Etten

Plaats
Dorp
Oude IJsselstreek
Achterhoek
Gelderland

etten_plaatsnaambord_kopie.jpg

Etten is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oude IJsselstreek. T/m 2004 gemeente Gendringen.

Etten is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oude IJsselstreek. T/m 2004 gemeente Gendringen.

gemeente_etten_kadastraal_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper_kopie.jpg

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Etten, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

Kaart van de in 1818 opgeheven gemeente Etten, situatie anno ca. 1870, kaart J. Kuijper

etten_gedichtje.jpg

Eens een Ettenaar, altijd een Ettenaar!

Eens een Ettenaar, altijd een Ettenaar!

etten_2025.jpg

Onder het motto 'Etten 2025' hebben de inwoners geïnventariseerd welke kant ze komende jaren op willen qua voorzieningen e.d. Voor nadere informatie zie het hoofdstuk Recente ontwikkelingen.

Onder het motto 'Etten 2025' hebben de inwoners geïnventariseerd welke kant ze komende jaren op willen qua voorzieningen e.d. Voor nadere informatie zie het hoofdstuk Recente ontwikkelingen.

Etten

Terug naar boven

Status

- Etten is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oude IJsselstreek. T/m 2004 gemeente Gendringen. Het dorp is in 1812 van de gemeente Gendringen afgesplitst tot een zelfstandige gemeente, en in 1818 daar weer aan toegevoegd.

- Onder het dorp Etten vallen ook de buurtschappen IJsselhunten, Rafelder, Warm en Ziek.

Terug naar boven

Naam

Inwoners
Een inwoner van Etten is geen Etter ;-) maar een Ettenaar.

Oudere vermeldingen
1105 vervalst kopie 14e eeuw Ettenon, 1200 de Ettene, 1218 en 1464 Etten, 1231 de Etthen, 1274 de Ethene.

Naamsverklaring
Etymologie onbekend. Er is verband gesuggereerd met het Middelnederlandse etten 'beweiden'. De identificatie van de oudste vorm is onzeker.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Etten ligt aan de rivier de Oude IJssel en ligt verder ZO van de A18 en de stad Doetinchem, ZW van de stad Terborg en de dorpen Gaanderen en Westendorp, WZW van het dorp Varsseveld, WNW van het dorp Silvolde, NW van de dorpen Ulft, Varsselder, Gendringen en Megchelen, NNO van het dorp Netterden, NO van de dorpen Azewijn en Lengel en de stad 's-Heerenberg, ONO van het dorp Zeddam en OZO van de dorpen Braamt en Kilder.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Etten 45 huizen met 292 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 750 huizen met ca. 1.850 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Etten op de lokale dorpssite.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Onder het motto 'Etten 2025' heeft een groep inwoners vanaf medio 2014 geïnventariseerd welke bestaande voorzieningen behouden of verbeterd zouden moeten of kunnen worden, en welke nieuwe voorzieningen eventueel wenselijk zijn, om een zo optimaal mogelijk functionerend dorp te behouden met het oog op de nabije toekomst en ontwikkelingen die zich voor hebben gedaan en nog te voorzien zijn, op het gebied van o.a. zorg, welzijn, onderwijs en sport. Tijdens een drukbezochte bijeenkomst zijn de resultaten van vele overleggen met o.a. het verenigingsleven en maatschappelijke organisaties gepresenteerd.

De Werkgroep Etten 2025 komt tot de volgende conclusies: "Er zou een stuurgroep Sport, Welzijn en Onderwijs en een stuurgroep Cultuur en Horeca opgezet moeten worden. De school en de sportverenigingen zijn het erover eens dat sportpark De Treffer de beste locatie is voor een nieuwe gymzaal. Ook de schietvereniging is daar reeds gevestigd. Daarnaast heeft Essentius - de overkoepelende stichting waar basisschool De Klimpaal onder valt - zich positief uitgesproken over de toekomst van het onderwijs in het dorp en een mogelijke verplaatsing van basisschool De Klimpaal naar het sportpark. Het sportpark is rustig gelegen, ligt nog in de bebouwde kom en is ook vanuit de Schimmels goed bereikbaar. Bovendien is er meer dan voldoende parkeergelegenheid. De wens is dat niet alleen een school, maar ook een peuter- en misschien kinderopvang gerealiseerd wordt. Kortom een Integraal Kindcentrum (IKC). Essentius wil hierbij graag een voortrekkersrol vervullen.

