Escharen

Plaats
Dorp
Grave
Noordoost-Brabant Land van Cuijk
Noord-Brabant

NB gemeente Escharen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Escharen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Escharen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Escharen

Terug naar boven

Status

- Escharen is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Land van Cuijk, gemeente Grave. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1942. Bij de herindeling van 1-7-1942 is het dorp Langenboom middels grenscorrectie naar de gemeente Mill en Sint Hubert overgegaan.

- Wapen van de voormalige gemeente Escharen.

- Onder het dorp Escharen valt ook buurtschap De Bolt.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Esteren.

Oudere vermeldingen
1200-1225 Escre, Escheren, 1308 Eyscheren, 1312 kopie 1350 Eeschernen, 1374 Esscheren.

Naamsverklaring
Datief meervoud (met locatieve functie) van een samenstelling van esc 'es' (ontstaan uit het Germaanse aski*) en haru* 'zandige heuvelrug'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Escharen ligt direct Z van Grave, O van Velp, W van Gassel.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Escharen 125 huizen met 790 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 37/244 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Langenboom 11/67, Lage Peel 19/102, Lageheide 39/232, Bolt 11/78 en Vogelshoek en Heihoek 8/67. Per 1-7-1942 is de gemeente opgeheven en deels opgegaan in de gemeente Grave (= dorp Escharen e.o., met op dat moment 680 inwoners), deels opgegaan in de gemeente Mill en Sint Hubert (= dorp Langenboom e.o., met op dat moment 919 inwoners). Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.150 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Archeologen hebben in 2011 in Escharen een militair verdedigingswerk uit de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) ontdekt. Het maakte deel uit van de zogeheten circumvallatielinie, die in 1602 op last van Prins Maurits rondom Grave werd aangelegd. De contouren van deze versterkte heuvel aan de Busweg ZW van de dorpskern zijn op luchtfoto's goed zichtbaar. Het verdedigingswerk is aangetast door landbouw, bosaanplant en erosie, maar de archeologen vinden het opmerkelijk dat niemand het eerder heeft ontdekt. In de buurt van het verdedigingswerk moet ook nog een legerkamp hebben gelegen. Daar wordt in de toekomst verder naar gezocht.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp en deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- In 2013 viert Stichting Esterse Minipers Escharen haar 40-jarig bestaan, met o.a. een fototentoonstelling in het Dorpshuus. De belangstelling hiervoor is groot, en voor enkele enthousiaste dorpelingen is dit de aanzet om een Escharense Heemkundekring op te zetten, genaamd Esters Heem. Hun website hebben zij opgezet als 'digitaal plakboek' over de geschiedenis van het dorp, gerangschikt naar onderwerp. Je vindt er heel veel oude foto's met toelichting.

- In 1997 is het boek Escharen terug in de tijd verschenen. Dit boek van ca. 200 pagina's over de geschiedenis van het dorp is gedigitaliseerd en via de link ook online te lezen.

- Verhalen over de geschiedenis van Escharen op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Escharen heeft 3 rijksmonumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Avondvierdaagse voor mensen kent iedereen; daar zijn er in ons land jaarlijks vele honderden van. Maar van een avondvierdaagse voor honden, een hondenvierdaagse, hadden wij nog nooit gehoord. In Escharen organiseren ze jaarlijks in juli (in 2020 voor de 9e keer) de Walk of the Dogs (er is er ook jaarlijks een in het nabijgelegen Uden). "Een kleine vakantie voor hond en baas. Dat is deze hondenvierdaagse in de omgeving van oer-natuurgebied de Maashorst en de met historie en moed overladen groene omgeving van vestingstad Grave. Wij geloven in de kracht van diergerelateerde therapie. De opbrengst van hondenvierdaagse Walk of the Dogs komt daarom ten goede aan Hulphond Nederland." Hulphond Nederland leidt sinds 1984 hulphonden op voor medische en therapeutische zorg. Deze ADL-, Therapie- , PTSS- en Epilepsie-hulphonden leren 70 vaardigheden om mensen met lichamelijke beperkingen of therapeutische behoeften te helpen. Dit zijn mensen met zware beperkingen en kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking en/of ernstige gedragsproblemen.

