en de raad in vervulling", aldus wethouder Rijsdijk. Het gaat om bijv. straatmeubilair, (woon)panden, kerk- en schoolgebouwen, industrieel erfgoed en nutsvoorzieningen. "De aan te wijzen monumenten tonen waarin Gorinchem uniek is. In 2018 is de actuele lijst compleet. Tot die lijst behoren, naar verwachting, onder andere de watertoren (rondom de watertoren), de katholieke begraafplaats en kapel (Arkelse Onderweg 43), het woningcomplex Kremlin II (Gildenweg) en de Johanneskerk (Nieuwe Hoven 143)." De intentie is dat de gemeentelijke monumentenlijst in februari 2018 door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Er zijn ook nog zo'n 100 objecten vastgesteld van cultuurhistorische waarde, maar niet zodanig dat de gemeente ze aanwijst als gemeentelijk monument. De gemeente neemt deze objecten als 'beeldbepalend' op in de nieuwe Welstandsnota. Dit betekent dat bij verbouwplannen deze objecten en hun omgeving worden getoetst aan een hoger welstandsniveau. (bron: De Stad Gorinchem, 3-11-2017)

- Molens: - Westmolen. - Oostmolen. - Molen De Hoop. - Molen Nooit Volmaakt.

- Het Brandweermuseum toont en demonstreert de stoomspuit die van 1910 tot 1940 in Gorinchem dienst heeft gedaan.

- Gevelstenen in Gorinchem.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Waterpoort Festival (weekend begin juni).

- Avondvierdaagse (juni).

- Gorcums Hippiefestival (weekend begin juli).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Stichting van Andel-Spruijt Natuurcentrum, centrum voor natuur- en milieucommunicatie en  -educatie, kinderboerderij en theehuis, gebruikt in de dagelijkse praktijk de naam Natuurcentrum Gorinchem, in de volksmond ook bekend als de 'Gorinchemse kinderboerderij'. Het Natuurcentrum bevindt zich op het eiland in het Gijsbert van Andelpark, vlak achter het Beatrixziekenhuis. Na oprichting van de stichting is in 2003 het kenmerkende gebouw van het Natuurcentrum op het eiland in het park gebouwd. Naast de kinderboerderij nam ook Natuur- en milieueducatie centrum De Woelsehoek zijn intrek in dit gebouw en het restaurant opende haar deuren. Mensen met en zonder afstand tot de arbeidsmarkt startten hun werkzaamheden in het restaurant en op de boerderij. Samen vormden deze vier pilaren Stichting Natuurcentrum Gorinchem. Vandaag de dag werken er 7 parttime medewerkers, ruim 40 vrijwilligers en ca. 20 deelnemers en hun 5 begeleiders van partner en zorgaanbieder Philadelphia op het Natuurcentrum.

Op de kinderboerderij van Natuurcentrum Gorinchem wonen échte boerderijdieren. Dat maakt een bezoek aan de boerderij een bijzondere ervaring voor jong en ouder. Je kunt de dieren komen knuffelen, voeren, of verzorgen en als je op vakantie gaat, mag jouw huisdier - tegen vergoeding - bij hen logeren. Samen met de medewerkers kun je om 14.00u de dieren iets lekkers te eten geven. Om 11.45, 13.45 en 15.45u zijn er knuffelkwartiertjes met de konijnen. Ben je tussen de 7 en 12 jaar? Volg dan de cursus dierverzorging op de boerderij. In één weekend leer je alles over de verzorging en het gedrag van konijnen, ezels, kippen, geiten, varkens en koeien.

- Waterschap Rivierenland en Rijkswaterstaat werken samen aan de ontwikkeling van de Woelse Waard. Ze maken een gecombineerd plan van de dijkversterking, recreatie en meer natuur in het gebied. De natuurmaatregelen worden genomen in het kader van de Europese Kaderrichtlijn Water. In het rivierengebied rondom Gorinchem wordt 75 hectare zoetwatergetijdenatuur gerealiseerd, waarvan 30 hectare in de Woelse Waard. Zoetwatergetijdennatuur bestaat op plaatsen waar de rivier onder invloed staat van de getijdenbeweging van eb en vloed. Deze natuur was tot in de jaren zeventig nog volop in ons land aanwezig. Met het grotendeels verdwijnen van het getij, door onder andere de aanleg van de Haringvlietdam, is een groot gedeelte van de zoetwatergetijdennatuur verdwenen. Daarmee is de kwaliteit van diverse leefgebieden voor planten en dieren sterk verminderd. Met de realisatie van zoetwatergetijdenatuur wil Rijkswaterstaat de oorspronkelijke ecologische kwaliteit in deze gebieden zo veel mogelijk herstellen. Hiervoor zijn diverse maatregelen mogelijk, zoals het verflauwen van oevers of het verlagen van het maaiveld. (bron: Waterschap Rivierenland, 24-5-2018)

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Gorinchem.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gorinchem (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Gorinchem.

- Media / nieuws: - Altena TV is onderdeel van RTV Altena en zendt digitaal uit op kanaal 40 van Ziggo in de gemeenten Altena, Gorinchem en de voormalige gemeente Giessenlanden.

- Duurzaamheid: - "In de Gorinchemse nieuwbouwwijk Hoog Dalem zijn zo’n 230 huizen voorzien van een nieuw energiesysteem, zonder aansluiting op het gasnet. De all electric wijk is de eerste en anno 2018 enige wijk in Nederland waar huizen ’s winters worden verwarmd met warmte die ’s zomers onttrokken is aan nabijgelegen sloten. Over het ecologische effect van de bijbehorende ‘koudelozingen’ was nog weinig bekend. Van 2012 tot eind 2017 onderzochten we daarom de effecten van dit nieuwe energiesysteem op ecologie, waterkwaliteit, waterplanten en algen. Nu alle data en metingen zijn geanalyseerd, kunnen we concluderen dat er geen negatieve gevolgen aangetoond zijn op de waterkwaliteit en ecologie van de sloten. De woningen in Hoog Dalem zijn aangesloten op een collectief bronwatersysteem in combinatie met individuele warmtepompen. In de winter komt er water van 12 tot 13 graden Celsius het huis binnen. Dat wordt door de warmtepomp verwarmd naar ongeveer 30 graden en in het vloerverwarmingssyteem geleid. Voor douchewater en warm tapwater kan de warmtepomp ook water maken van 60 graden (boven de legionella grens) en dit water opslaan in een buffervat." (bron en voor nadere informatie zie het artikel van Deltares onder de link)

- Wonen: - Poort6 is een woningcorporatie met ruim 7.000 huurwoningen, garages en bedrijfsruimtes in Gorinchem en Dalem. Daarnaast bieden zij ook regelmatig woningen te koop aan. Zowel nieuwbouw als bestaande bouw.

- Veiligheid: - "Buurtpreventie Gorinchem-Oost is een samenwerkingsvorm tussen burger, overheid en andere organisaties met als doel om op basis van gelijkwaardigheid en middels korte communicatielijnen problemen te benoemen, te voorkomen en te bestrijden. Wat we doen: we zijn aanwezig en zichtbaar; we zijn op vaste en willekeurige momenten in de wijk; we lopen in opvallende kleding; we leggen duurzame contacten; we gaan gesprekken aan vanuit gelijkwaardigheid; we oordelen niet op basis van gevoel en we handelen op basis van feiten."

Reactie toevoegen