Zoals bekend zijn er op 1 januari 2015 zorgtaken vanuit het rijk overgeheveld naar de gemeente. Dit heeft gezorgd voor een behoorlijke uitbreiding van het takenpakket van de gemeente en er zijn bovendien hoge kosten mee gemoeid. Is het daarom geen zaak om de zorg in ons dorp zoveel mogelijk op lokaal niveau te regelen en dus de gemeente te ontlasten én ervoor te zorgen dat onze hulpbehoevenden in het dorp kunnen blijven wonen? Etten zet daarom in op een 'brede maatschappelijke voorziening' (BMV)*. Ouderen kunnen overdag in de BMV terecht voor dagbesteding en zorg. De verwachting is dat hierdoor een kruisbestuiving ontstaat: leerlingen van De Klimpaal geven bijvoorbeeld iPad-les aan de ouderen en de ouderen verzorgen een geschiedenisles op de basisschool.
* In het slechts enkele km naar het NO gelegen - beduidend kleinere - dorp Mariënvelde is in 2016 een dergelijke BMV gerealiseerd, en dat loopt als een tierelier. Voor nadere informatie zie de link.

Het tweede deel van het plan is het behouden van de huidige functie van café-zaal Köster op het gebied van cultuur. De aanwezigen waren het erover eens dat Köster voor velen het kloppend hart van het culturele leven in ons dorp is. Behoud van Köster is essentieel voor het vieren van feesten en partijen, maar ook voor de diverse culturele verenigingen die gebruik maken van het pand. Er is onder andere gesproken over het onderbrengen van café-zaal Köster in een overkoepelende stichting waarbij de verenigingen die gebruik maken van het pand de kosten dragen. Daarnaast kunnen de commerciële activiteiten in een BV ondergebracht worden zodat ook feesten en partijen gehouden kunnen blijven worden. We willen samen met alle betrokkenen in gesprek om te kijken dit realiseerbaar is. Hierop werd door de betrokkenen positief gereageerd.

Het was goed te zien dat beide voorstellen zeer positief werden ontvangen door de aanwezigen en verder uitgewerkt kunnen worden. Etten beseft dat het samen aan de toekomst moet werken voor de toekomstige leefbaarheid van het dorp." Er is een mooi filmpje gemaakt over Etten anno nu en wat er gebeurt bij "niets doen", wat duidelijk maakt dat de inwoners er (ook) zelf de schouders onder moeten zetten om ook naar de toekomst toe goede, passende voorzieningen te behouden en te realiseren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Etten heeft 5 rijksmonumenten.

- Etten heeft 13 gemeentelijke monumenten.

- Molen De Witten (Oldenhove 5) is een in 1861 als bovenkruier gebouwde korenmolen. In 1945 is de molen door Duitse militairen als uitkijkpost gebruikt, waarna Canadese troepen hem beschoten. Na de bevrijding is de molen hersteld en verder slechts gebruikt als silo. In 1972 is de molen verkocht aan Stichting tot Behoud van de Ettense Molen, die hem maalvaardig heeft laten restaureren. De molen is echter niet meer als korenmolen in gebruik, maar als expositieruimte voor hedendaagse kunstenaars. De molen is op afspraak te bezoeken. - Nieuws van Molen De Witten op Facebook.

Terug naar boven

Evenementen

- Toneelvereniging Etten is opgericht in 1918, is nog altijd alive and kicking, en brengt jaarlijks in februari een nieuw stuk op de planken.

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Deurzetters.

- Het Paasvuur Etten is niet alleen maar een fikkie stoken, maar ze maken er gelijk een heel feest van met o.a. lampionoptocht, een DJ en een live band.