Hulphond Nederland leidt al meer dan 30 jaar honden op in het expertisecentrum in Herpen. Doel: het vergroten van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid, waardoor (re-)integratie in de samenleving wordt bevorderd. Aanmelden voor Walk of the Dogs: stuur een mailtje naar walkofthedogs@gmail.com en vermeld naam wandelaar, naam hond en plaats waar je gaat meelopen (Escharen of Uden). Deelname: 3 euro per avond (1 persoon en 1 hond), 10 euro voor 4 avonden (1 persoon en 1 hond), Elke extra hond die meeloopt met een deelnemer kost 2,50 euro. Betaling: contant aan de start (je kunt niet pinnen). Zie hier een reportage t.g.v. Walk of the Dogs editie 2019.

- Esterse Sinterklaasshow.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Om te voorkomen dat in de kern Grave in uitzonderlijke gevallen wateroverlast ontstaat, komt er in 2020 een waterberging Z van de dorpskern van Escharen. In een zorgvuldig doorlopen proces is samen met de omgeving en specialisten van het waterschap bepaald waar de waterberging zou moeten komen. In deze kaart zijn de contouren van de waterberging aangegeven. Voor de aanleg van de waterberging wordt gebruik gemaakt van het natuurlijke hoogteverschil. Ter hoogte van de Egweg zal een dam met stuw worden geplaatst in de beek de Lage Raam. Deze stuw kan worden opgetrokken wanneer hoog water wordt verwacht en zo kan het waterbergingsgebied zich vullen met water. Het gaat hierbij om specifieke situaties die gemiddeld slechts eens per 100 jaar voor komen, maar die wel verstrekkende gevolgen zouden (kunnen) hebben als er geen maatregelen worden genomen. De nieuwe stuw krijgt een dubbele functie. De belanghebbende partijen in het gebied willen namelijk naast het inzetten van de stuw voor waterberging, deze ook inzetten voor regulier peilbeheer. (bron: Waterschap Aa en Maas, september 2019)

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Escharen.

- Belangenorganisatie: - "Dorpsraad EZV (Escharen Ziet Vooruit) behartigt de gemeenschappelijke belangen van de inwoners op het gebied van leefbaarheid en eigenheid van het dorp. EZV is de spreekbuis namens bewoners en klankbord voor de gemeente. Met de betrokkenheid en medeverantwoordelijkheid van de inwoners stimuleert EZV initiatieven die bevorderen dat de identiteit en het karakter van ons dorp behouden blijven."

- Dorpshuis: - In 2018 is het beheer van ‘t Dorpshuus door de gemeente overgedragen aan Stichting Beheer ‘t Dorpshuus. De gemeente beoogt hiermee te bereiken dat ‘t Dorpshuus: nog optimaler gebruikt gaat worden; het kloppend hart van Escharen zal zijn; beheerd wordt door een lokale beheerstichting die de betrokkenheid van inwoners en verenigingen vergroot en vrijwilligers enthousiasmeert.

