Gasteren

Plaats
Dorp
Aa en Hunze
Drenthe

Gasteren Gasterse Duinen [640x480].JPG

Gasteren, het gebied Gasterse Duinen is daadwerkelijk nog een duingebied.

Gasteren, het gebied Gasterse Duinen is daadwerkelijk nog een duingebied.

Gasteren Gasterse Duinen Schotse Hooglanders [640x480].JPG

Gasteren, het gebied Gasterse Duinen wordt begraasd door Schotse Hooglanders, die de begroeiing kort houden, zodat de heide niet overwoekerd wordt.

Gasteren, het gebied Gasterse Duinen wordt begraasd door Schotse Hooglanders, die de begroeiing kort houden, zodat de heide niet overwoekerd wordt.

Gasteren

Terug naar boven

Status

- Gasteren is een dorp in de provincie Drenthe, gemeente Aa en Hunze. T/m 1997 gemeente Anloo.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
Gaastern. Een inwoner van dit dorp is een Gaasterse.

Oudere vermeldingen
1298-1304 in villa Ghestre, apud apud Ghesteren, 1381-1383 Gasteren.

Naamsverklaring
De Vries denkt aan Geestere* 'bewoners van de geestgrond', uitgaand van het Oudfriese gast 'geest, zandgrond', en Blok reconstrueert in dezelfde lijn Gaistharon* 'beboste hoge zandrug'. Beiden verwijzen naar Geesteren.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Gasteren ligt NNO van Rolde, ZW van Anloo.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Gasteren 29 huizen met 155 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 170 huizen met ca. 420 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

In 1992 komt Dorpsbelangen met het idee de geschiedenis van Gasteren te boek te stellen. Aanleiding hiervoor is het 700-jarig bestaan van het dorp in 1998. Dus tijd genoeg, zo leek het. Helaas valt de werkgroep na een enthousiast begin uiteen. Het vele verzamelde materiaal wordt in dozen bewaard. In 1998 storten enkele leden van de vorige werkgroep met een aantal nieuwe mensen zich op de dozen om alles uit te zoeken en op te schrijven. Een hele klus. Maar het resultaat mag er zijn; uiteindelijk verschijnt in 2003 het boek 'Gasteren', met het uitgebreide 'levensverhaal' van het dorp, samen met een CD met ruim 1000 foto's.

Het is een prettig leesbaar en heel herkenbaar boek geworden met veel foto's, waarin vanaf de vroegste geschiedenis een beeld wordt geschetst van het landschap, de landbouw en later ook andere bedrijvigheid, de bestuurlijke en sociaal-culturele veranderingen en van de bewoning. In het hoofdstuk 'Bewoningsgeschiedenis' wordt van iedere woning in het dorp beschreven wie er wonen en (voor zover bekend) gewoond hebben. Natuurlijk treden daar veranderingen in op. Daarom brengt Dorpsbelangen daar sinds 2013 jaarlijks een actualisering van uit. Van het boek 'Gasteren' zijn zolang de voorraad strekt nog exemplaren verkrijgbaar tegen een gereduceerde prijs: van €20 voor €12,50. Mail je bestelling naar Margriet Hilbolling van Dorpsbelangen. Dan krijg je bericht wanneer je het bij haar kunt afhalen.

Dorpshuis
Voorbijgangers vragen zich weleens af hoe zo'n klein dorp aan zo'n mooi dorpshuis komt. Welnu, dat zit als volgt: Tot 1966 heeft Gasteren geen dorpshuis. Vergaderingen en andere activiteiten worden in café De Vriendschap gehouden. Maar in 1962 brandt het dorpscafé af. Dank zij veel zelfwerkzaamheid van de inwoners wordt bij de basisschool aan de Oudemolenseweg een dorpshuis gebouwd dat in 1966 gereed komt. Als de school wordt opgeheven, besluit men een nieuw dorpshuis te bouwen bij het clubhuis van sportvereniging De Rietvogels aan de Gagels. Dorpshuis De Gasterije (Gagels 4) komt gereed in 1997.

Het dorpshuis is gerealiseerd door integratie van de nieuwe sportzaal met de bestaande kantine van de sportvereniging. Zo is een faciliteit ontstaan waarin wordt gesport (volleybal, korfbal, koersbal, (jeugd-)gymnastiek, badminton, biljarten), en die tevens wordt gebruikt voor dorpsfeesten, gymnastiekuitvoeringen en grotere vergaderingen. Verder is er een peuterspeelzaal (Okkie) en wordt de kantine ook gebruikt voor (jaar-)vergaderingen van de verenigingen. In 2011 heeft De Gasterije een forse renovatie ondergaan. De kleedkamers, kantine en keuken zijn met vereende krachten sterk gemoderniseerd en er is een kleine vergaderzaal gerealiseerd voor vergaderingen van beperkte omvang. Het resultaat mag gezien worden.

Verenigingsleven
Sportvereniging De Rietvogels is de omni-sportvereniging van Gasteren. In 1960 begint het met korfbal, daarna komt er al snel een gymnastiekafdeling. In de loop van de jaren ontstaan er afdelingen voor verschillende andere sporten, zoals touwtrekken en tafeltennis. Met de bouw van een echte sportzaal in het nieuwe dorpshuis in 1997 komen er kansen voor volleybal en biljarten. De Rietvogels heeft ongeveer 10 jeugdleden en ca. 50 volwassen leden, verdeeld over de sporten biljarten, tafeltennis, volleybal en aerobics. Verder zijn er in het dorp o.a. nog IJsvereniging Wintervreugd en Toneelvereniging Amicitia.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het Dorpsomgevingsplan Gasteren schetst de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen in en rond het dorp voor de komende jaren.

- Gasteren is sinds 2010 een Vijfsterrendorp. Wat dat inhoudt, kun je lezen onder de link.

- Het in het dorp gevallen herfstblad werd t/m 2015 door de gemeente ingezameld en afgevoerd. Sinds eind 2016 doen de dorpelingen dat zelf. De Boermarke haalt nu zelf een aantal maal per seizoen de bladbakken leeg en voert het verzamelde blad af naar de akkers van Harm Van Rhee, de enige overgebleven landbouwer in het dorp en tevens bestuurslid van Dorpsbelangen. Hij kwam op het idee dat hij het spul best op zijn eigen land zou kunnen omploegen als natuurlijke bemesting. Dat zou een mooie win-win-situatie opleveren; het scheelt de gemeente geld aan manuren, transport en acceptatiekosten bij de composteerinrichting; er is een milieuvoordeel omdat hiermee het transport van het blad naar de composteerinrichting wordt voorkomen, en er op een natuurvriendelijke wijze bemest wordt in plaats van met kunstmest; en Dorpsbelangen ontvangt jaarlijks een vergoeding van de gemeente voor de kosten van Van Rhee en de Boermarke, en een deel van de vergoeding komt ook ten goede aan de dorpsgemeenschap.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gasteren heeft 4 rijksmonumenten.

- In de Gasterse Duinen vind je hunebed D10.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Direct NW van Gasteren liggen de Gasterse Duinen. Gebieden die 'duinen' in de naam hebben, zijn vaak al lang tot bos getransformeerd. De Gasterse Duinen daarentegen is echt nog een duingebied. Om dat ook zo te houden, wordt het gebied begraasd door Schotse Hooglanders. Als je er gaat wandelen: benader de dieren niet, en voer ze niet. De zandpaden in het gebied maken onderdeel uit van het Pieterpad.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Gasteren.

Reactie toevoegen