- In augustus 2019 heeft Etten meegedaan aan het jaarlijkse evenement Zomer in Gelderland van Omroep Gelderland, waarbij een aantal Gelderse dorpen het met allerlei sport- en spelactiviteiten tegen elkaar opneemt.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Recreatieplas Slootermeer.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Etten.

- Belangenorganisatie: - "Om een leefomgeving te ontwikkelen en te behouden waarin elke inwoner van ons dorp zich thuis voelt, is Dorpsbelangen Etten aanspreekpunt bij de gemeente, bedrijven en sociaal maatschappelijke instanties en ook een volwaardige gesprekspartner op het moment dat deze instanties plannen of initiatieven willen uitvoeren. Hoe meer mensen lid zijn van onze vereniging, met des te meer kracht kunnen wij opkomen voor de leefbaarheid van ons mooie dorp. Het lidmaatschap kost slechts € 5,- per jaar."

- Zaal Köster / Dorpshuis / BMV?: - "Op 16 oktober 2019 hebben we als belanghebbenden in Etten geluisterd naar de presentatie van de heer Peter van Heek van Vereniging Dorpshuizen en Kleine Kernen Gelderland (DKK Gelderland). Hierbij is een model gepresenteerd, op basis van financieel vooronderzoek, naar een mogelijke invulling om als dorp de huidige horecavoorziening 1:1 voort te zetten via een stichtingsconstructie. Een model dat in meerdere omliggende kernen is toegepast. Deze presentatie is een voortzetting geweest van een eerder haalbaarheidsonderzoek, uitgevoerd door onafhankelijk onderzoeksbureau M3V. Aansluitend op deze bijeenkomst zijn een aantal vragen aan u gesteld, als vereniging/gebruiker, omtrent participatie in een eventueel vervolgtraject en eventuele bijdrage aan de geuite wens van een nader bouwkundig rapport van het pand. Dit laatste traject heeft inmiddels plaatsgevonden, dit door bijdrage van een betrokken dorpsgenoot. De bevindingen hiervan zijn bekend bij de werkgroep.

In de presentatie van 16 oktober 2019 is geconcludeerd dat het transformeren van zaal Köster tot Dorpshuis van Etten alleen mogelijk is indien een groep enthousiaste personen opstaat die deze transformatie in tijd en activiteit kan begeleiden: feitelijk de formatie van een stichtingsbestuur. Er hebben zich enkele mensen gemeld die wel een bijdrage willen leveren, maar een dergelijk traject is, op basis van ervaringen in omliggende kernen, alleen haalbaar bij een structurele en langdurige bijdrage van op dit terrein capabele mensen. De werkgroep heeft dan ook helaas unaniem moeten concluderen dat het in werking stellen van een dergelijk traject niet realiseerbaar is doordat de juiste mensen zich nu niet beschikbaar hebben gesteld. Het project zal hiermee moeten worden stopgezet.

Wij betreuren dit besluit, maar de (financiële) continuïteit is op deze wijze niet gewaarborgd. Het bouwkundig rapport is inmiddels beschikbaar gesteld aan de familie Köster en met de uitkomsten van dit rapport hopen wij dat de familie Köster een goede horecaopvolger voor het dorp en het Ettense verenigingsleven gaat vinden. Wij willen nadrukkelijk meegeven dat deze beslissing niet is ingegeven door de uitkomsten van het bouwkundig rapport. Deze gaven geen aanleiding om het project stop te zetten. Met vriendelijke groet, Werkgroep Cultuur & Horeca van Etten 2025, 23-3-2020." Maar er gloort wel goed nieuws aan de horizon, want in de planning van de gemeente zit de realisatie van een nieuw complex voor school en gymzaal in 2025/2026, en het dorp is gevraagd om vóór schooljaar 2023-2024 plannen uit te werken voor de realisatie van een BMV* (waarvoor zie ook het hoofdstuk Recente ontwikkelingen), en ook een plan met hoe men dan de exploitatie denkt te organiseren. En die handschoen pakt het dorp graag op!
* Klik op het 'volgende'-pijltje voor de tweede pagina van de brief!

