Exel-Tol

Plaats
Buurtschap
Lochem
Achterhoek
Gelderland

exel-tol_richtingwijzer.jpg

Bij sommige buurtschappen staat wel een richtingwijzer in de omgeving zodat je kunt zien welke kant je op moet, maar plaatsnaambordjes zodat je ook kunt zien wanneer je er bent aangekomen worden nog weleens vergeten. Zo ook bij buurtschap Exel-Tol.

Bij sommige buurtschappen staat wel een richtingwijzer in de omgeving zodat je kunt zien welke kant je op moet, maar plaatsnaambordjes zodat je ook kunt zien wanneer je er bent aangekomen worden nog weleens vergeten. Zo ook bij buurtschap Exel-Tol.

Exel-Tol

Terug naar boven

Status

- Exel-Tol is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Lochem. T/m 31-7-1971 gemeente Laren.

- De buurtschap Exel-Tol valt in de praktijk onder het dorp Exel, maar ligt voor de postadressen, net als Exel, 'in' Laren (grotendeels), en verder deels 'in' Lochem.

- De buurtschap Exel-Tol heeft geen plaatsnaamborden, en ook geen gelijkluidende straatnaam - wat bij veel andere buurtschappen wél het geval is - zodat je ter plekke nergens aan kunt zien dat en wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat. Er staat wel een richtingwijzer bij het dorp Exel die naar de buurtschap verwijst.

Terug naar boven

Naam

Spelling
Exel-Tol is geen formele woonplaats in de zin van postcodeboek en BAG, en daarmee zal de spelling vermoedelijk ook nooit formeel zijn vastgesteld. De buurtschap heeft ook geen plaatsnaamboden waaraan we de spelling zouden kunnen verifiëren. In de Topografische atlas Gelderland() (ook in oudere edities van kaartmateriaal) en - dus? - ook op Google Maps staat Exel-Tol. Dat lijkt ons ook de te prefereren spelling. Op een richtingbordje in Exel wordt het echter gespeld als Exeltol en op de site van het Exels Feest wordt het gespeld als Exelsetol en Exelse Tol. Dat zijn dus 4 verschillende spellingen!...

Naamsverklaring
Zoals de naam reeds suggereert, is hier vroeger inderdaad sprake geweest van tolheffing. Dat zit als volgt: "Vanaf ca. 1830, als de doorgaande rijkswegen in Nederland in goede staat zijn gebracht, komen vanuit de provincies initiatieven op gang om ook de regionale wegen te verbeteren. Dit gebeurt krachtens het ‘Reglement op de dienst der openbare Middelen van vervoer te lande’. De bestaande interlokale zandwegen worden geplaveid, verbreed en rechter getrokken en er worden sloten aangelegd om voor een goede afwatering te zorgen. Rond Lochem komen in 1853 twee belangrijke provinciale wegen gereed: de weg van Groenlo via Borculo, Zwiep, Lochem en Laren naar de Pessink in Epse, waar wordt aangesloten op de rijksweg tussen Zutphen en Deventer, en de weg van Ruurlo over Barchem naar Lochem. Het onderhoud aan de wegen wordt bekostigd via het heffen van tol. Dat gebeurt bij diverse tollen, zoals die te Barchem, Zwiep, Exel (Exel-Tol), Harfsen en Epse. Van de bijbehorende tolhuizen aan deze provinciale wegen is alleen dat in Zwiep behouden gebleven." (bron: Historisch Genootschap Lochem - Laren - Barchem)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Exel-Tol ligt NW van Lochem, ZO van Laren, ZW van Exel, rond de kruising van de Rossweg / Ampsenseweg / Rengersweg (de N332).

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Exel-Tol omvat ca. 25 huizen met ca. 60 inwoners.

Reactie toevoegen