Gieterveen

Plaats
Dorp
Aa en Hunze
Drenthe

gieterveen_volkslied.jpg

Best veel dorpen blijken een Volkslied te hebben. Ook Gieterveen heeft er één.

Best veel dorpen blijken een Volkslied te hebben. Ook Gieterveen heeft er één.

Gieterveen

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Gieterveen.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Gieterveen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gieterveen (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Gieterveen is een dorp - geografisch gezien een 'veenranddorp' - in de provincie Drenthe, gemeente Aa en Hunze. T/m 1997 gemeente Gieten.

- Onder het dorp Gieterveen vallen ook de buurtschappen Bonnerveen, Bosje, Bovenstreek, De Hilte, Streek en Torenveen. Dit zijn 6 buurtschappen in totaal.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Gaiterveen.

Oudere vermeldingen
Het oorspronkelijk woongebied heette Veenakkers. De straat Veenakkers ligt nu tussen de Herenweg en de Turfweg.

Terug naar boven

Ligging

Gieterveen ligt NO van Gasselte en Gieten. Het dorpsgebied grenst in het N aan de N33 en in het NO bijna aan de provincie Groningen. Alleen het lange smalle 'ondiepe' lintdorp Nieuwediep ligt daar nog tussen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1650 telt de nederzetting 28 inwoners. In 1754 zijn er 27 huishoudens. Volgens de Volkstelling van 1840() heeft Gieterveen 22 huizen met 595 inwoners. Dat is - ook voor die tijd - extreem veel. De meest voorkomende gemiddelden in die tijd waren 6 tot 10 mensen in per huis. Vermoedelijk was er in die tijd sprake van een aantal woonbarakken waarin arbeiders werden gehuisvest die aan de ontginning van de Drentse Monden werkten. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met tegen de 1.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Reeds midden 15e eeuw wordt in het gebied O van de huidige dorpskern, de Gietervenen, turf gegraven onder leiding van fraters uit het Frater- of Klerkenhuis te Groningen. Zij vestigen hierna armen uit de stad op hun bezittingen om die hier een bestaan op te laten bouwen met kleine gemengde bedrijven. De pacht wordt betaald in turf. Aldus ontstaat de nederzetting Gieterveen, aangevuld met 'keuters' uit het moederdorp Gieten. Een 'Kolonie van Weldadigheid' avant la lettre zou je dus kunnen zeggen.

Na 1870 vestigen zich neringdoenden en ambachtslieden langs het gedeelte van de Boerendijk ten noorden van het riviertje de Beek of Bonnerbeek. Thans heet deze straat Broek, die het centrum vormt van de huidige dorpskern Gieterveen en van het zuidelijker gelegen Bonnerveen.

In Gieterveen streeft men in de loop van de 19e eeuw naar een eigen kerkgemeenschap en richt daartoe een verzoek aan de koning (ja zo ging dat in die tijd...). Want de afstand naar moederdorp Gieten was in die tijd nog groot, niet zozeer hemelsbreed maar gezien de vervoermogelijkheden in die tijd (= geen, dus men moest te voet) mede in relatie tot het feit dat de toen vaak nog onverharde of nauwelijks verharde wegen, zeker in regenachtige perioden, vaak slecht begaanbaar waren. De beschikking om Nederlands Hervormde kerk op te mogen richten komt er in november 1839, mede dankzij steun van de kerkenraad van Gieten en het provinciaal bestuur. In 1840 komt de kerk gereed.

Een discussie over het christelijk onderwijs leidt in 1924 tot een afscheiding door vrijzinnig hervormden van de gereformeerden; zij stichten een eigen kleine hervormde kapel. Het sociale leven in het dorp raakt erdoor gespleten: twee kerken, twee scholen, twee soorten verenigingen. Doordat Gieterveen een forensenplaats is geworden, is deze verdeeldheid inmiddels danig afgenomen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gieterveen heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de Hervormde kerk uit 1840 (Broek 7) en Molen De Eendracht.

- Het kerkje uit 1924 is sinds eind 2004 eigendom van Stichting Oude Drentse Kerken. Zij heeft het gebouw als geschenk gekregen van de Vereniging Vrijzinnig Hervormden Gieterveen, omdat de vereniging zichzelf heeft opgeheven om op te kunnen gaan in de Samen-Op-Weg gemeente. De kerkgangers van deze nieuwe gemeente komen bijeen in de andere kerk. Om het kerkje te behouden als beeldbepalend element in het dorp is besloten het over te dragen aan Stichting Oude Drentse Kerken. De dagelijkse gang van zaken wordt verzorgd door Stichting ’t Kleine Kerkje Gieterveen.

In en rond het kerkje vinden regelmatig allerlei door de stichting georganiseerde activiteiten plaats. Daarnaast stelt de stichting anderen in de gelegenheid om gebruik te maken van deze bijzondere plek. Het kerkje is te huur voor vergaderingen, concerten, kleine theatervoorstellingen, tentoonstellingen, cursussen en workshops, als er iets te vieren is, als er iets te betreuren is en zelfs als trouwplek. Er kan ook gratis worden geëxposeerd. Er zijn max. 70 zitplaatsen beschikbaar. Er is een mogelijkheid tot het zetten van koffie en thee. Hier zijn geen kosten aan verbonden. Je dient dan wel zelf de koffie, thee, suiker en melk mee te nemen.
Het is ook mogelijk om gebruik te maken van de diverse cateringmogelijkheden in het dorp.

- Molen De Eendracht uit 1904.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Stichting Bonnyteam Schuurfeest Gieterveen bestaat uit 21 bestuursleden. Elk jaar in juni geven zij een feest en overtreffen zij zichzelf (aldus hun website). In 2017 alweer voor de 11e keer. Maar waar komt die rare naam eigenlijk vandaan? Nou, dat zit zo: In 2004 kreeg een groep jongeren uit Gieterveen een oude stacaravan en zoals in vele kleine dorpen werd deze omgetoverd tot een echte keet met alles erop en eraan. Op de caravan zat een naambordje Bonny en een nummer, 189. Daarom noemde de vriendengroep zich aanvankelijk Bonny 189. Later kreeg de vriendengroep een platte wagen, deze wagen werd compleet vanaf de grond af aan opnieuw opgebouwd. Hiermee werd menig festival aangedaan. In feesten waren de mannen en vrouwen goed. Ze waren er zo goed in dat ze besloten om ook zelf een feest te organiseren. Het allereerste Bonnyteam Schuurfeest vond plaats in 2006, met ca. 100 bezoekers, niet slecht voor een eerste keer. Vandaag de dag zijn de feesten uitgegroeid tot een wereldberoemd fenomeen in Gieterveen en omstreken en trekt het jaarlijks ca. 700 bezoekers, nu niet meer in een schuur maar in een feesttent in het centrum van het dorp.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Gieterveen.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Gieterveen op Facebook.

- Muziek: - Het Gieterveens Volkslied gaat op de wijs van 'Aan het strand stil en verlaten' en is in de jaren dertig of veertig van de 20e gemaakt. De in Gieterveen geboren Wijndelt van Dam, thans woonachtig te Groningen, die deze pagina heeft gemaakt, kan zich er nog maar één couplet van herinneren. Dus voor wie meer informatie heeft over de andere coupletten, houdt hij zich aanbevolen.

- Sport: - v.v. Gieterveen (voetbal).

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Gieterveen nieuw en - idem oud.

Reactie toevoegen