Gemert

Plaats
Dorp
Gemert-Bakel
Zuidoost-Brabant Peelland
Noord-Brabant

gemert prel. van dinterstraat [640x480].jpg

Gemert Prel. van Dinterstraat

Gemert Prel. van Dinterstraat

NB gemeente Gemert in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Gemert in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Gemert in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Gemert

Terug naar boven

Status

- Gemert is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Peelland, gemeente Gemert-Bakel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.

- Wapen van de voormalige gemeente Gemert.

- Onder het dorp Gemert vallen ook de buurtschappen Boekent, De Biezen (deels), De Wind (deels), Deelse Kampen, Doonheide, Esdonk (grotendeels), Koks (grotendeels), Pandelaarse Kampen en Wolfsbosch. Dit zijn 9 buurtschappen in totaal.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Gemert grenst in het W aan 'Beek en Donk' en Boerdonk, in het NW aan Esp, in het N aan Boekel en Handel, in het O aan Elsendorp, in het Z aan De Mortel en in het ZW aan Aarle-Rixtel, en ligt N van Helmond, ZO van Veghel, ZZO van Uden en NW van Bakel en Deurne.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Gemert 625 huizen met 4.541 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 276/2.205 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Elsdonk 16/104, Verreheide 23/170, Handel 14/98, Wolfsbosch 15/75, Doonheide 23/104, Deel 40/269, Pandelaar 43/262, Lodderdijk 8/52, Groeskuile 12/81, Heuvel 26/250, Broekkant 10/97, Broekstraat 24/160, Boekend 23/176, Stap- en Paashoef 13/78, Mortel 29/165, Ren 7/38, Milschot 10/58, Tereiken 4/23, De Bleek 3/22, Smagt 2/14 en Hoogenaale 4/40. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 6.400 huizen met ca. 16.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Gemert, kun je terecht bij:

- Heemkundekring De Kommanderij Gemert.

- Verhalen over de geschiedenis van Gemert op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

- In 2013 is een serie van 6 boekjes verschenen over het dorpsleven in Gemert tussen 1500 en 1813.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Gemert heeft de wereldprimeur van de eerste volledig constructief voorgespannen 3D-geprinte betonnen fietsbrug. Deze bijzondere fietsbrug is ontwikkeld door BAM Infra in samenwerking met TU Eindhoven. De brug is een onderdeel van Gemert Noord-Om, een project dat BAM Infra uitvoert in opdracht van de provincie. De Noordelijke Randweg vormt de schakel tussen de Boekelseweg (N605) en de N272 die ten zuidoosten van het dorp loopt. De in totaal 8 meter lange brug is geplaatst in de Lieve Vrouwesteeg over de Peelse Loop. De brug is geproduceerd in het lab van TU Eindhoven en is in oktober 2017 geplaatst. Door deze unieke productiewijze, 3D-printen, is er minder materiaal nodig om de brug te realiseren. Marinus Schimmel, directeur BAM Infra: “Met 3D-printen hebben we geen hulpmaterialen, zoals bekisting, nodig. Dit levert aanzienlijk minder afval op en we hoeven minder schaarse grondstoffen te gebruiken. Ook heeft deze manier van werken een positief effect op de hoeveelheid CO2-uitstoot tijdens het productieproces van de brug.”

In de toekomst kan via deze productiemethode op locatie geproduceerd worden. Dit verkort het bouwproces aanzienlijk en levert uiteindelijk minder omgevingshinder op. De te vervangen brug kan langer blijven liggen en zo heeft het verkeer kortere periode last van een afgesloten weg. Het 3D-printen van bruggen maakt maatwerk mogelijk op elke locatie, tegen een reëel kostenniveau. Theo Salet, hoogleraar TU/e: “Dankzij de inzet van robots kan elk ontwerp telkens weer op een unieke wijze worden gerealiseerd met eenzelfde inspanning. Een belangrijk bijkomend voordeel is dat alle informatie die in het ontwerpproces is verzameld nu ook direct kan worden doorgegeven aan de uitvoering. Dit is een belangrijke ontwikkeling op het gebied van Bouw Informatie Management (BIM) omdat het de partijen in de keten dichter bij elkaar brengt. Het is uiteindelijk de eindgebruiker die hier profijt van heeft, in de vorm van een hogere kwaliteit en maatwerk.” Zie ook de video over de 3D-geprinte brug te Gemert. (bron: Provincie Noord-Brabant, 16-6-2017)

Naast de ingebruikname van de fietsbrug is in oktober 2017 ook een complete rotonde op zijn plek geschoven. De rotonde is in de maanden ervoor naast het verkeer gebouwd bovenop 6 stalen profielbalken. De rotonde van staal en beton met een gewicht van 1,2 miljoen kilo is in 6 uur over een lengte van 39 meter op zijn plek geschoven, waarbij de profielbalken als rails fungeerden. Deze totale ‘operatie’ inclusief het opbreken van de bestaande Handelseweg en het aansluiten op de nieuwe rotonde op de randweg heeft zich beperkt tot 48 uur afsluiting van de weg. Deze bouwmethode wordt al vaker toegepast bij tunnels onder het spoor, maar is nu voor het eerst toegepast bij een rotonde met behulp van de expertise van firma Mammoet.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gemert heeft 23 rijksmonumenten.