- Onderwijs: - "De missie van Basisschool De Klimpaal in Etten geeft in 1 zin aan wat wij als school willen betekenen voor de leerlingen, het is onze opdracht naar de kinderen en de maatschappij toe. Onze missie is: “groeien doe je nooit alleen”. De missie geeft aan dat ons uitgangspunt is dat kinderen bij ons op school groeien / ontwikkelen en dat we daarbij onze hulp graag bieden. Ons uitgangspunt is dat ons onderwijs zodanig verzorgd is, dat wij ernaar streven ieder kind een geborgen gevoel te geven in de groep; weet dat het erbij hoort, dat er ook naar hem / haar geluisterd wordt, dat het de nodige aandacht krijgt, dat het zich thuis voelt op onze school. Hierbij spelen competenties (het gevoel dat je het waard bent, dat je vertrouwen in je eigen kunnen hebt), autonomie (zelfstandigheid, jezelf kunnen zijn) en relatie (relatie leerkracht-leerling, leerkracht- ouder, leerling-leerling, samenwerking) een zeer belangrijke rol. Elementen die het mogelijk maken om te kunnen groeien / ontwikkelen.

De leerkracht verzorgt het onderwijs en de begeleiding middels groepsplannen en handelingsplannen. Groepsplannen maken het mogelijk om nog meer gedifferentieerd les te geven, met hierbij de onderwijs- en ondersteuningsbehoeften van iedere leerling in acht houdend. Handelingsplannen zetten we ook nog in om de hiaten die tijdens de analyse zijn geconstateerd achteraf bij te werken. Op bovengenoemde wijze stemmen we ons onderwijsaanbod steeds weer zoveel mogelijk af op de leerling. Ieder kind is uniek, uniek als persoon en uniek in de wijze waarop de leerstof wordt opgepakt. Deze afstemming noemen we ook wel “adaptief onderwijs”."

- Muziek: - "Harmonie Onderling Genoegen is aangesloten bij de KNMO en speelt in de 4e divisie. De vereniging bestaat momenteel uit tegen de 40 musicerende leden. Het harmonieorkest repeteert op woensdagavond in het eigen verenigingsgebouw De Wielder. De vereniging kent een aantal vaste jaarlijkse activiteiten zoals het donateursconcert in het voorjaar, de rommelmarkt op de 1e zondag van juli en de oliebollenactie eind december. Daarnaast verleent de harmonie medewerking aan de kermis te Etten in het 4e weekend van september."

- "Als aan een willekeurig iemand in de Achterhoek of Liemers, een regio met 300.000 inwoners, gevraagd wordt waar hij of zij het eerst aan denkt bij het horen van de plaatsnaam Etten, dan zal het antwoord bijna zeker luiden “het Ettens Mannenkoor”. Het koor is opgericht in 1913 in - het eveneens nog altijd bestaande - Café Zaal Köster, sindsdien het repetitielokaal, als zang- en gezelligheidsvereniging. Deze twee elementen vormen ruim honderd jaar later nog altijd de basis van het koor. Het koor telt vandaag de dag tegen de 120 leden - in leeftijd variërend van 21 tot 80+ en afkomstig uit de hele Achterhoek en Liemers, aangrenzende kernen in Duitsland en zelfs nog een Tukker* - en dit ledenaantal is deze eeuw niet gedaald. Het koor heeft in de loop van de jaren door kwalitatief goede mannenkoorzang en gedurfde projecten een gedegen naam opgebouwd in de regio en ver daarbuiten.
* De leden komen uit Aalten, Azewijn, Braamt, Emmerich, Borghees, Stadtlohn, Doetinchem, Duiven, Enschede, Etten, Gaanderen, Gendringen, Harreveld, Kilder, Lichtenvoorde, Loerbeek, Megchelen, Nieuw Wehl, ‘s-Heerenberg, Silvolde, Terborg, Tolkamer, Ulft, Varsselder, Wehl, Wijnbergen en Winterswijk.

