Gaastmeer

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

gaastmeer dorpsgezicht 1932 [640x480].jpg

Gaastmeer dorpsgezicht 1932

Gaastmeer dorpsgezicht 1932

Gaastmeer

Terug naar boven

Status

- Gaastmeer is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 gemeente Wymbritseradiel.

- Onder het dorp Gaastmeer vallen ook de buurtschappen Fiskersbuorren en Lytse Gaastmar.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Gaastmeer ligt N van het meer De Fluessen en het dorp Elahuizen, NNO van het dorp Oudega (bij Balk), NO van de dorpen It Heidenskip en Koudum, ONO van de stad Hindeloopen, O van het meer Grote Gaastmeer, OZO van het dorp Nijhuizum en de stad Workum, ZO van het dorp Sandfirden, Z van het dorp Oudega (bij Heeg), ZW van de stad IJlst, W van het dorp Heeg en NW van het Heegermeer en het dorp Woudsend.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Gaastmeer 14 huizen met 95 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 115 huizen met ca. 285 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Reportage over Gaastmeer anno 2017 in de Leeuwarder Courant. Helaas moet de basisschool na afloop van schooljaar 2016-2017 de deuren sluiten, omdat er te weinig jonge aanwas is geweest, en het aantal leerlingen te klein is geworden om nog verantwoord door te kunnen gaan. Tegelijkertijd heeft de lokale supermarkt in 2017 verbouwd en zijn assortiment uitgebreid met o.a. bijzondere streekproducten, waarmee hij zich in positieve zin beoogt te onderscheiden.

- Hieke Joostema uit Berltsum is dorpsstyliste. Dat houdt in dat zij - op eigen initatief of op verzoek - aan de hand van een objectieve checklist dorpen beoordeelt op de uitstraling van openbaar, particulier en bedrijfsterrein, en hoe dit kan worden verbeterd. Zaken waarop gelet wordt zijn bijv. de kwaliteit van de openbare weg, fiets- en wandelpaden, openbaar groen, uitstraling verkeersborden, voortuinen particulieren en bedrijven, voorgevelaankleding, erfafscheiding en beeldbepalende locaties. Vervolgens adviseert zij vrijblijvend over mooie, verkeersveilige en duurzame oplossingen. In 2015 heeft Joostema een 30-tal dorpen en buurtschappen van uiteenlopende grootte en aard beoordeeld. Op grond hiervan zijn de dorpen Burgwerd, Gaastmeer en Oldeholtpade in maart 2016 gehuldigd als ‘Moaiste Doarp fan Fryslân'. Deze dorpen scoren hoog op de 'mooi-criteria' op de checklist en ze zijn ook verkeersveilig ingericht.

- 'Wenje in De Gaastmar' (2010) is de Woonvisie van Vereniging voor Dorpsbelangen Gaastmeer.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gaastmeer heeft 3 rijksmonumenten.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wetterskip Fryslân heeft in 2015 en 2016 het 'Integraal Oever- en Kadeproject Gaastmeer e.o.' uitgevoerd. In dit project zijn kaden versterkt, natuurvriendelijke oevers aangelegd en 2 eilandjes in ere hersteld. Een deel van de kaden in Gaastmeer en omgeving voldeed niet aan de nieuwste veiligheidsnormen. Ze waren te zwak of te laag en moesten daarom worden verbeterd. In 2015 is 27 kilometer aan kaden in het gebied verbeterd en is tussen Oudega en Heeg een vaarroute voor elektrische boten gerealiseerd.

In 2016 is nog eens 8,3 kilometer aan kaden aangepakt, in het gebied ten zuiden van Oudega en rondom Gaastmeer. Het gaat om de waterkering langs het Groote Gaastmeer, het Piel, het Heegermeer, de Vlakke Brekken en Oudegaasterbrekken. In het gebied zijn ook de boezemladen opnieuw ingericht. Het resultaat daarvan is onder meer 5,7 hectare natuurvriendelijke oevers, die een goede leefomgeving bieden voor flora en fauna. In de ondiepe waterzone komt weinig golfslag voor en wervelt het slib minder op. Hierdoor groeien riet- en waterplanten beter en kunnen veel kleine waterdieren en vissen er leven, schuilen en paaien. Riet zuivert het water, wat de waterkwaliteit ten goede komt. Daarmee komt het waterschap tegemoet aan de eisen van de Kaderrichtlijn Water en de opgaven vanuit Natura 2000.

In de 2e fase van het project zijn in het kader van Het Friese Merenproject ook 2 historische eilandjes in de Vlakke Brekken en Oudegaasterbrekken opnieuw aangelegd. Het wassende water heeft deze eilandjes in de loop der tijd onder water gezet. Rondom de eilandjes is nu een gesloten palenrij geplaatst, waarachter doek is aangebracht. Vervolgens zijn de eilandjes met bagger en grond tot boven de waterspiegel opgehoogd. Een deel van beide eilandjes blijft in ondiep luw water staan en krijgt daarmee de functie van natuurvriendelijke oever. De andere opgehoogde delen zijn beloopbaar. Aan elk eilandje is 75 meter damwand geplaatst, waaraan boten kunnen aanleggen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Gaastmeer (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Gaastmeer.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Gaastmeer kerk.

Reactie toevoegen