- Gemert heeft 65 gemeentelijke monumenten.

- Het Kasteel van Gemert is een eeuwenoud kasteel, een iconisch erfgoedcomplex, gelegen op een markante plek in het centrum van het dorp. Sinds 1916 was het kasteel eigendom van de Congregatie van de Heilige Geest. De paters van deze Congregatie zijn in 2010 verhuisd naar een moderne woon/zorglocatie in Gennep. Sindsdien staat het kasteel leeg. In 2017 heeft de Congregatie samen met gemeente en provincie een ontwikkelperspectief voor de herbestemming van het kasteel opgesteld. Gekozen is voor de plannen en ambities van BL Huisvesting - aan wie het complex in 2018 is verkocht - en haar samenwerkingspartner The Attention Group. Samen zijn zij de aanjagers en exploitanten van het nieuwe Kasteel van Gemert. Hun toekomstideeën sluiten het beste aan op de mogelijkheden en kaders voor een duurzame herbestemming uit het ontwikkelperspectief. Beide bedrijven hebben ruimschoots hun sporen verdiend in het succesvol herontwikkelen van historisch erfgoed en worden gezien als innovators binnen hun vakgebied. Bekende landelijke exploitaties als het Muntgebouw in Utrecht en de Mariënhof in Amersfoort zijn hier een goed voorbeeld van. Architect dr. ir. E.J. Egbert Hoogenberk van Harmonische Architectuur tekent voor alle ontwerpen en is autoriteit op het gebied van transformatie van historisch erfgoed.

De nieuwe eigenaren beogen met de herbestemmingsplannen een kasteel voor en door Gemert met internationale allure te creëren. In het complex zijn een theater, een hotel, een restaurant, een museum, een bierbrouwerij, een escaperoom, vergaderruimten, appartementen en studio’s en een trouwlocatie voorzien. Binnen en buiten de grachten komen woningen en appartementen. De ommuurde tuin krijgt een groenbestemming en de kasteeltuin moet weer een openbaar wandelgebied worden. Kapel en refter verdwijnen en er komt een ondergrondse parkeergarage.

- Esdonkse Kapel.

- Het voormalige kloostercomplex Nazareth (Binderseind 34) is in 2016 gerestaureerd en verbouwd tot appartementencomplex met 36 woningen. Verder zijn er nog 59 woningen gerealiseerd in de tuin. De kapel van het klooster dateert uit 1856 en is een rijksmonument.

- Molen De Bijenkorf.

- Molen De Volksvriend.

- Gevelstenen in Gemert.

- Het Boerenbondsmuseum is gevestigd in het geboortehuis van Pater Gerlachus van den Elsen (1853-1925), grondlegger van vele boerencoöperaties en van de voorganger van de huidige ZLTO, en naamgever van het dorp Elsendorp. In het museum proeft u de sfeer van een Brabants dorp aan het begin van de vorige eeuw. Er is volop leven: op het boerenerf, in de historische gebouwen, het caféetje aan het dorpsplein of het winkeltje. Er is een boerderij met levende have en de akkers worden bewerkt zoals vroeger. Aan het sfeervolle dorpspleintje treft u ook nog een smidse, klompenmakerij en wevershuisje.

- Sinds 2014 is er in Gemert Museum Van Alles Wa, een museum voor sportbromfietsen en 50 cc crossmotoren. Ze zijn geopend op zaterdagen van 11-17 uur. Voor groepen zijn ook andere dagen en tijden mogelijk.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Hockeyfestival HockeyLoverz (1e 3 weekenden van juli) komt in 2018 naar Gemert. Het hockeyfeest kan in totaal 15.000 bezoekers hebben. Het festival, dat voorheen in Zoetermeer werd gehouden, gaat plaatsvinden in en bij discotheek Time Out en is alleen toegankelijk voor leden van hockeyclubs.

- Kindervakantieweek (augustus).

- De Fun Run "Team Challenge" Gemert (weekend in oktober) brengt je in beweging! Het is een sportief evenement met een hoge funfactor, waar je samen met je vrienden, familie, clubgenoten, kennissen, buren of collega's aan meedoet.
Durf jij het aan? Daag je vrienden uit, maak een team en doe mee!

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's van Gemertenaren.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gemert (online te bestellen).

- Het in 2017 verschenen Gemerts Woordenboek telt maar liefst 816 pagina’s. Een boek waar  je niet alleen iets in opzoekt (zowel Nederlands-Gímmers als Gímmers-Nederlands), maar dat je ook gewoon voor de aardigheid kunt lezen. Auteur Wim Vos heeft maar liefst 57 jaar aan het manuscript gewerkt. Het is geen droge woordenlijst, maar een echt woordenboek met prachtige gezegdes en uitdrukkingen, en bij veel woorden staat een voorbeeldzin zodat de betekenis van het woord nog beter begrijpbaar wordt.

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Huis-aan-huiskrant Gemerts Nieuwsblad is via de link ook online te lezen (ook oudere nummers). - Nieuws van het Gemerts Nieuwsblad op Facebook.

- Sport: - v.v. Gemert (voetbal).

Reactie toevoegen