Gendt

Plaats
Dorp
Lingewaard
Betuwe
Gelderland

gendt groeten uit 1972 [640x480].jpg

Gendt Groeten uit 1972

Gendt Groeten uit 1972

GL gemeente Gendt in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Gendt in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Gendt in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gendt

Terug naar boven

Status

- Gendt is een dorp* in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Lingewaard. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2000.

* In de Volkstelling van 1840 (zie bij Statistische gegevens) wordt de plaats nog als stad betiteld. Maar de inwoners spreken (bijv. op de lokale dorpssite) van 'dorp', dus conformeren wij ons daaraan.

- Onder het dorp Gendt vallen ook de buurtschappen Flieren, Hulhuizen, Kapel, Kommerdijk en Zandvoort. Vanouds viel ook Erlecom onder Gendt, maar door een verlegging van de Waal is dat niet meer het geval. Tegenwoordig is die buurtschap een formele woonplaats, met een eigen postcode en plaatsnaam in het postcodeboek.

- Wapen van de voormalige gemeente Gendt.

- Volkslied van Gendt 'In het kuuleke van de Waal'.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
790-793 kopie 1170-1175 in Gannite, 799-800 kopie 1170-1175 in Gannite marca, 10e eeuw Gént, 1255 kopie 1634 Gent, 1495 en 1901 Gendt, 1903 Gent.

Naamsverklaring
Verklaring onzeker. Voor de Vlaamse plaatsnaam Gent (819 Ganda) acht men een ontstaan mogelijk uit het Germaanse ganda-*, bij het Oudnoorse gana 'opensperren', waarbij ook de Noorse plaatsnaam Gand en de Gandsfjorden behoren. Deze verklaring en het verband met de Scandinavische waternaam Ganda en het Oudnoorse gandr in de betekenis 'stroom met rechte loop', zijn op basis van de oude vormen van Gendt echter onwaarschijnlijk. Men heeft vroeger gemeend dat de naam ontstaan zou kunnen zijn uit gan-ita* 'samenloop van wateren', te vergelijken met het Keltische condate 'samenvloeiing'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Gendt ligt ZO van Arnhem en Huissen, OZO van Bemmel, ZW van Doornenburg. In het Z grenst het dorp aan de Waal, met aan de overkant de Ooijpolder (kernen Ooij en Erlecom).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Gendt 243 huizen met 1.835 inwoners, verdeeld in de gelijknamige stad 45/368 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Hulhuizen 56/422, De Kapel 31/206, Flieren 45/321 en Kommerdijk en Galgendaal samen 66/518. Tegenwoordig heeft het dorp (inclusief de buurtschappen) ca. 3.000 huizen met ca. 7.200 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij:

- De Gendtse Canon, een chronologisch overzicht van ca. 50 voor Gendt belangrijke gebeurtenissen, van 'in den beginne' tot recent.

- Historische Kring Gente.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gendt heeft slechts 9 bovengrondse rijksmonumenten (dat komt omdat een deel van het oude centrum aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, tijdens Operatie Market Garden, is verwoest). Twee daarvan hebben betrekking op de in 1944 herbouwde Hervormde kerk met 15e-eeuwse toren.

- Een ander bijzonder rijksmonument is de 15e-eeuwse poorttoren van het inmiddels verdwenen kasteel Poelwijk, gelegen bij de eveneens rijksmonumentale boerderij uit 1864 op Poelwijklaan 5. De toren ligt op privéterrein en is niet te bezichtigen, behalve op de zondag na Open Monumentendag.

- Gevelstenen in Gendt.

- Oorlogsmuseum Niemandsland in Gendt is een organisatie die zich bezig houdt met de situatie in de Betuwe tijdens de Tweede Wereldoorlog, het organiseren van rondritten met oorlogsvoertuigen, workshops voor scholen, authentieke kampementen, relaties onderhouden met veteranen in binnen- en buitenland en het onderhouden van een klein oorlogsmuseum.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Kersenfeest (weekend eind juni), met vele evenementen w.o. braderie, beachvolleybal, triathlon en veel live muziek.

- Schuttersfeesten, in de volksmond de Gendtse Kermis (van zaterdag t/m dinsdag eind augustus).

- Truckrun Gendt (op een zaterdag eind september).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De Gendtse Waard (soms ook als Gendtse Polder betiteld), het uiterwaardengebied Z van Gendt, was 'verrommeld' door o.a. oude bedrijfsgebouwen van steenfabrieken en een sloperij. De komende jaren wordt het gebied heringericht, in het kader van het programma Waalweelde, waarbij wordt voorzien in 8 nieuwe woningen (waarbij niet meer oppervlakte wordt bebouwd dan er afgebroken wordt, bovendien vindt dat plaats in de 'footprint' van de af te breken bedrijfspanden zodat er qua grond geen verdere verstening plaatsvindt), 20 ha natuur en wandel- en fietspaden. Bovendien wordt het gebied hoogwatervrij gemaakt. Het plan bestrijkt met name het oostelijke deel en de oeverwal langs de Waal. In 2017 moet het project gereed zijn. Voor nadere informatie zie de pagina herinrichting Gendtse Waard.

Terug naar boven

Literatuur

- Tweedehands boeken over Gendt (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Gendt.

- Dorpshuis: - Dorpshuis Providentia.

Reacties

(1)

Gendt grenst in het zuiden aan de Waal...

Red.:
Dank voor uw opmerkzaamheid, we hebben het aangepast.

Reactie toevoegen