In de loop van ruim honderd jaar heeft het koor met een indrukwekkende lijst van artiesten en gezelschappen samengewerkt, zowel met professionals (de afgelopen jaren met Berdien Stenberg, Guido's Orchestra, Music Show Scotland, Thijs van Leer, Het Gelders Orkest, Jan Vayne en in het verleden met Gebroeders Brouwer, Kollo, Rudolf Shock, Marco Bakker en Ernst Daniel Smid) als met collega-amateurverenigingen (onder andere tijdens het jaarlijkse gratis toegankelijke Steenovenconcert met 900-1000 bezoekers, de concertreis in 2019 naar Praag met het gerenommeerde saxofoonorkest uit Drachten, concerten met Harmonie Concordia Eefde, het Ulfts Mannenkoor, de Ulftse Nachtegalen, Con Brio uit Etten en het Rijssens Mannenkoor).

Het koor bruist vandaag de dag nog altijd van alle kanten en is een van de grootste en beste mannenkoren van Nederland. Daar waar de landelijke trend is dat mannenkoren lijden aan een razendsnelle vergrijzing en een terugloop van het aantal actieve leden, heeft het Ettens Mannenkoor hier tot nu toe geen last van. Dit is geen toeval; onder leiding van een artistiek team dat sinds 1990 aan het koor verbonden is, wordt er voortdurend hard aan de zangkwaliteit gewerkt en het koor boekt daar succes mee. De aantrekkingskracht van het koor in dorp Etten, regio Achterhoek/Liemers en daarbuiten is blijvend groot." - Hier kun je enkele nummers uit optredens van het Ettens Mannenkoor bekijken en beluisteren.

- "IPK Etten is opgericht in 1982 en bestaat uit ongeveer 20 enthousiaste zangers. Het koor staat sinds 2003 onder leiding van Bart Rysavy. De vaste begeleidster (zowel op orgel als piano) is Silvia Verheij. We zijn gestart als een kerkkoor, maar sinds 2012 zingen wij ook profane liederen. Desondanks luistert het koor nog steeds eucharistievieringen op en verzorgt de muzikale begeleiding tijdens een huwelijks-, jubileum- of requiemmis. Op verzoek van verenigingen, ziekenhuizen, bejaarden- en verpleegtehuizen wordt regelmatig een concert gegeven. Wij organiseren ook zelf concerten. Zoals gezegd is het repertoire religieus, wat nu in snel tempo wordt aangevuld met profane werken. De religieuze werken bestaan voornamelijk uit Latijnse, Byzantijnse en Gregoriaanse missen en/of gezangen en worden in de meeste gevallen vierstemmig uitgevoerd.

Daarnaast presenteert het koor meerstemmige werken die in diverse talen zoals Nederlands, Duits, Engels, Russisch, Jiddisch en Slavisch worden gezongen. We worden niet alleen in de regio gevraagd, maar verzorgen ook vieringen en concerten elders in het land en zelfs in het buitenland (Engeland, Duitsland). In 2001 is een CD opgenomen in de Martinuskerk te Gaanderen. Deze CD bevat 19 werken, die nog regelmatig op het programma prijken. In 2008 heeft het koor een tweede CD opgenomen. IPK Etten wil zich graag versterken met enkele zangers in elke partij. Als je interesse hebt, kom dan een keer luisteren (en meezingen) tijdens een repetitie. Het koor repeteert elke dinsdag (behalve de eerste dinsdag in de maand) van 19.30-21.30 uur in zaal Köster."

- "Vrouwenkoor Con Brio in Etten is opgericht in 1958. Con Brio betekent letterlijk ‘met vuur’ en dat vuur straalt het koor zeker ook uit in haar optreden. Zingen met plezier en samen streven naar kwaliteit. Dat is Vrouwenkoor Con Brio. Aan de ene kant ongewoon gedreven en leergierig, aan de andere kant gewoon gezellig en sociaal. Geen drempels of spatjes, wel goed oefenen en elkaar steunen. We zingen eigentijdse muziek van popartiesten of moderne componisten, maar ook toppers uit de klassieke hoek. Uitdagingen zoekt Con Brio niet alleen in het repertoire. Ook uit bijzondere projecten wordt energie gehaald. Zo nu en dan brengt een concertreis het koor wat verder buiten de grenzen. Als je belangstelling hebt voor het koor ben je van harte welkom om vrijblijvend een repetitieavond bij te wonen."