- Dansen: - "Carina Schel is in 1992 in Nijmegen geboren. Ze groeide op in Grave en heeft van jongs af aan al een passie gehad voor bewegen. Zo heeft zij onder andere geturnd en gevoetbald. Maar dansen is toch wel haar grootste passie. Ze danst al vanaf haar vijfde jaar en ze heeft het geluk dat zij van haar hobby haar beroep heeft kunnen maken. Carina is in 2012 afgestudeerd als allround dansdocent en danseres. Zij heeft daarna gelijk de opleiding tot Zumba Fitness instructrice gevolgd om haar aanbod te vergroten. Na twee jaar bij diverse dans en sportscholen gewerkt te hebben heeft zij in 2014 de beslissing genomen om als zelfstandig ondernemer verder te gaan in de danswereld. Onder de naam Carina Danst ging zij als freelancer verder en werkte voor diverse dans en sportscholen. In 2017 heeft zij de kans gekregen om een locatie waar zij al jaren hard had gewerkt om het ledenaantal aanzienlijk te vergroten over te nemen. Sinds 2017 heeft Carina dus officieel een eigen dansschool in Escharen onder de naam Carina Danst. Ondertussen kan je ook al jaren bij Carina terecht voor diverse andere activiteiten gericht op dans. Zo geeft zij veel dansworkshops, clinics en dans kinderfeestjes op locatie. Carina heeft ook veel ervaring als uitvoerend danseres, model en hostess." Zie ook de reportage over Carina in Arena Lokaal, 18-2-2016.

- Sport: - Wandelsportvereniging D.E.W. (De Esterse Wandelaars) in Escharen is opgericht in 1965. Zij organiseren ieder jaar de Raamdalwandeltocht, de Avond4Daagse in Grave en de winterserie wandelingen.

- "Paarden- en ponyvereniging PPV 't Raamdal in Escharen is in 2003 ontstaan uit een fusie van rijvereniging Sint Vincentius en ponyclub De Doordravers. De geschiedenis van de paardensport in Grave en omgeving gaat terug tot 1937. In dat jaar werd in Velp een nieuwe kerk geopend. Een tiental boerenzonen kwam op het idee dat deze belangrijke gebeurtenis in het dorp ondersteund moest worden met een escorte te paard. Zij kregen de kriebels te pakken en enkele maanden later werd een rijvereniging opgericht. Zoals dat ging in die tijd werd de patroonheilige van de kerk gekozen: Sint Vincentius. In 1976 ontstond uit de rijvereniging een ponyclub: De Doordravers. Er bleken veel kinderen belangstelling te hebben voor de ponysport. In de jaren negentig werd de dalende trend van de ponysport landelijk ingezet. Gaandeweg ontstond bij zowel de rijvereniging als de ponyclub het besef dat we naar de toekomst toe beter als één vereniging verder konden gaan. In 2003 was het zover: een fusie leidde tot de oprichting van Paarden- en ponyvereniging 't Raamdal. Er is ook een afdeling Mennen.

De vereniging heeft meer dan 75 leden. Dit varieert van mensen die de wedstrijdsport actief beoefenen tot mensen die alleen recreatief willen rijden. Ook hebben we diverse leden die niet actief zijn in de sport, maar de vereniging een warm hart toedragen. Er is geïnvesteerd in goede faciliteiten zoals een rijhal en de aanleg van ruiterroutes vanaf ons ruitersportterrein. Onze vereniging wil een “brede” vereniging zijn. Dat wil zeggen dat prestatiegerichte wedstrijdruiters de ruimte en ondersteuning krijgen, maar ook de recreatieve ruiter.

In 2012 is PPV 't Raamdal door de KNHS als eerste paardensportvereniging van Nederland benoemd tot "KNHS-vereniging van het jaar". Het juryrapport meldde: "De kernwoorden van 't Raamdal zijn 'toekomstvisie en daadkracht'. Er is in 't Raamdal een grote veelzijdigheid in het aanbod van lessen en activiteiten. De vereniging, die dit jaar 75 jaar bestaat, heeft getoond met jeugdig elan bedreigingen om te kunnen zetten in kansen. Belangrijk is dat er een brede focus is op het stimuleren van de wedstrijd en de recreatiesport, door samen te werken met derden. Dat heeft geresulteerd in een schitterende indoor en outdoor accommodatie in Escharen, centraal gelegen in een netwerk van ruiter- en menpaden. Wij zien deze uitverkiezing dan ook als de kroon op het werk van alle bij 't Raamdal betrokkenen."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Escharen.

Reactie toevoegen