- "Koor The Voices is opgericht in 1994 en heeft ca. 35 leden. Onze leden komen uit Etten en omgeving en we worden begeleid door de enthousiaste zanglerares Sandra Vriese. Zij leert ons de fijne kneepjes van de zangtechniek en zorgt door haar eigen bewerkingen voor unieke nummers."

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Etten is opgericht in 1945.

- "Schietvereniging Diana is opgericht in 1947. Diana is de Godin van de Jacht. De schietvereniging is ontstaan uit de vroegere Burgerwacht van Etten. Sinds de oprichting van de vereniging is er geschoten in Zaal Vink. In de zaal werden wekelijks houtstompen neergezet, waarop de kaart werd bevestigd. Deze stomp diende als kogelvanger. Later is onder het toneel van de zaal een schietkelder gebouwd. In 1970 is een damesafdeling opgericht ,die uitsluitend luchtgeweer-staand schieten. In 2001 is Zaal Vink afgebrand en daarmee ook onze accommodatie. Omdat Vink niet herbouwde moest Diana zelf op zoek naar een ander onderkomen. Samen met de voetbalvereniging is een nieuwe schietkelder gebouwd, met daar bovenop de kleedlokalen voor de voetbalvereniging. Er zijn negen schietbanen voor Klein Kaliber Geweer 0.22 op 12 meter (KKG), zes banen voor Klein Kaliber Pistool 0.22 (KKP), voor luchtgeweer (LG) en luchtpistool (LP) op 10 meter. Er wordt gebruik gemaakt van de kantine van de voetbalvereniging."

- Zaalsportvereniging ZSV Unitas. "Wij hopen dat iedereen die met ons meedoet een leuke en vooral sportieve tijd zal hebben. Bij ons komt de gezelligheid voorop want dan komt de prestatie er vanzelf achteraan. Heb je zin om mee te doen maar weet je nog niet of je het leuk gaat vinden kom dan gerust eens binnenlopen tijdens de lestijden. Unitas is een gymvereniging die zijn sport beoefent in de sportzaal De Sprong aan de St. Lidwinastraat te Etten."

- Schutterij: - "Schutterij De Eendracht is opgericht in 1937 en heeft als onderdelen het muziekkorps, de vendeliers, de kruisboogschutters en de majorettes. Wekelijks wordt er op dinsdagavond door de kruisboogschutters en woensdagavond door het korps geoefend in ons eigen schuttersgebouw aan de Dorpsstraat te Etten. Nieuwe leden zijn altijd welkom, schroom niet maar neem contact met ons op via het contactformulier. Binnen lopen op een van onze oefenavonden is ook altijd mogelijk."

- Welzijn: - "Bij de Zonnebloem draait het om mensen. Al meer dan 70 jaar. We brengen ze bij elkaar. Staan voor ze klaar. En zetten alles op alles om mensen met een handicap een onvergetelijke dag te bezorgen. Een lichamelijke beperking hoeft wat ons betreft nooit een belemmering te zijn. We willen dat iedereen volop van het leven kan genieten. Om dat voor elkaar te krijgen, denken we altijd in oplossingen. Dat geldt voor onze vrijwilligers, voor onze donateurs en voor de partners waarmee we samenwerken. Stuk voor stuk doen zij er alles aan om mensen een onvergetelijk moment te bezorgen. Daarom blijven we dat doen waar we altijd al goed in waren: contacten leggen, gezelligheid brengen, activiteiten organiseren en vakanties mogelijk maken. En we komen met nieuwe oplossingen. Zo bieden we verspreid over heel Nederland de Zonnebloem rolstoelauto te huur aan. En zorgen we er samen met attractieparken en musea voor dat deze toegankelijker worden voor mindervaliden." Ook in Etten is een afdeling van de Zonnebloem.

- Veiligheid: - EHBO Etten.

Reactie toevoegen